Albistea entzun

Tentsioa itzuli da Jerusalemera, martxa sionista baten ondorioz

Israelgo Poliziak Damaskoko Atetik kanporatu ditu arabiarrak, eta hamazazpi palestinar zauritu ditu. Gazatik su puxikak bidali dituzte, eta suteak eragin mugaz bestalde
<em>Banderen martxa</em> mobilizazioarekin bat egin zuten zenbait, atzo, Damaskoko Atean, Jerusalemen.
Banderen martxa mobilizazioarekin bat egin zuten zenbait, atzo, Damaskoko Atean, Jerusalemen. ABIR SULTAN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko ekainak 16

Istiluen pizgarri eta Gazako setioaren aurrekari izan zen duela bi hilabete arabiarren aurka Jerusalemen egindako martxa bat. Haren antz handia izanagatik, Israelgo gobernu berriak baimena eman zion atzo egin zuten beste mobilizazio sionista bati —maiatzaren 10ean egitekoak ziren, Gazako erasoaldi betean, baina Poliziak bertan behera utzi zuen, Hamasek suziriak jaurtiki zituela eta—.

Banderen martxa izeneko mobilizazioa Jerusalemgo Hiri Zaharrerako pasabide nagusia den Damaskoko Atetik abiatu zen atzo arratsaldean. Hasierako asmoa auzo arabiarra zeharkatuz Deitoreen Harresira iristea zuten, baina Poliziak ibilbidea aldatzera eta auzo arabiarra inguratzera behartu zituen deitzaileak. Kantuan eta heriotza arabiarrei gisako leloak oihukatuz aritu ziren manifestariak; 5.000, Poliziaren arabera, nahiz eta kopuru txikiagoak eman zituzten hedabideek; Hareetz Israelgo egunkariaren arabera, 3.000 inguru izan ziren. Tartean ziren eskuin muturreko alderdietako zenbait ordezkari; Bezalel Smotrich Alderdi Sionista Erlijiosoko liderra eta Shlomo Karai Likudeko diputatua, besteak beste.

Mobilizazioa hasi zenerako, lehen istiluak hasita zeuden. Israelgo Poliziak 2.000 agente mobilizatu zituen manifestazioa babesteko, eta Damaskoko Atearen ingurua hustu zuten, manifestariak iritsi aurretik. Ez erabat, hala ere, arabiarrak soilik kanporatu baitzituzten, eta, hala, eremua esklusiboki juduen eta dozenaka kazetariren gune bilakatu. Inguruko dendariak ere behartu zituen establezimenduak ixtera. Auzo arabiarrekoei gerturatzea galarazi zien Poliziak, eta oldartu egin zitzaien inguruan zeuden palestinarrei. Horietako bat, bost agenteren artean jo, eta eraman egin zuten. Antzeko irudi gehiago ere zabaldu ziren, hala nola Polizia atzetik zutela hainbat gazte ihesean erakusten zituztenak.

Palestinaren eta Israelgo Poliziaren arteko borrokek jarraitu egin zuten Damaskoko Atearen inguruan. Palestinako Ilargi Gorriaren arabera, Israelgo agenteek hamazazpi palestinar zauritu zituzten.

Gazara ere heldu zen Jerusalemgo martxaren oihartzuna, hasi aurretik ere. Palestinarrek su puxikak bidali zituzten mugaren beste aldetik, eta horiek gutxienez hogei sute eragin zituzten Israelen menpeko lurretan. Horrez gain, dozenaka manifestari hurbildu ziren Israelekiko mugara, eta Israelgo segurtasun indarrek haien aurka egin zuten, negar gasarekin eta suzko armekin. Palestinar bat zauritu egin zuten, hankan tiro bat jota.

Iragarria zuen Hamasek Israelen kontrako ekintzak areagotuko zituela Jerusalemgo martxaren testuinguruan. Hala egiteko deia egin zien bere jarraitzaileei ere. Erakunde armatuko iturri batek herenegun adierazi zuen «aukera guztiak» aztertzen ari zirela martxari eman beharreko erantzunari zegokionez. Jihad Islamikoa miliziak Zisjordaniako palestinarrei eskatu zien Jerusalemera joan eta «Al-Aksa meskita babesteko».

Tel Avivek, berriz, palestinarrei abisatu zien erantzun egingo ziela Gazako mugaren bestaldetik egindako erasoei. Israelgo armada hasia da prestatzen gorakada baterako. Zenbait iturriren arabera, misilen aurkako defentsa sistema prestatzen ibili zen herenegun.

Izan ere, atzo Jerusalemen gertutakoak soka luzea ekar dezake, azken asteetan zer gertatu den ikusita. NBE Nazio Batuen Erakundearen Ekialde Hurbileko ordezkari Tor Wenneslandek ohartarazi zuen «tentsioa handitzen» ari dela, eta hori gertatzen ari dela «politikoki eta segurtasunaren ikuspuntutik oso hauskorra» den garai batean, eta «NBE eta Egipto su-etenarekin aktiboki engaiatuta» dauden bitartean.

Israelen esku egongo da su-etenaren hauskortasuna neurtzea, eta ematen du egoera berotzearen aldekoagoa dela, Palestinako miliziekin alderatuta. Al-Arabiya atariak zabaldutako informazioaren arabera, Egiptok Hamasi eta Jihad Islamikoari eskatu zien egoera are gehiago ez tenkatzeko, eta haien erantzuna izan zen ez zutela horretarako asmorik.

Lehen barne polemika

Naftali Bennett Israelgo lehen ministro berriak gidatutako koalizio gobernuak hartu dituen estreinako erabakietako bat izan da eskuin muturreko manifestazioa baimentzea. Israelgo Gobernuaren Segurtasun Kabineteak atzeratzea onartu zuen joan den astean, artean Benjamin Netanyahu lehen ministro zela, eta erabaki hori onartu zuen Netanyahuk. Lehen ministro ohia egitearen aldekoa zen, baina, zenbait hedabideren arabera, tematiago ez jartzearen arrazoietako bat da martxaren inguruko polemikaren kudeaketa gobernu berriaren esku utzi nahi zuela.

Izan ere, 1967ko Sei Eguneko Gerran Israelek Gaza eta Zisjordania indarrez bereganatu zituela goratu zuten atzoko mobilizazioan, eta Israelek Gazan sarraskia egin eta gutxira horrelako ekitaldi bat Jerusalem erdian egiteari baimena ematea gai arantzatsua da; zer esanik ez bazkideen artean alderdi arabiar bat duen gobernuarentzat. Agintea eskuratu duen koalizio gobernuaren barruan lehen pitzadurak sor ditzakeen auzia izan daiteke, horregatik. Zerrenda Arabiar Batuko buru Mansour Abbasek martxa bertan behera uzteko eskatu zuen, eta hala eskatu zuen atzo berriz, hasteko ordu gutxiren faltan. Eskuin muturreko mobilizazioa «neurrigabeko probokaziotzat» jo zuen. Haren arabera, deitzaileen helburua zen «gobernu berria desafiatzea» eta «bizitzak arriskuan jarriko dituen gorakada baten aurrera eramatea».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©DANI CODINA

«Ez nuke berriz egingo; hobeto egingo nuke»

Carme Porta

Indultua «garaipen txiki bat» izan da Forcadellentzat, baina, Kataluniako prozesuagatik auzipetutako beste buruzagiek bezala, errepresaliatu guztientzako amnistia du xede.

Mugimendu kontserbadoreen protesta galdeketaren aurka, Mexikoko presidentetzaren jauregi aurrean. ©MARIO GUZMAN / EFE

Ilun-argi askoko galdeketa

Arantxa Elizegi Egilegor

Mexikon aurreko urteetan agintean egondako goi arduradunak ikertuak izatea nahi duten erabakiko dute gaur herritarrek. Herritarren %40k hartu behar dute parte kontsultan loteslea izan dadin

Tigraytik ihes egindako herritarrak, Um Rakuba kanpalekuan, Sudanen. ©ALA KHEIR / EFE

Tigrayn giza laguntza sartzeko beharra nabarmendu du Unicefek

Iosu Alberdi

Haren arabera, ehun mila ume malnutrizioa jasateko arriskuan daude. AEBek «premiazko» su-eten bat eskatu diete Addis Abebari eta TPLFri. Borrokak Amhara eta Afar eskualdeetara zabaldu dira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.