Noiz sortua: 2019-01-16 00:30:00

ARKUPEAN

Ardi beltzak, ahari zuriak

Mikel Elorza -

2019ko urtarrilak 16

Atzo bete ziren 100 urte Rosa Luxemburg eta Karl Liebknecht hil zituztela. Izan du oihartzun pixka bat efemerideak, Rosa Luxemburgen pertsonaren indarragatik besteak beste —eta seguruenik merezi baino gutxiago; baina upel arriskutsua da merezimenduen ardoarena, ondu bezainbat ozpindu litekeena—. Esango nuke, baina, oso ezezaguna dela bi buruzagion eta haien burkideen lana eta garaia bera, oso ezezaguna Alemaniako Iraultza. Hori gertakari historikoa badenik ere ukatuko du hainbatek, baina duela mende bat, 1918ko azaroan hasita, iraultza sozialista bat gertatu zen Alemanian, errepublika sozialistak aldarrikatu ziren —nazismoaren habiatzat hartzen dugun Bavierakoak iraupen luzeena—, nekazari eta langileen kontseiluak eratu ziren eta baita saiatu ere egun askok zahar eta anakronikotzat jotzen duten eraldaketa soziala bultzatzen.

Garaia ez zen erraza: errepublika I. Mundu Gerra «galdu» berritan aldarrikatu zuten Alemanian, armistizioa sinatu baino bi egun lehenago. Agintean zeuden aristokrata eta oligarkek antolatutako gerra hura, jolasa behar zuena eta triskantza berdinik gabea bihurtu zena. Ongarri ona zen iraulketarako, beraz, eta iritsi zen, ekintzaile sozialista eta anarkistek gidatuta —gerraren aurka egin zuten bakarrak, bide batez esanda, oso kontrako giro belizista eta aberkoian—.

Egungoaren eredu izango den sozialdemokrazia alemaniarrak gogor borrokatu zuen iraultza —horixe, aurrera egin ez zezan arrazoi nagusietako bat—, baina iraultzaren protagonista izan zirenetako batzuek ere, Rosa Luxemburgek berak edo Bavieran buru izatera iritsi zen Ernst Tollerrek, azkar samar ikusi zuten prozesua ez zihoala ongi bideratuta, porrot egin zuela. Porrot egin baitzuen.

Bide batez: ona litzateke aztertzea orduan prozesuotan hainbat letra-jendek izan zuen pisua, aitzindaritza. Eta orduan propio diot, letra-jendeak jada ez baitaude aitzindaritzan —nahiz eta argazkietan hagintarien alboan oso ondo ematen duten, ia sukaldariek adina—, mundua golak sartzen dituztenena baita: golak bizitzan, negozioetan, politikan... eta are soropilean ere!

Justizia sozialaren alde borrokatu ziren iraultzaile haiek, hil ziren haietako asko, hil zituzten haietako gehienak, estatu berdinzale baten alde, eta askatasunaren alde. Baina kontzeptu hauek denek txuribeltzeko zinemak baino zahar doinu handiagoa dute, eta gaur egunera erabat lurmenduta iritsi dira. Lurmenduta, narruzko bota beltz gehiegik zanpatu eta zikindu ondoren.

Ideia batzuen perbertsioak kezkatzen nau. Opresioaren, menperakuntzaren aurkako borrokatzat ikasi genuen askatasuna. Besteekin senidetzen zintuen eremua zen; askatasunak, izatekotan, denona behar zuen. Liberalismoa eta norbanakoa frankismoaren gurutzeak baino gorago dauden garaiotan —ze ona Ondarroakoa!!—, ordea, askatasunak norberaren esfera hurbil eta ukiezina zedarritzen du. Ni eta nire eskubideak, nire gauzak, eta niri sudurraren puntan —zakilaren puntan, gehienetan— jartzen zaidana egiteko gogoa. Gogoa, edo desioa, eskubide bihurtua dugun garaiotan —Katixa Agirreri kopiatu diot azken hau, eleberritik—. Nire eskubideak: ez eskubideak, nireak baizik; nik nahi dudana, nik nahi dudanean, nik nahi dudalako... Kontrol sozialari izua diot, eta zenbait komunitatek alergia eragiten didate —hainbat etxepe edo famili-bilkura, adibidez, brutalak izan daitezke taldeotako ardi beltzentzat—, baina aspaldian hark adina eragiten dizkit hotzikarak askatasunaren aldarri nonahikoak.

Jauzi mortal hirukoitza eraginez, gaur egun askatasuna menperatzaileak menperatuaren kontra aldarrikatzen duena da, goian dagoenak behean dagoenaren aurka! Askatasuna, ahari zuriena.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Hauteskunde Batzordeak bihar aztertuko du Ordiziako egoera

Hauteskunde Batzordeak bihar aztertuko du Ordiziako egoera

Arantxa Iraola - Jon Ordoñez Garmendia

Ordiziako positiboekin lotutako 48 kasu zenbatu dituzte dagoeneko. Maskara erabiltzea nahitaezkoa izango da Gipuzkoako herri horretan, eta tabernetako jarduna mugatu egingo dute. Beste taberna bat itxi dute, langile batek «positibo ahula» eman duela eta.

PCR probak egiten, aste honetan, Ordizian. ©JON URBE / FOKU

Maiatzaren 20tik ez zen hain datu txarrik positibo berrietan

Mikel P. Ansa

Hego Euskal Herrian azkeneko 24 orduetan 35 kasu positibo berri agertu dira PCR probak eginda. Maiatzaren 20an 31 kasu izan ziren, eta hilabete eta erdian ez da hain emaitza txarrik izan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna