Noiz sortua: 2018-10-18 00:30:00

ARKUPEAN

Gu, bakarrik

Pilar Kaltzada -

2018ko urriak 18

Lagunekin elkartzeko aitzakiaren bat behar izaten den adinean sartu naiz aspaldian. Lehen, edozein unetan topatzen genuen egokiera, bilatu beharrik gabe ia-ia. Azken bolada luzean, baina, elkarri deitu edo idatzi behar izaten diogu eta agendak miatu, eguneko orduen botilatik azken tantatxoa baita norberarentzat geratzen den apurra. Denbora urria eta urrea da, eta horretaz ohartzen zaren unean bertan hasten omen gara zahartzen, erremediorik gabe. Iritsi naiz, bada, une horretara.

Edo iritsi garela esan beharko nukeen, aspaldiko partez, elkarrekin ikasitako lau lagunek elkartzeko modua egin baikenuen joan den astean, eta horixe izan baikenuen gure arteko lehen mintzagaia agurtu orduko, eguneroko zereginei izkina egiteko zailtasun ia kronikoa. Eguraldiak barrurako giroa sortu zuen, eta taberna-zulo baten eseri ginen, garagardo bana eskuan. Geure burbuilan sartu ginen berehala, elkarren kontu zaharrak eta berriak haizatuz, hitza hartuz eta emanez, tarteka elkarri kentzeko halako presaz bezala ere. Halako baten, guregana hurbildu zen urlia, gutako batek ezagutzen zuen lankidea dela esan zigun eta, irribarre eginez, zera galdetu zigun: «Zer egiten duzue hemen bakarrik?». Erantzunik espero ez duen diosala dela pentsa zitekeen, baina mutu utzi ninduen.

Behin kontakizunaren parte honetara iritsita, irakurle bizkorrak erraz asmatuko zuen emakumeak ginela mahaiaren bueltako laurak, eta gizasemea zela bakarrik hitzaren edo kontzeptuaren halako ikuspegi murritza zuena.

Ez da oso argia izan behar jakiteko agurtzera etorri zen gizona beste era batera mintzatuko zela terrazako mahaian edo taberna-barraren baten emakume-taldearen ordez lau gizon ikusi izan balitu. Eta areago, hiru emakume eta gizon bat ikusiz gero, «bakarrik» geundela esango ote zuen duda egiten dut. Espazio publikoaren erabileran maiz gertatzen da hori: ekuazioan gizon bat sartzeak emaitza aldatu egiten du, ia ezinbestean. Betiere, emakumeen ohiko zeregin edo estereotipoekiko arrotzak diren espazio publikoez ari bagara (tabernetan, adibidez), zeren eta oso bestelakoa izango zen elkarrizketa lau lagunok parke baten elkartu izan bagina. Han ez ginateke «bakarrik» egongo; han seme-alaben zain egongo ginela uste izanda, geure habitat naturalean hortaz, ez zen inor arrimatuko galdera erretoriko xelebre hori ahoan.

Joan den igandeko kazetan argitaratu zen Anjel Lertxundiren Buruan daramagun gauza ilunen zama artikulu bikainaren tolesetan harrapatuta nengoela begitandu zitzaidan. Bertan zioen Lertxundik testuinguruak argi egiten duela hizkuntzak maiz ezkutuan gordetzen dituen zuloetan. Euskarak, genero-markarik gabeko hizkuntza izanik ere (salbuespenak salbuespen), erraz marka ditzakeela kontakizunean egunerokoan emakumeok pairatzen ditugun desberdintasunak.

Lertxundik zioen moduan, hizkuntzaren barne-arauek genero-desberdintasunak hauspotu edo neutralizatu egin ditzake, baina hiztunok gara aukera bat edo bestea egiten dugunok.

Tabernan lau emakume ikustean harritu zen gizonak bere hautua egin zuen. Emakume politikari baten karrera azaltzeko «anbizioa» behin eta berriro azpimarratzen dutenek hautua egiten dute, gizonen kasuan berezkoa denak emakumearen kasuan zerbait susmagarri eta gaiztoa gordetzen duela iradokiz bezala.

Gorabehera gramatikalak bazter batera utzita, hizkuntzak ez dira berez sexista: hiztunok egiten dugu hizkuntza, geure baitako mundua ikusarazi eta elkarren artean partekatzeko.

Elkarrekin gaudelarik «bakarrik» ikusten gaituenak asko esaten du hitz gutxi erabilita ere.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 24ko datuekin eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da hildakorik izan, 23 positibo berri detektatu dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.474 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.013 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ikasle bat ikasgelan, Donostiako Axular Lizeoan. ©Gorka Rubio / Foku

Eskola «gutxitan» itzuli dira ikasgelara, sindikatuen arabera

Berria

ELA, LAB, Steilas, CCOO eta UGT sindikatuen arabera, ikastetxe «gutxi» izan dira gaur ateak ireki dituztenak. Sindikatuek protesta egin dute Gasteizko Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aitzinean.

Ikasgelara itzulera

Abian da itxialdiaren bigarren arindua

Berria

Konfinamendua samurtzeko neurriak ugaritu direla agerikoa izan da gaur; hondartzetan, makrodendetan, ostatuetan eta eskoletan aldaketa eguna izan da. Sindikatuek ohartarazi dute arretaz aztertuko dutela ea ikasleak eta irakasleak segurtasunez itzultzen ari diren eskolara, eta hala ez bada mobilizazioak egingo dituztela nabarmendu dute.

 

Herritarrak Ermuan, farmazia batean ilara egiten. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Beste bi kutsatu eta sei hildako azken orduetan

Maider Galardi F. Agirre

Eusko Jaurlaritzaren azken datuen arabera, koronabirusaz kutsatutako beste bi kasu atzeman dituzte Bizkaian PCR proben bidez, eta sei lagun hil dira azken egunean. Guztira 1.717 proba egin zituzten EAEn, atzo.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna