Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Brenda Chavez. Kazetaria eta ikertzailea

«Produktuak nola ekoizten diren ezkutatzen digute»

Kontsumo arduratsuaren garrantziaz ohartarazi nahi du Chavezek. Egungo ekoizpen eta kontsumo ereduak kalte handiak sortzen dituela dio; ingurumenean ez ezik, baita arlo sozialean eta ekonomikoan ere.
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2020ko urriak 9

Kontsumoak dakarren glamourra eta horren itzalak ezagutu ditu Brenda Chavezek (Madril, 1974). Cosmopolitan eta Vogue aldizkarietan lanean ibili ondoren, egungo kontsumo ereduak dakartzan ondorioak salatzen ditu orain. Carro de Combate kontsumoa ikertzen duen taldeko kide da, eta kontsumoaren inguruko bi liburu kaleratu ditu. Gasteizko Errekaleor auzoan izan ziren agroekologia jardunaldietan parte hartu zuen, atzo.

Kontsumo mugagabera bultzatzen duten enpresa handietan lan egin duzu. Orain, berriz, kontsumo arduratsuaren alde ari zara.

Enpresa horietan erantzukizun handiko postuak nituen, eta iragarle askorekin lan egin behar izaten nuen. Gehiegikeria ugari ikusten hasi nintzen, hasieran kasualitatez: sozialak, ekonomikoak, politikoak, ingurumenari lotutakoak... Multinazionalek esaten zidaten gauza anekdotikoak zirela; baina konturatzen hasi nintzen kontu sistematiko bat zela. Eta ni neu hasi nintzen gehiegikeria horien bila. Pixkanaka, masiboki kontsumitzeari utzi nion, eta bestelako aukerak bilatzen hasi nintzen. Gehiegikerien eta horiek saihesteko alternatiben inguruko informazioak gainezka egin zidan, eta liburu bat ateratzeko beharra ikusi nuen. Beraz, nire lana utzi, eta ikertzeari ekin nion.

Nola kontsumitzen da gaur egun?

Merkataritza gune handietan kontsumitzeko joera daukagu, eta horrek aberastasuna gutxiago banatzea dakar. Bi eredu dauzkagu, oso ezberdinak: eredu jasangarria eta konbentzionala. Guk aukeratu dezakegu gure dirua eta kontsumoa non jarri.

Hala ere, askotan esan ohi da produktu jasangarriak kontsumitzea pribilegio bat dela. Egoera prekario batean dagoen familia batek egin dezake?

Horrelako egoera batean dagoen familia batek nahikoa dauka kontsumitzeko ahalmena izatearekin. Hor arazoa da produktu jasangarriak guztiontzako eskuragarriak izan beharko liratekeela. Familia horiek elikagai merkeenak erosiko dituzte, pestizida, herbizida eta antibiotikoez gainezka daudenak. Osasuntsu jatea pribilegio bat bihurtzen da, eskubide bat izan beharko litzatekeenean. Hala ere, kontsumo arduratsu bat egiten duzunean, beste gauza askotan aurrezten duzu: gasolinan, arropan...

Esango zenuke, azken finean, ez dela hain garestia?

Nik modu ez-jasangarri batean kontsumitzen nuenean neukan aurrekontu bera daukat orain. Antolakuntzan dago gakoa.

Zer ondorio dauzka ohiko kontsumo eredu batean oinarrituta kontsumitzeak?

Azken 40 urteetan garatu den politika ekonomiko neoliberalaren ondorioz, gizarte eta ingurumen larrialdi batean gaude. Urtero, 1,7 planeta adina baliabide kontsumitzen ari gara. Hau da, Lurrak berriztatzeko daukan gaitasunaren gainetik kontsumitzen eta ekoizten dugu. 2030. urtean, bi Lur planeta izango dira, eta 2050. urtean, hiru. Ditugun ingurumen arazoek zein arazo sozialek zerikusi zuzena dute gure ekoizpen ereduarekin.

Batzuetan, badirudi kontsumitzaileek soilik dutela errua. Horrela da edo egiturazko arazo bat da?

Norbanakook ez dakigu produktuak eta zerbitzuak nola ekoizten diren; besteak beste, informazio hori ezkutatzen digutelako. Baina guztiz makurra den eredu kapitalista neoliberal batera heldu gara, eta, egunero gosaltzen dugun kafearen edo janzten dugun kamisetaren atzean, giza tragediak, animalien aurkako indarkeria eta ingurumenaren aurkako kalteak daude. Nahasmena sortzen duten dinamika gaiztoak sortzen dira, eta badirudi kontsumitzaileok daukagula errua. Baina hemen gu gara inozenteenak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Endika Barrenetxea, Iñaki Ozkarizi zesta nola jarri erakusten, atzo, Galarretan. ©JON URBE / FOKU

«Zesta bat emango dizut»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Galarretako erremonte eskolak ostiralero irekitzen ditu ateak modalitatea ezagutu eta lehen urratsak egin nahi dituztenentzat. Bi ikasle izan zituen atzo Endika Barrenetxeak.
1 ©ITSASO VELEZ DEL BURGO / EZEZAGUNA

Ezkutuko ehizari aurre egiteko

Ane Insausti Barandiaran

Pertsonen, armen eta drogen trafikoaren ondoren, urtero diru gehien mugitzen duen legez kanpoko jarduera da ezkutuko ehiza. Roberto Fraile eta David Beriain kazetariak horri buruzko dokumental bat egiten ari zirela hil zituzten.
 ©BERRIA

Aristokraziaren piramidean gora

Mikel Yarza Artola

'Belgravia' telesaila sortu du Julian Fellowes artista britainiarrak, 'Downton Abbey' lan sarituaren ondorengo gisa
Hilezkortasunari eta iraupenari buruzko hausnarketa egiten du Legarretaren film luzeak. Irudian, Itziar Ituño eta Haizea Carneros antzezleak. ©ILARGI GUZTIAK

Betikotasunaren aurpegiak

Nagore Arin

Ostiralean estreinatuko dute Igor Legarreta zinemagilearen 'Ilargi guztiak' filma Hego Euskal Herriko zinema aretoetan. Hilezkortasunari buruzko hausnarketa egiten du

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Jone Arruabarrena

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna