Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Umiltasunean handi

Jesus Mari Begoña -

2016ko abenduak 20

Bilboko Orkestra Sinfonikoa

Egitaraua: Anton Bruknerren 5.Sinfonia. Zuzendaria: Erik Nielsen. Lekua: Bilboko Euskalduna jauregia. Eguna: Abenduaren 15a.

Mokadu handitzat jo dezakegu Anton Bruknerren maisulana, 5. Sinfonia, hain zuzen. Halbreichek omen zioen «soinuz egindako katedrala» zela. Eta benetan, esandakoa asko hurbiltzen zaio musika-asmakizunari. Izan ere, nola arkitekturan dintela eta arkua diren oinarri, hala Brukner-ek musika-zelula txikietatik eraikiko ditu konposizioan zehar garatuko diren leiho ojibalez egindako hormak edo izar-gangak, baina, hori bai, soinuzko blokeetan, hain juxtu. Dena den, konplexutasun horrek arrisku handia dakar zuzendari eta orkestrarentzat; bozkarioa, ordea, entzuleentzat.

Hasierako mugimenduan, esaterako, Bilboko musikariek txukun aurkeztu zituzten esaldi independenteak bata bestearekin, isiluneen tartean sakabanatuak: ematen du ideiak izoztuak geratzen direla, garatu gabeak, eta horrek harridura sorrarazten du entzuleengan. Biolinen baten agudo helduezinak edo pizzicato baten denboraz kanpo emandakoak ez zuten apenas eragin izan taldearen joaldi onean: hots, biolen gaia, biolinak eta fagotak atzetik, tronboien korala tutti-an edo bigarren biolinen koral erritmikoan. Orkestrak orokorrean ondo haizeratu zuen Adagio-Allegroak duen erlijiozko bultzada.

Bigarren mugimendua, Adagioa hura ere, geldoa, tentsioduna, baina ederra da.

Lehenengo gaia oboeak goxo abestu zuen, atzetik flautak eta klarineteak izanik. Bigarren gaia laukoteak zeraman, maisutasunez. Bi gai horiek bata bestearen kontra jokatu zuten doinuaren, erritmoaren eta harmoniaren bitartez, inolaz ere, aldagaien bitartez. Organoaren aurrean geundela zirudien.

Hirugarrenean, Scherzo-an, aurreko mugimenduaren gaia hartu eta arineketan zabaldu behar da mugimenduan barrena. Musikariek ez zuten arazorik izan hasierako zatian hiru gaiak elkar kontrajartzeko, ländler -a—baltsaren aitzindaria— tartean delarik. Bigarren zatiko Trioa-rekin, egurrezkoek eta tronpak polito bultzatu zuten hats erromantiko misteriotsua.

Laugarrenean, berriz, zuzendariak, zentzu osoz, gogo bilketa azaldu zien musikariei hasi orduko. Joaldi konplexuena eta sinfoniaren galdera ikurren erantzunak ematen direlako. Baina hasi bezain laster sakelako baten tonadak ebaki zuen joaldia pianissimo-aren giroan ematen zena. Hasi eta berriro, beste sakelako batek abortatu zuen ahalegina. Hirugarrenean, «agidanez», lortu zuen aurrera egitea eta entzuleek ere, hasierako mugimenduak entzundako esaldi zirriborroak, gauzatuak ikusi genituen modu ziklikoan. Erik Nielsen zuzendariak bikain biribildu zuen azkenean sinfoniaren drama, tentsioen eta gaien arteko borroka eta azken ebazpena. Nabarmentzekoak dira fuga sisteman garatzen duen laukoteak, gai lirikoa, unisonoan jotako bestea, eta, azkenean, korala, lau ahotsez metalezkoek eramana, fortissimo-an. Bukatzeko, fuga bikoitza eta kodaren apoteosia tronpetek eta tronboiek gai koralean, kontrabaxuek lehenengo gaia jotzen duten bitartean. Organista umilaren lan handia, orkestra handiarentzat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Jose Ignazio Ansorena eta Eneko Goia, gaur goizean, Donostiako udaletxeko prentsa aretoan. ©Gorka Rubio / Foku

Herritarren «zerbitzura» jotako doinuak

Itziar Ugarte Irizar

Hiru Txulo: Donostia eta txistua liburua ondu du Aritz Gorrotxategik, Donostiako Udalaren eta Ereinen eskutik. Isidro Ansorena goratu dute, Donostiako Udalaren Txistulari Taldearen zuzendari ohia.

Herritar bat, asteon, Donostiako areto bateko karteldegiari begira. ©GORKA RUBIO / FOKU

LEKUA EGIN NAHIAN

Ainhoa Sarasola - Ainize Madariaga

Zinema areto, jaialdi eta ziklo gehienetan, euskarazko filmen eta azpidatzien presentzia txikiagoa da beste hizkuntzetakoekin alderatuta. Hainbat eragilek azaldu dute pixkanaka kopuru hori handituz doala, baina ehunekoei erreparatuta, salbuespenak salbuespen, oreka lortzetik urrun dago oraindik.

Cordal, erakusketako lanetako batekin. ©Aritz Loiola / Foku

Egunero, atsedenik hartu gabe

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Isaac Cordal artistak etengabe produktiboak izatearen beharra jorratu du ’24/7′ erakusketan. Bilboko SC Gallery aretoan dago ikusgai, hilaren 28ra arte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.