Albistea entzun

Naturaren bidetik, abangoardia

Diziplina anitzeko artistek sortutako 'Uracqua' ikuskizuna egingo dute gaur, Nafarroako Musika Garaikidearen jaialdiaren itxiera saioan
Irudian, Bea Monreal oboe jotzailea, Yolanda Campos musikagilea eta Sergio Eslaba saxofoi jotzailea.
Irudian, Bea Monreal oboe jotzailea, Yolanda Campos musikagilea eta Sergio Eslaba saxofoi jotzailea. IÑIGO URIZ / ARP

Naiara Elola -

2017ko irailak 23 - Iruñea

Proposamen berritzailea taularatuko dute gaur, 20:00etan, Iruñeko Baluarte jauregian. Arte diziplina ezberdinak uztartuz, uraren sinbologiaren eta mitologiaren inguruan hausnartzea xede duen Uracqua kontzertua egingo dute Nafarroako Musika Garaikidearen jaialdiaren amaiera ekitaldian. Abangoardia izango da ikuskizunaren funtsa, esperimentazioaren bidetik eraikitako ikuskizuna baita. Gainera, publiko zabalarentzat «ezezaguna» den musika garaikidea zer den bertatik bertara ikasteko aukera «paregabea» izango dela nabarmendu dute antolatzaileek.

Ikuskizunean pentsatuz bereziki idatzitako lau obra estreinatuko dituzte gaurkoan. Hala, musikagileak eta musikariak eskuz esku ari dira lanean, Yolanda Campos, Bea Monreal eta Sergio Eslaba, kasu. Uracqua IV. Agua oceánica y marítima (Uracqua IV. ozeanoko eta itsasoko ura) obraren egilea da Campos eta baita jaialdiko zuzendari artistikoa ere. Monreal eta Eslaba, berriz, obrako oboe eta saxofoi jotzaileak dira. Hain zuzen ere, jaialdiaren indargunea musikagile eta musikarien artean sortzen den harreman «estua» dela defendatu du Eslabak: «Egileak gauza bat proposatzen du, baina gure iritzia aintzat hartzen du moldaketak egiteko eta hori oso garrantzitsua da».

Lan egiteko modu horrek ere baditu bere zailtasunak. Camposen irudiko, «errepertorio klasikoarekin ez bezala», obra berriak jotzeko orduan, ez da erreferentziarik izaten, «itsu-itsuan jotzen da». Hori, baina, ahulgune bat baino gehiago, indargune bat da Bea Monreal oboe jotzailearentzat. Izan ere, erreferentzia faltak sorkuntza prozesua hasieratik jarraitzeko aukera ematen duelakoan dago. «Inork ez dizu esango nola egin behar duzun, norberak atera behar ditu babak eltzetik». Hutsune hori sortzaileek beraiek ere izaten dutela onartu du Camposek: «Askotan, guk buruan gauza bat izaten dugu, baina gero hori fisikoki gauzatzea ezinezkoa da, instrumentu guztiek dituztelako beren mugak». Hala ere, jaialdian bi aldeek duten harreman estuari esker, alternatibak bilatzeko «ahalegina» egiten dutela zehaztu du Sergio Eslabak.

Lehen aldia izango da, Nafarroako Musika Garaikidearen jaialdiaren hiru urteko ibilbidean, gaurkoa bezalako diziplina anitzeko kontzertua egiten dena. Iritsi diren tokira heldu aurretik, ibilbide bat garatu behar izan dutela uste du zuzendari artistikoak: «Guri beti gustatu izan zaizkigu artifiziorik gabeko kontzertuak, hau da, musika biluzik aurkeztea». Baina, hirugarren edizioan modu berrien alde egitea erabaki, eta horren emaitza da Uracqua ikuskizuna. Funtsean, gizakiak naturarekin duen harremanaren inguruan hausnartu dute. Gainera, Acronica Producciones taldearekin elkarlanean, bideo sorkuntza eta musika garaikidea uztartuko dituzte.

Hezkuntzako hutsuneak

Oro har, arte abangoardien ezagutza faltarekin kezkatuta agertu da Yolanda Campos. Hala ere, Nafarroako Gobernua egoera hori aldatzeko egiten ari den ahalegina goraipatu du. Jaialdiaren harira, lagun askok musika garaikidea ez dutela «atsegin» esan izan diotela onartu du. «Hori Espainiako zinema ez dutela atsegin esatea bezala da», salatu du. Izan ere, esan du ezin dela inolaz ere erori orokorkeriatan. Musika garaikidean mota guztietako sorkuntzak daudela dio. Hala ere, argi du ezagutza falta horri aurre egiteko hezkuntza sisteman esku hartu beharra dagoela.

Antzera mintzatu da Sergio Eslaba ere. Nafarroako Goi Mailako Musika Kontserbatorioan egin zituen saxofoi ikasketak. Egun, Bordelen (Okzitania) master bat egiten ari da. Dioenez, han askoz hedatuago dago musika garaikidearen inguruko kultura. «Ohikoa da musika garaikideko kontzertuen aurrerapenak egitea kalean, gero ikusiko denaren gose pizgarri modura». Hemen, berriz, musikarien artean ere izaten da ikuspegi falta hori, Bea Monrealen ustez. Nafarroako oboe jotzaileak noizean behin elkartzen direla azaldu du. «Biltzar horietako batean, musika garaikidearen inguruko mintegia egitea proposatu nuen, eta denek uko egin zioten aukera horri».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...