Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

UDAKO SERIEA. Elkargoko ordezkari berriak (II). Renee Karrike.

«Emazteak sostengatu behar dira bizitza publikoan parte hartzeko»

Uztailean osatu zuten Euskal Hirigune Elkargoa. Lehendakariordeen artean buru berriak agertu dira, tartean Renee Karrike, Idauze-Mendiko auzapeza (Zuberoa). Giza baliabideen arduraduna izanen da.
GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2020ko abuztuak 26 - Baiona

Renee Karrike (Altzürükü, Zuberoa, 1967) izanen da ondoko sei urteetan Euskal Hirigune Elkargoko lehen presidenteordea, giza baliabideen ardura harturik. Zuberotarra, emaztea, eta euskalduna da. Elkargoaren desafio nagusiak zein izanen diren aipatu du.

Nor da Renee Karrike?

2008an sartu nintzen Idauze-Mendiko [Zuberoa] kontseiluan. 2014an auzapez izendatua izan nintzen, eta orain bigarren kargualdia dut. Altzürükün sortu nintzen, laborari familia batean, eta euskara etxean ikasi dut. Hiru haur baditut. Ofizioz, finantza arduradun naiz Maulen, Zuberoako sindikatuan. Bortuaz okupatzen naiz: Iratiko etxolez eta transhumantziaz, laborariekin. Badu 25 urte han naizela. Aurten izendatua izan naiz presidenteorde elkargoan.

Zuretako zer da elkargoa?

Enetako Ipar Euskal Herriko herri oro juntatzen dituen instituzioa da, elkarrekin aritzeko lanean. Hiru urte hauetan landu da aitzineko hamar poloen fusioa, eta izigarriko lana izan da, eskumen ezberdinak baitziren polo horietan. Lehen lana denen arrajuntatzea izan da, diagnostiko baten egiteko. Orain, politikan sartu behar dugu, politika publikoak plantan ezarriz.

Lehen presidenteorde izendatua izan zara.

Lehenik, uste dut Jean Rene Etxegarai lehendakariak emazte bat ezarri nahi izan duela postu horretan, barnealdekoa zena ere bai. Gainera, giza baliabideak ezarri nahi izan ditu lehen lehendakariordetzan. Hor badira hiru keinu azkar, enetako. Uste dut Ipar Euskal Herriaren aniztasuna itxuratzen duela, eta izugarri inportantea da.

Giza baliabideen arduraduna izanen zara. Zer da zure egitekoa?

Goizegi da oraino esplikatzeko, lehen bilkurak egiten ari naiz: delegazio horretan berria naiz. Ber denboran ene ofizioa horretan da jadanik; beraz, uste dut fite ikasiko dudala nola egin. Maider Behotegik [orain arte giza baliabideen arduraduna izan da] egin duen lanari jarraikiko diot. Izigarriko lan ederra egin du, ene ustez. Elkargoko ofizioak oro plantatu ditu: berrogei baino gehiago badira. Ahal bezain ontsa egin du, eta ikusiko: egunean egunekoa eginen dut, umiltasunez.

Badira 1.200 langile guti gorabehera politika publikoen plantan ezartzeaz arduratzen direnak: haurtzaindegiak, hondakinak, administrazioa, finantzak, turismoa, eta beste hainbeste. Ni kontent naiz ene konpetentziak ekartzeaz. Elkargoari ene harri ttipia ekarri nahi diot. Zuberoarendako ere kontent naiz: keinu handi bat da, demografia beherakadan baita. Zuberoari zerbait ekarriko diola espero dut, Ipar Euskal Herri guziari bezala; baina umilki aritu behar da.

Zein da zure helburua ondoko sei urteentzat?

Nahi nuke oro elkarrekin lanean aritzea Ipar Euskal Herriarendako. Ez dakit utopia den, baina ene gogoa hori da. Ingurumena, biztanleak, tokiko ekonomia eta laborantza errespetatzen dituen lurralde bat eraiki behar dugu, zerbitzu publikoak ontsa egituratuz. Eztabaiden bidez lortuko dugu aitzina joatea.

Emazte arras guti bada elkargoan.

Joan den aldian artikulu batean irakurri dut elkarte guzietan parekidetasuna atzemateko 2070. urtera arte goaitatu behar genuela, oraingo zenbakiak eta eboluzioa kontuan hartuz gero. Hasi behar da, eta guk ere enbeia eman behar diegu emazteei presentatzeko: kuraia eman behar diegu. Pisu da elkargoan postu baten ukaitea: emazteek oraino badute familiaren eta haurren kargua. Horretan zaila da oreka atzematea.

Ene lekua ez dut ukan bakarrik emaztea naizelako. Emaztea naizelako bai, baina nonbait bada ere Ipar Euskal Herria errepresentatzen dudala. Bozkatua izan naiz bai Zuberoan, bai eta ere elkargoan. Hauteskunde bat izan da, eta hautatu naute.

Kontseiluetan emazte guti bada, ez baita legerik hori segurtatzeko. Segur ere beharko litzateke lege bat. Uste dut borondatea badela, eta lan egin behar dugula zentzu horretan, zuhurtziaz jokatuz.

Ez gara hor bakarrik emazteak garelako, baizik eta konpetentziak baditugulako, eta legitimitatea badugulako. Emazteak sostengatu behar dira bizitza publikoan parte hartzeko: ez dira beldurtu behar. Lehendakariak badu borondate bat parekidetasunera heltzeko, ene ustez, baina ez da emazte hautetsi aski elkargoaren baitan kontseiluak parekideak izateko.

Euskarari nola eskaintzen ahal zaio leku gehiago?

Euskara sostengatzeko, petik hasi behar da: haurrak euskaraz eskolatu behar dira, elebidun sisteman edo ikastoletan. Erroetatik hasi behar da, eta zentzu horretan aritu beharko dugu lanean. Barne mailan, elkargoaren baitan ontsa litzateke itzulpen sistemak plantan ezartzea hautetsien bilkurendako. Zerbitzuetako langileak elebidunak izatea aitzinapauso bat izaten ahal da, baina baztertu gabe langile horien konpetentziak zein diren.

Zein dira desafio handienak hemendik aitzina?

Desafio handiak ukanen ditugu, hala nola trantsizio ekologikoaren eta laborantzaren arloan. Barnealdeko biztanle gisa, uste dut zinezko laborantza politika bat behar dugula elkargoan. Ipar Euskal Herriko paisaiak laborariek lantzen dituzte, gogorki lan egiten dute. Gazteei gogoa eman behar zaie lan horren egiteko. Hori erreusitzeko, haien diru sarrerak emendatu behar dira, eta instalatze proiektuetan lagundu behar dira. Mendiak biziki ontsa artatuak dira laborarien lanari esker. Dena den, barnealdeko problematikak kontuan hartu behar ditugu, kostaldearekin oposiziorik egin gabe, betiere.

Elkargoa urrun sentitzen dute biztanle anitzek. Nola itzulikatu behar da egoera?

Egiazko desafioa da. Jendea hurbildu behar dugu elkargotik, komunikaziotik pasatuz, edo poloetan arartekari bat igorriz biztanleen proiektu eta galdeen biltzeko. Jendeak jakin behar du zer diren hartzen ditugun neurriak. Biziki zaila izan da orain arte gauza anitz egin behar izan ditugulako. Baina ikasiko dugu, eta elkarrekin lanean aritu behar dugu. Bada gauza anitz egiteko, eta potentzial anitz bada.

Bihar: Joseba Erremundegi, mugaz gaindiko harremanez

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

EH Bilduko koordinatzaile nagusi Arnaldo Otegi, atzo egindako agerraldian. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

EH Bilduk %75era igo nahi du energia autohornikuntza 2045erako

Xabier Martin

Koalizio abertzaleak «Euskal Herriko eraldaketa ekosozialerako» bere energia estrategia plazaratu du. Energia berriztagarrien aldeko apustua berretsi du, munduko «klima kaosaren aurrean»
Lore eskaintza egin zioten Zabalzari Altzan, haren muralean. ©JON URBE / FOKU

Madrilek Mikel Zabalza biktima gisa aitor dezala eskatu diote Denis Itxasori

Joxerra Senar

Heriotzaren 37. urteurrenean, omenaldia egin diote Donostiako Altza auzoan. Gaitzetsi dute Espainiako Gobernuak ez duela aldatu jarrera
EH Baiko zuzendaritza berria, atzo, Baionan egin zuten ekitaldian. ©BOB EDME

EH Baik lurralde elkargo berezi bat nahi du, Euskal Herri burujabea helburu

Ekhi Erremundegi Beloki

Lehen kongresua egin du ezkerreko abertzaleen mugimenduak, Baionan. 2022-2026 aldirako bide orri politikoa onartu dute
KEM talde antimilitaristaren ekintza, Bilboko koartelean. ©BERRIA

«Kuartela auzoarena izan arte!»

Imanol Magro Eizmendi

Hiru igeltsero antimilitaristak Bilboko Juan de Garay kuartel militarra eraisteko lanekin jarraitu dute. 6.500 metro koadroko orubea Iralako auzotarren esku gelditu dadin egin dute lan. Ertzaintzak kalteak eragitea leporatu die.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.