Noiz sortua: 2020-03-25 00:30:00

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

Zergatik ditu Alemaniak hain hildako gutxi?

Miren Basaras Ibarzabal - Mikrobiologiako irakasle titularra EHUn

2020ko martxoak 25

COVID-19 gaixotasunarengatiko heriotza-tasa ezberdinak ikusten ari gara Europako herrialdeetan; egungo datuak ikusita, Italian %9, Espainian %6, Erresuma Batuan %4,9 eta Frantzian %4,2. Euskal Herriko heriotza-tasa %4,2koa da. Alemaniaren kasua bitxia da: 25.000 kasu diagnostikatuak ditu, eta bakarrik 94 hildako. Hipotesi ezberdinak aurreikus daitezke gertaera xelebre hori argitzeko.

Lehen hipotesian, baliteke birusa geroago agertu izana Alemanian. Europako lehen kutsatze-agerraldi lokala Italian aurkitu zen, eta oso aurreratuta zegoen azaleratu zenean; horregatik, bertan hildakoak bizkor iritsi ziren. Horrek esan nahi du agerraldiak aste batzuk zituela aktibo, gaixotasunak bizpahiru aste behar baititu heriotza eragiteko. Espainian ere detektatutako kasuak biderkatu egin ziren, agerraldia bertan zegoelako. Alemanian ere hauteman ziren lehen kasuak, baina haien agerraldia, seguru asko, hasi berria zen. Bertako birologo batek, Christian Drostenek, hala esan zuen: ┬źDiagnostiko asko egin genuen, asko testatu genuen. Lehenengo fase horretan ez dut uste kasu garrantzitsu asko galdu genuenik┬╗.

Horrek azal lezake heriotza-tasa txikiagoa izatea. Bi arrazoirengatik. Lehenik, Alemaniak kasuak hasieratik atzeman baditu, gazte kutsatu gehiago aurkituko dituelako, gehiago bidaiatzen dutenez eta atzerritarrekin harreman handiagoa dutenez badirudi haiek direla kutsatzen lehenak. Heriotza ohikoagoak dira birusak aurrera egiten duenean eta pertsona zaharragoak kutsatzen direnean.

Beste arrazoi bat da hiltzeko denbora bat behar dela; horregatik igo da herrialde batzuetan heriotza-tasa denborarekin. Alemaniako agerraldia Italiakoa edo Espainiakoa baino berriagoa bada, haren heriotza-tasa handitu egin daiteke hurrengo egunetan.

Beste hipotesi bat izan daiteke alemaniarrak gu baino gazteagoak izatea. Herrialde bakoitzeko populazioaren piramideak eragina izan dezake heriotza-tasan. Baina horrek ez dirudi Alemaniako kasua azaldu dezakeenik, bertan populazioaren %25ak 65 urte baino gehiago ditu, eta Italian, esate baterako, %26ak. Gainera, Alemaniako hildakoen batez besteko adina 47 urte dira, eta bakarrik %20k dituzte 60 urte baino gehiago.

Beste hipotesi batek dio honen guztiaren atzetik testak egitea dagoela, hau da, ahalik eta gehien diagnostikatzea. Alemaniak badirudi 4.000 test egiten dituela milioi biztanleko, Espainiako Estatuan 625 egin dira, eta Euskal Autonomia Erkidegoan 3.000. Infekzio guztiak antzematen badira, arinenak ere, hildakoen erlazioa baxuagoa izango da infektatu guztiekiko.

Litekeena da Alemanian birusak sorrarazitako hilgarritasun baxu hori hainbat gauzaren nahasteak eragindakoa izatea. Proba asko egiten jarraitzen badu, haren datuak gure datuetatik oso urruti egongo dira, baina hango agerraldia gurearekin konparatuta hasi berria bada, hildakoen kopurua handituz joango da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 13.406 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 905 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.972 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Diputatuak saioren hasieran, minutu bateko isilunean. / ©Mariscal, EFE

Alarma egoera luzatzea onartu du Espainiako Kongresuak

Berria

EAJk iragarri du bilera horretan egongo dela. EH Bildu, berriz, ez da joango. Konfinamenduan apirilaren 26ra arte luzatu dute Hegoaldean.

Gasteizko farmazia bat. / ©Endika Portillo, Foku

Egun beltzenetan bigarrena izan da atzokoa, hildako kopuruari dagokionez

Ekhi Erremundegi Beloki - Ane Eslava

Gutxienez 59 pertsona hil dira Euskal Herrian azken 24 orduetan koronabirusak jota. 900 hildakoen langa gainditu da. 462 positibo gehiago atzeman dituzte Hegoaldean.

350 diputatutik 43 joan dira Espainiako Kogresura ©mariscal / EFE

EAJk atea ireki dio Sanchezek proposatutako itunean parte hartzeari; EH Bildu ez da joango

Irati Urdalleta Lete

Apirilaren 26ra arte luzatu dute alarma egoera, eta Sanchezek aurreratu du uste duela hamabost egun barru berriro alarma dekretua luzatu beharko duela

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna