Albistea entzun

Bularreko minbizia. Grazia de Michele. Minbizia izan du

«Bizitza estiloen paradigmagatik, burura datorkizu zure errua dela»

LUIS JAUREGIALTZO / ARGAZKI PRESS

Arantxa Iraola -

2015eko urriak 27

Grazia de Michele Italiakoa da, historialaria. Orain bost urte jakin zuen bularreko minbizia zuela: 30 urterekin. «Ni biziki haserretu nintzen jakin nuenean; inguruko denek esaten zidaten ez nuela haserre egon behar, baina ni oso haserre nengoen». Gaitzari buruzko mezuak, genero ikuspegia ardatz, begirada kritiko batekin aztertzen zuten talde eta ikertzaileekin jarri zen apurka harremanetan. Haserre horretatik loraturiko gogoetak ditu orain hizpide: erantzun eske. Lehengo ostiralean Basaurin (Bizkaia) egin zen Bularreko minbizia:kontu feminista topaketan parte hartu zuen.

Gaitzaren jatorriari erreparatu behar zaiola diozu zuk. Nola?

Eritu nintzenean, medikuei galdera egiten nien: «Zergatik?». Ez nuen gaitza eragin zezakeen mutazio genetikorik, familian ez zuen aurretik inork izan, eta arrisku faktorerik ere ez nuen... Baina inork ez zidan erantzuten; erantzunik gabeko galdera bat zela esaten zidaten. Neronen gisara, eritzen diren andreen %70ek ez dute inolako arrisku faktorerik; orduan, nondik dator gaitza?

Eta gaitzaren kausa bila ingurumenari erreparatu behar zaiola defendatzen duzu, beraz, zuk...

Hamarkada askotako eztabaida dago gai horren inguruan; aspaldiko dema da gaitza bizitza estiloekin lotzen dutenen eta kausa ingurumenean dagoela diotenen artekoa. Eta 1980ko hamarkadan nagusitu zen gaitza bizitza estiloekin lotzen duen paradigma, AEB Ameriketako Estatu Batuetan, Reagan presidentearen garaian. Garai hartan, langile mugimendu ugari zebiltzan ingurumenak eta hainbat lan jarduerak minbizien sorrerarekin zuen lotura argitu nahian, eta horri eman zitzaion erantzuna izan zen gaitza bizi estiloekin lotzen zuen paradigma. Kexei eta kontzientziazioari emandako erantzuna izan zen.

Zenbaterainoko ezagutza dago gaur egun minbizia eragiten duten substantzien inguruan?

Ikerketa asko daude. Berriki, esaterako, DDT pestizidaren inguruan ikerketak egin dira; debekatuta dago egun, baina haren aztarnak badira. Eta bada ikerketa bat, adibidez, erakusten duena andre haurdunek odolean DDT asko izan badute, horien alabek lau aldiz arrisku handiagoa dutela bularreko minbizia izateko.

Aski ikerketa egiten al da substantzia horien inguruan?

Ikerketa gehiena tratamenduen inguruan egiten da; bideratzen den diruaren %5 bakarrik zuzentzen da egun kausak ikertzera. Gehiago egin beharko litzateke.

Eta horren aldeko aldarria egitean aski babes sentitzen duzue?

Bizitza estiloen paradigma nagusia denez, eritasunaren berri ematen dizutenean, burura datorkizun lehena da zure errua dela. Eta mediku gehienek ez dute gehiegi egiten horren kontra. Epidemiologoak dira kausen inguruan kezkatzen diren bakarrak. Baina gaixo dauden andreek ez dute harremanik haiekin, onkologo eta zirujauekin daude; ez dituzte kausak onartzen horiek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Donostiako alde zaharreko kaleak hutsik, urrian, bigarren alarma egoeran. ©Gorka Rubio/ Foku

Espainiako Auzitegi Konstituzionalak legez kanpokotzat jo du bigarren alarma egoera ere

Edurne Begiristain

Voxen helegitea onartu du bermeen auzitegiko osoko bilkurak. Erabaki horren aurka agertu dira hamar epaileetatik lau.

Euneiz unibertsitate pribatua hartuko duen eraikina. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Euneiz sortzeko legearen tramitazioari bidea eman dio Eusko Legebiltzarrak, EAJ, PSE, PP-C's eta Voxen babesarekin

Ion Orzaiz

EH Bilduk argudiatu du «etekin ekonomikoak lortzea xedetzat duen unibertsitate pribatu batek» ezin duela finantzaketa publikorik jaso

Egoiliar eta senitartekoek zahar etxeetako arta ontzat dutela esan du Maite Peñak

Egoiliar eta senitartekoek zahar etxeetako arta ontzat dutela esan du Maite Peñak

Arantxa Iraola

Inkesta bat egin dutela jakinarazi du, eta %74,5k eskaintzen den arreta egokia dela adierazi dutela

Rcardo Etxepare (eskuinean), Noam Chomsky hizkuntzalaria agurtzen, 2006an. ©Imanol Otegi / Foku

EHUko udako ikastaroetako zuzendari ohi Ricardo Etxepare zendu da

Gotzon Hermosilla

Bizitza unibertsitateari lotua eman zuen, baina politikan ere aritu zen eta Irungo alkatea izan zen bolada labur batez

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.