Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Iker Aramendia. Gozogilea

«Ez da batere gozoa 124 urteko familia negozioa ixtea»

Aramendiak uste du gozogintza artisaua lanbide ederra dela; lotua bai, baina esker onekoa. Bere familiak orain arte mantendu duen negozioarekin jarraitzeko lantalde egonkorrik ez du lortu.
JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iker Tubia -

2021eko abenduak 8

Azkenetan da. Zangozako (Nafarroa) Aramendia gozotegiak ateak itxiko ditu otsailean, San Blas eguna pasatuta. 124 urtez lau belaunaldik eraman dute aurrera, baina Iker Aramendia (Zangoza, 1975), familiako azken gozogilea, bakarrik gelditu da. Herriko Kale Nagusiak gozoen lurruna galduko du aurki, eta barbo ezagunak ez dira salduko.

Ixtea; ez zegoen beste aukerarik?

Duela zortzi urte aitaren lekukoa hartu nuenetik, gaurko eguna begi bistan nuen, beti. Erronka handia zen, eta saiatu gara aurrera egiten, baina ezin izan dugu.

Zergatik hartu duzue erabakia?

Ez da arrazoi ekonomikoa, enpresa osasuntsu baitago. Ez dugu lantalde egonkor bat osatzeko jenderik aurkitu. Gozogile askorik ez dago, eta daudenek edo ez dute asteburuero lan egin nahi, edo ez dute Zangozan aritu nahi, edo ez dute denbora luzez gelditu nahi. Enpresa artisaua da, oso zehatza eta herri batean dago. Gizarte honetan hiru osagai horiekin zaila da aurrera egitea.

Hiri batean errazagoa litzateke?

Ez dakit, ez dut aztertu, baina ez luke horren zaila izan beharko.

Zer da itxiera hau Zangoza herriarentzat?

Kolpea izan da, gehienek ez baitzuten espero. Betiko negozioa da, eta askok eta askok esaten digute luxua dela herrian gozotegi bat izatea.

Bezeroekin zer harreman duzue?

Tratua gozoa da, hartu-emana oso esker onekoa baita. Kritika egin behar bada, egiten dute, baina gehienetan eskerrak ematen dizkigute.

Zapore txarra uzten du halako erabaki bat hartzeak?

Niri tokatu zait 124 urte dituen familia negozioa ixtea, eta kaka zahar bat da. Familia ondoan daukat; ulertzen dute; beraz, batera goaz. Horrek dena errazten du, baina ez da batere gozoa. Artisau lana oso erromantikoa da, eta erromantizismo horrek ez dizu batere laguntzen erabakiak hartzen.

Familia negozioek zaila dute gaur egun aurrera egitea?

Hasieran hamar langile aritzen ziren; gehienak familia berekoak. Familiak geroz eta txikiagoak dira, eta jendea geroz eta gehiago joaten da sorlekutik. Orain ni gelditzen naiz, eta oso zaila da familia beste langile batzuekin ordezkatzea.

Artisau lana zer da zuretzat?

Sekulakoa. Alde txar bat du: lotura handikoa dela. Baina langai dituzu testurak, proportzioak, usaimena, ikusmena, dastamena... Gozoa zure eskuekin landu eta gero jateko aukera izatea sekulakoa da. Beti bada aukera lana erdi industrializatzeko, bizitza errazteko, baina horretarako enpresa zeharo aldatu behar da, inbertsioak egin, eta artisautza galdu. Ez genuen hori nahi.

Ez da bosgarren belaunaldirik izanen, beraz?

Gure seme nagusiari sukaldean aritzea gustatzen zaio, eta iruditzen zait zerbait lapurtzen ari natzaiola, ofizioaren alde ona ederra delako. Baina, bestalde, ikusten dut zama bat kentzen diodala gainetik,nik sentitu izan dudana.

Noiz hasi zinen gozotegian?

14 urterekin egin nuen nire lehenbiziko igandea, eta, orduz geroztik, asteburuero. Ikasten edo lanean aritu naiz. Karrera kanpoan ikasi nuen; bestela, hemen aritu naiz. Guztiz sartu gabe hasieran. lanbidea erdizka ikasten nuen. Kostatu zait lanean barruraino sartzea.

Zer behar da gozogile izateko?

Lehenbizi, pastelak jatea gustatzea, hori oso garrantzitsua da. Gero, ez dakit alderaketa ona den, baina artistak bezala izan behar dugu: koloreak, usainak, proportzioak... Tartak dekoratzeko trebetasuna behar da. Bestalde, jaiegunetan lan egiteko gogoa izan behar da.

Eguneratu beharrean aritu zarete urte hauetan guzietan?

Ikusi dugu betiko produktuak, ongi eginak badaude, asko eskatzen direla. Egiteko maneran berritu daiteke gehiago. Hirian konpetentzia handia da; beti gauza berriak egin behar dira, baina ez da gure kasua.

Bezeroak ez dira berritzaileak?

Gauza berriak egin izan ditugu, eta jendeak hartu ditu, baina gero bueltatzen ziren betikoa eskatzera.

Zergatik iragarri duzue itxiera?

Denborarekin egin dugu jendeak jakin zezan. Hala ere, aukeraren bat sortzen bada denda irekita mantentzeko, aztertuko genuke.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Galtzen ari den lan bat azaleratu nahi dut»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Ontzi bat da, esamolde bat da, eta arrantzalearen azalean jarri nahi bat da 'Axalian'. Izen hori jarri dio Ortolaizek Zarauzko Photomuseumen paratu duen erakusketari: «Mundu eder bat da itsasoa».
Jon Mirande, eskuinean, Bretainiar Elkartearen Saria ekitaldian, 1969. ©Z / EZEZAGUNA

De viris illustribus: Jon Mirande bretainiarra

Miel A. Elustondo

Euskaraz baino lehen ikasi zuen bretoieraz Jon Mirandek Parisen. Euskaldunak lagun egin baino lehen, bretainiarrak egin zituen adiskide. «Gazte haien karra! Askok ez zekiten haurretatik beren herriaren hizkuntza, baina ikasi zuten eta bretoieraz ari dira beti. Guk, aldiz...», idatzi zuen. Goulven Pennaod bretainiarrarena dugu jakilegoa, Txomin Peillenek 1976an bildua.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Zorroztasuna funtsezkoa da kazetaritzan»

Urtzi Urkizu

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kazetarien elkargoko dekano eta Euskal Kazetarien Elkarteko presidente izendatu dute Goikoetxea. Dioenez, kazetariek baldintza onak behar dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iker Tubia

Informazio osagarria