Albistea entzun

DARWIN ETA GU

'Marmitako errepublika'

Jose Mari Pastor -

2021eko otsailak 6

Eusko Legebiltzarraren gehiengoaren konfiantza du Gotzone Sagarduik. EAEko herritar gehienek ere hura sostengatzen dute. Hori erantzun die Iñigo Urkulluk txertaketa irregularren auziagatik sailburuaren dimisioa eskatu dutenei, konfiantza osoa duela: «Konfiantza osoa. Lehendakariarena, gobernu kontseilu osoarena eta baita gobernu kontseilua edo gobernua eusten duten bi alderdi politikoena eta legebiltzar taldeena. Beraz, Legebiltzarraren gehiengoaren konfiantza. Beraz, gizartearen gehiengoaren konfiantza».

Arrisku saltoa, eta sarerik gabe. Izan ere, Legebiltzarraren gehiengoa eta gizartearen gehiengoa bat datozela agertzen duen ekuazioa ez da beti egiazkoa. Herritarrak —bozkatzen duten herritarrak, hobeto esanda— Legebiltzarrean ordezkatuta daude. Hala ere, Legebiltzarraren gehiengoa ez da beti, derrigorrez, herritar gehienen iritziaren ordezkari. Batzuetan, botoa eman dion gizartearen gehiengoaren iritziaren ordezkari ere ez —argi utzi zigun NATOri buruzko erreferendumak—. EAJren boto-emaile katoliko guztiak ados al zeuden alderdiak 16 urtez gorako emakumeei gurasoen baimenik gabe abortatzeko eskubidea onetsi zien legearen alde egin zuenean, 2010ean? Ez dugu inoiz jakingo, baina duda egiten dut.

Democratic accountability deritzon kontzeptua erabiltzen da demokrazia sendo eta garatuetan. Herritarren aurreko jarduera pertsonala. Ardura. Ez du balio lau urte barru boto-emaileek hautetsi bati aulkia kentzeko aukera izango dutela argudiatzeak. Ez. Bitartean, herritarrek eskubidea dute informazioa eta azalpenak lortzeko, erantzukizun publikoak dituztenen jokabidea egiaztatu eta epaitu ahal izateko. Behar izanez gero, beraien iritzia entzunarazteko, «botoa eman ziguten; beraz, gure jokaera onartzen dute» esaten dutenen pentsaera baztertuta. Bestela, arriskua dugu demokrazia banana errepublika bihurtzeko.

COVID-19ak 2020ko hauteskundeak baldintzatu zituen. Bozen ardatzean izan zen. Birusak eraginiko krisi sanitario eta ekonomikoari aurre egiteko neurriak aipatu zituzten alderdiek. Hala ere, inoren programan ez genuen halakorik irakurri: «Herritarrek ez dute eskubiderik pandemiaren kudeaketan izan litezkeen okerren eta bestelako irregulartasunen zuzeneko erantzuleen eta horien goiko arduradunen jardueraz kexatu edo haien dimisioa eskatzeko». Akaso uste dute Lakuan EAJ edo PSE-EEren hauteslerik ez dagoela, Sagarduiren kudeaketarekin ados egon ez, eta haren ordez beste pertsona bat jartzea begi onez ikusiko lukeenik, soilik udako igande batean haien aldeko botoa sartu zuelako hautetsontzian?

Botereak harrokeria ekar dezake. Nagusikeria. Edozer dela ere, gizartearen gehiengoaren sostengua duzula pentsatzea, Urkulluk iradoki bezala. Enpatia batzuekin erakustea —Ertzaintzak sindikalista bati sudurra apurtu eta barkatzeko eskatzen duzunean— eta beste batzuekin, ez —mutil gazte baten bizia pilotakada batez moztu zuen polizia operazioaren goiko erantzuleari kargu bat oparitzen diozunean, esaterako—. Edo alderdia eta herritarrak era ia mesianiko batez fusionatzea, Itxaso Berrojalbizek duela egun batzuk azaldu zuen moduan: «EAJri izen ona galarazten dionak euskal herritarrei galarazten die izen ona». EAJk euskal herritartasunaren monopolioa du? EAJren kontra egiten duenak Usurbil, Otxandio, Barañain edo Heletako herritarrei erasotzen die? Zer esango genuke PSOE edo PPko diputatu batek esango balu bere alderdiaren aurka ari dena espainiarrei erasotzen ari zaiela?

Barre egiten diegu banana errepublikei, baina badago arriskua bertako joerak hemen azaltzeko, Karibera joan gabe. Marmitako errepublika bat izateko, euskal labelarekin: herritarren gaitasun kritikoa gutxiesteko eta haien eskubideak mespretxatzeko. Gobernantzari eta afera publikoen kudeaketari buruzko erabakiak txoko edo soziedadeetan hartzeko, adiskidekeria lotsagabean. Gardentasuna habanoen keak lainotua. Masailak txit bizi eta gorri. Eta mahaiaren gainean hainbat kontratu-orri.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Osasun langile bat txertoak prestatzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Sagardui kexu da: txertoak ez dira ari ailegatzen agindu zieten erritmoan

Juanma Gallego

Asteon Pfizerren 91.260 dosi jaso dituzte; Janssenen 6.500 jasotzeko zain daude. Joan den astean 148.846 txerto eman zituen Osakidetzak

Dozenaka herritar Unamuno Plazan (Bilbo), gaur goizean, 'gosari antifa'-n. ©Maialen Arteaga

Desokupak atzeratu egin du gaur Bilbon egitekoa zen etxegabetzea

Paulo Ostolaza

Iragarria zuten gaur etxegabetze bat egingo zutela alde zaharrean, baina azaldu dute etxearen jabeak ez joateko eskatu diela, «Ertzaintzaren presentzia oso handia zelako» eta istilurik ez eragiteko.

Eibarko udaltzain bat, eskuetan 'eskatzen duen guztiari, eman' dioen katiluarekin. ©BERRIA

Eibarko alkateak gaitzetsi egin du sareetan zabaldu den udaltzainaren argazkia

Paulo Ostolaza

Argazkian «eskatzen duen guztiari, eman» dioen katilu batekin ageri da Eibarko udaltzain bat. Irudiak gaitzespena eragin du sareetan.

Janssenen txertoa, laborategi batean. ©ETIENNE LAURENT, EF

Madrilek onartu egin du Janssenen txertoa 50 eta 59 urte artekoei jartzea

Uxue Rey Gorraiz

Oso kalteberak diren zenbait herritar talde ere txertatuko dituzte Johnson & Johnson konpainiaren dosiekin, hala nola autismoa dutenak eta gaitz psikologiko larriak dituztenak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna