Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Isabel Arguelles. Bizikume elkarteko kidea

«Errepidetik goaz lekua aldarrikatzeko»

Gehienetan bizikletan doa Arguelles, eta sendabelarrak identifikatzeko eta erreka garbitzeko ibilaldiak egiten ditu: «Askotan egun bakarrean sei zabor zaku handi jasotzen ditugu errekatik».
JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Olaia L. Garaialde -

2022ko urriak 6 - Iruñea

Duela bost urte berreskuratu zuen bizikletazaletasuna Isabel Arguelles Bizikume elkarteko kideak (Iruñea, 1959). Bizikletan ibiltzen diren emakumeentzako elkarte bat da Bizikume, eta, ezagutu zuenetik, Arguelles ia egunero ibiltzen da bizikletan. Sendabelarrak ezagutzeko ibilbideak egiten ditu bizikletan, eta Olatzagutiko (Nafarroa) Burunda erreka garbitzen aritzen da larunbatero. Iruñeko Emakumeen Etxean sendabelarrak aztertzeko tailerra eman du berriki.

Gauza asko egiten dituzu bizikletaz; nondik datorkizu zaletasuna?

Txikitatik. Bi neba ditut, eta gurasoek denontzako bizikleta bat erosi ziguten. Gaztaroan beldurra ematen zidan Iruñetik zehar bizikletan ibiltzeak, baina orain hirian ibiltzeko bizikleta xume bat daukat.

Nola piztu zitzaizun gogoa?

Duela bost urte Bizikume elkartea ezagutu nuen, eta gogoa piztu zitzaidan Erkudenek [Almangro] lasaitasuna transmititu zidalako. Gauza asko antolatzen ditugu, eta sarea sortzen dugu.

Egunero hartzen duzu bizikleta?

Astean bost egunetan, gutxienez.

Zer-nolako bideak daude Iruñerrian barrena joateko?

Bidegorritik noa, baina errepidetik ere bai. Legearen arabera, lehen espaloitik joan beharko ginateke, baina orain debekatuta dago. Hortaz, ahal denean, errepidetik goaz gure lekua aldarrikatzeko. Bidegorria dagoenean, hortik noa, baina leku gehienetan ez dago. Media Luna parkekoa zaharrena da; jendez lepo dagoenez, kontu handiz ibili behar zara, istripu asko daudelako.

Sendabelarrak ere gustuko dituzu; nondik datorkizu zaletasuna?

Txikia nintzenean ziza bila joaten nintzen aitona-amonekin; ordutik, beti ibili naiz landareekin. Hasieran, entziklopedian edo hiztegian begiratzen nituen; gero, Laura Gurbindo emakume oso jakintsuak gauza asko irakatsi zizkidan.

Sendabelarrak identifikatzeko paseoak egiten dituzu bizikletan. Nola egiten duzue?

Bizikletak hartzen ditugu, eta, egunaren arabera, toki batean edo bestean geldialdi bat egiten dugu. Bertan azalpen txiki bat ematen dut, eta landare bila goaz. Aurrekoan, Ziudadelara joan ginen, baina ez genuen sendabelarrik ikusi. Ostean, Taconerara joan ginen eguzki bila, aurreko egunean ikusitakoa azaldu nien, eta zuhaitzei buruzko sekretuak kontatu nizkien.

Zeintzuk dira aurkitzeko gakoak?

Gehienetan, landatuta daude; hortaz, txokoak ezagutu behar dituzu. Zaldi Zurian batzuk ikus daitezke; beste batzuetan, bide ertzean daude. Hala ere, hirian topatzen ditugunak normalean ezin dira erabili, nahiz eta hiri txikia izan, kutsadura handia delako.

Burunda erreka garbitzen ari zara; nola egiten duzu bizikletan garbitzeko?

Martxoan hasi ginen, eta, ordutik, larunbatero joaten gara. Ezin badugu larunbatean, astelehenean joaten gara. Herriko plazan [Olatzagutia] geratzen gara bizikletarekin. Hiru lagun izaten gara; horietako batek hobeto ezagutzen dituenez bidezidorrak, berak eramaten gaitu. Neoprenoa janzten dugu, eta uretan sartzen gara.

Nola mugitzen duzue jasotzen duzuen zaborra?

Batzuetan, piraguan joaten gara, eta, zaborrak asko pisatzen duenez, gainean jartzen dugu, eta, beste batzuetan, arrastaka eramaten dugu.

Zabor asko jasotzen duzue?

Pila bat; azken aldian hiru zaku handi jaso genituen. Askotan, egun bakarrean sei zabor zaku handi jasotzen ditugu errekatik.

Zer-nolako gauzak dira?

Batez ere, antzinako gauzak; hala nola abeltzaintzarako erabiltzen zituzten plastiko lodiak eta burdinazkoak. Gaur egungoak gutxiago, agian kontzientzia handiagoa dagoelako.

Zer egiten duzue jasotakoarekin?

Mankomunitatera eramaten ditugu, baina esaten digute ez dela haien ardura. Hala ere, azkenean beti hartzen dute.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Filip Albor, Amaia Karrere eta Arantxa Hirigoien, <em>Ttinka</em> disko-liburuaren egileak. ©MATHIEU HARANBURU/ BELARRI

«Ikusi dut gauza gutirekin anitz pasarazten ahal dela»

Ainize Madariaga

'Ttinka' disko-liburua plazaratu du Hirigoienek, Filip Albor eta Amaia Karrerekin batera.Ttipitik «on» denez kantuak eta ipuinak euskaraz entzutea, haurren beharretara egokitu dute obra.
Jon Zabaleta, HernaniKomik azokan emandako Joseph Camino saria eskuetan duela. ©JON URBE / FOKU

«Marrazteak goizero jaikitzen laguntzen dit»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Trazu ezberdin asko dituen bineta erraldoi bat da Zabaletaren bizitza, marrazkiz zirriborratu duena. Hernani bere jaioterrian saritu dute, eta euskal komikiari egindako ekarpena aitortu.
 ©MONIKA DEL VALLE / @FOKU

«Euskaraldia oso neorrealista da»

Urtzi Urkizu

ETB1ek 'Dailobit' saioaren bigarren atala emango du gaur, Euskaraldian izandako bizipenekin. Rutak Leire Palaciosekin batera aurkezten du programa. «Naturaltasunez agertzen saiatzen naiz».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Olaia L. Garaialde

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.