Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Irudiek ere badute zer esana

2021eko World Press Photoko argazkiak ikusteko aukera dago Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxeko ur biltegian, azaroaren 14ra arte. Ikusleen arabera, «hunkigarriak» dira irudi guztiak.
64. World Press Photo lehiaketa da aurtengoa, eta Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxean lan irabazleen erakusketa dago.
64. World Press Photo lehiaketa da aurtengoa, eta Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxean lan irabazleen erakusketa dago. ENDIKA PORTILLO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria -

2021eko urriak 23 - Gasteiz

Irudiak. Horiek dira 2021eko World Press Photo erakusketako protagonista nagusiak, baina bada guztien artean nabarmentzen den bat. Bi emakume daude. Lehen begiradan, badirudi bata bestea baino helduagoa dela. Hondoa beltza da, eta protagonistek plastikozko eskularru luze batzuk dituzte eskuetatik hasi eta ia sorbaldetaraino. Besarkatzen daudela dirudi, eta hala baieztatzen du argazkiaren alboan dagoen afixak ere, interpretazioak milaka izan bazitezkeen ere. Sao Pauloko egoitza batean harrapatutako une bat da, Rosa Luzia Lunardi egoiliarrak bost hilabeteren ostean jasotako lehen besarkada, zehazki.

Hain zuzen, argazki hori izan da 2021eko World Press Photoko lehen irabazlea, eta Mads Niessen argazkilaria da egilea. Bertan hautatutako lanak ikusgai daude Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxeko ur biltegian, azaroaren 14ra arte. Dozenaka dira, eta horietako bakoitzak istorio bat du kontatzeko.

Hausnartzeko aukera

Lan horietaz gozatzeko asmoz iritsi berri da Susana Correal erakusketara. Urtero jarri ohi dituzte aldi bakoitzeko argazkiak, eta dagoeneko ohituratzat du bertaratzea. Oraindik, soilik horma bateko irudiak ikusi ditu, baina «indartsuak» iruditu zaizkio: «Beste urteetan ez zait hau gertatu, baina nahiko hunkituta nago oraingoan; agian azken urteko bizipenak izango dira arrazoia, baina barruak mugitu zaizkit argazki batzuekin: Palestinakoekin, esate baterako». Batik bat jendearen aurpegiak ageri diren argazkiak gustatzen zaizkio, baina lan gehienak ikusteko ditu, eta, beraz, bidean aurrera egin du.

Irudiak era guztietakoak dira, hainbat errealitate azaleratzen dituztenak: migrazio bideak eta politikak, armen salerosketa, gaixotasunen ondorioak, eta beste hainbeste. Gaika banatuta daude; hala nola kirolak, natura eta erretratuak dira multzoak, eta horietako bakoitzak zenbait argazki biltzen ditu.

Horietako gehienak ikusi ditu dagoeneko Naia Aizpuruk. Ia ordubete darama bertan, eta lagun batek gomendatu dio erakusketa ikustera joateko. Kasu egitea erabaki du. «Leku ezberdin pila bateko errealitateak daude argazki bakoitzean, eta denak gela berberean ikusteak zirrara eragiten du». Haren arabera, halako egitasmoek laguntzen dute «bertatik bertara» ikusten zer gertatzen ari den inguruan.

Hainbat ikasle dabiltza bueltaka erakusketan ere. Fitxa batzuk dituzte eskuetan, eta argazkiak ikusi ahala galderak erantzuten dabiltza. Naroa Sanz eta Libe Gaztañaga dira horietako bi. Oñatitik (Gipuzkoa) etorri dira, aurrez erakusketa ezagutzen zuen irakasle batekin, eta adierazi dute txango honen helburua batik bat munduan gertatzen ari denaz ohartzea dela. «Interesgarria da, baina argazki gehienek zirrara eragiten dute», esan du Gaztañagak. Hari Aitor Garmendia argazkilariak ateratako argazkiek eragin diote sentsazio hori. Txerriak ageri dira erreportaje horretan, eta asmoetako bat Espainian animalia horien esplotazioak duen garrantzia azaleratzea da.

Sentsazio horiekin bidean aurrera egin dute biek ere, errealitate gehiago ikusteko, baina ez aurrez hausnarketa bat bota gabe: «Irudi ezberdinak daude; batzuek lehen kolpean hunkitzen zaituzte, eta, beste batzuek, ez horrenbeste, baina azalpenak irakurtzean ohartzen zara istorio gogorrak kontatzen dituztela».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Fernando Rey itzultzailea eta Irene Vallejo idazlea, Iruñean egindako aurkezpenean. ©KIKE MORA

«Ahozkotasunari eginiko omenaldia ere bada»

Jakes Goikoetxea

Liburuen jatorriari buruzko saiakera atsegingarri, osatu eta arrakastatsu bat idatzi zuen Vallejok. Euskarara itzuli du Fernando Reyk, Pamielaren eskutik: 'Infinitua ihi batean'.
1 ©IDOIA ZABALETA / @FOKU

Urriaren azkenean, gaztaina etxean

Olaia L. Garaialde

Lehen, oinarrizko jakia zen gaztaina, baina, orain, gutxitan jaten da; esportatu egiten zen lehen, eta inportatu orain. Azken mendeetan, harremanak sortzen lagundu du. Batzuek historia ahaztu izan arren, badira gaztainari bizi berria eman dioten pertsonak, proiektuak eta ekintzak ere.

Uigurrek jasaten duten errepresioaren aurkako manifestazio bat, Hong Kongen, 2019ko abenduan. ©JEROME FAVRE / EFE

Uigurren etniako 71 kazetari preso ditu Txinako Gobernuak

Urtzi Urkizu

Mugarik Gabeko Kazetariek salatu dute informazio eskubidearen kontrako «errepresio gogorra» dagoela gaur egun Txinan

Luis Irizar, bere eskolan, 2014. urtean, BERRIAk eginiko elkarrizketarako argazkian. ©Jon Urbe / Foku

Luis Irizar sukaldaria eta sukaldarien irakaslea hil da

Edu Lartzanguren

Irizarrek 91 urte zituen. Haren ikasle izan ziren, besteak beste, Pedro Subijana, Karlos Argiñano, Martin Berasategi, Ander Gonzalez, Pili Manterola, Elena Arzak, Hilario Arbelaitz eta Inaxio Muguruza.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.