Noiz sortua: 2019-01-12 00:30:00

ARKUPEAN

Errotik helduta

Maddi Zubeldia -

2019ko urtarrilak 12

Urte berrian sartu garela eta, nire bulegoko apalak ordenatzeari ekin diot, eta Simone Weilen idatziei buruzko artikulu batzuk aurkitu ditut, baita berriz irakurri ere, interes handiz.

...eta arimak, gorputzak legez, oinarrizko beharrak izango balitu?

Hau da egiten digun galdera, eta filosofoarentzat erantzuna bistakoa da.

34 urte zituela hil zen emakume aitzindaria, 1943an, eta bere obra bereziak orduko kodeak hausten zituen: sailkaezina, langileriaren aldeko militante sutsua eta aldi berean Jainko eta absolutu bila ari zen mistikoa baitzen Weil.

Bulego gaineko aldizkari eta sailkagailuak baztertu ditut eta erosoago eseri naiz irakurtzen segitzeko.

Errotzea. Errotzea da arimak bizitzeko ezinbestekoa duen beharretako bat, hau da pertsonak baitezpadakoa du erroak ukaitea, bere nortasuna finkatzea jendarte baten baitan, kultur nola lan ingurumen jakin batean. Mundializazioa nagusi den garai honetan pertsona, mundua eta dibinoa lotzen dituen Errotzeak ba ote du gaurkotasunik?

Kontuan hartu behar da bigarren mundu gerra ostean idatzi zuela Weilek «l'Enraciment ou prélude à une déclaration des devoirs envers l'être humain». Frantziak erori ondoren bere arima berreskuratu eta egiazko inspirazioa aurkitu behar duela dio bertan, eta hori baloreen berridazketatik abiarazten du, zibilizazio proiektu berria proposatuz non ez diren gehiago eskubideak oinarri, betebeharrak baizik: arimaren funtsezko beharrak hots.

Emazte gazte, errebelde, mistiko, iraultzaile, sindikalistak (a ze koktela!) bere lana Albert Camus-i bidali zionean, hark honela komentatu zuen: «Europak ezingo du birsortu Simone Weilek Errotzean definitzen duen ildotik joaten ez bada».

Irakurketan aurrera joanik filosofoarenganako mirespena handituz doakit. Zientismoak sortu dituen mundializazio eta merkataritza aske guztien aurka plantatzen da, eta denboren gainetik kokatzera deitzen gaitu, belaunaldien, tradizio bizien katean finkatzera, erroaren maitasunean.

«Iraganaren galera, kolektiboa zein banakakoa giza tragediarik handiena da, eta geure iragana bota dugu, haurrak arrosa urratzen duen bezala...».

Gure arrosa nola tratatzen dugun, gure erroak nola maitatzen ditugun gogoetatzera eraman nau, eta mundializazioaren eta deserrotze orokortuaren garai honetan, Weilen lanak argi izpia ekartzen du, mundua «aldatzeko» ametsari uko egin ez dionarentzat, fatalismoan zeharo sartu ez denarentzat itxaropen pixka bat, beharbada.

«Diruak erroak suntsitzen ditu sartzen den leku guztietan, xedearen ordez irabazteko gutizia finkatuz». Zein dira gure xedeak? Hain da zaila asmoak eta xedeak zehaztea, hain erraza gutizien zerrenda egitea. Zenbakiak baino sinpleagorik ez da.

Erroa iraganari lotzen da gehienetan, eta zaharkitua den kutsua eman nahi dionik ez da falta, erroari diogun atxikimenduak irekidura eskasa salatuko balu bezala. Ireki, zabaldu, zenbat aldiz ez ote dudan entzun euskaldunok gehiago ireki beharko genukeela. Ireki bai, baina noraino?

Ingurumen desberdinen arteko trukaketak garrantzitsuzko jotzen baditu, Weilen ustez kanpoko eraginak ez dira nolanahi onartu behar, baizik eta nork bere nortasun propioa finkatua duela segurtatu ondoren.

Erroak ez direnez haatik betiko finkatuak, deserrotzearen arriskua indartsu dabil beti, militar konkista dagoen aldiro, baina militar konkistarik ez dagoenean ere, diruaren indarrak berak inposa dezake kanpoko nagusigoa, deserrotzea eraginez.

Pertsona errotzen da kolektibo batean parte hartze aktibo, erreal eta naturalari esker, taldeak bizirik gordetzen dituelarik iraganaren altxorrak eta geroaren susmoak.

Aurten urtea apalak ordenatuz hasi nahi nuen, eta Simone Weili esker itxaropen susmoa hartu diot geroari, hilzorian dagoen mundu honi errotik helduta.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 29an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan lau pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 22 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.107 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.056 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Lanbide arduratuko da errenta berria banatzeaz. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Iritsi da bizitzeko gutxieneko diru sarrera, muturreko pobrezia murrizteko

Irune Lasa

Espainiako Gobernuak diru saria onartu du, eta ekainean bertan hasiko da ordaintzen. Hegoaldean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kudeatuko dute

Donostiako Zurriola hondartza, atzo. ©Gorka Rubio / FOKU.

Murgak dio ezin direla errepikatu hondartzetan ikusi diren irudiak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Jendea ez pilatzeko eta hondartzak modu «dinamikoan» erabiltzeko eskatu du Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Era berean, galdegin du aisialdirako bada ez erabiltzea garraio publikoa «jende asko dagoenean».

Errepidea moztuta, Erratzu eta Baigorri artean. / ©Ekhi Erremundegi Beloki

Mugaren itxiera salatu dute Izpegiko gainean, Euskal Herriaren zatiketa salatzeko

Ekhi Erremundegi Beloki

Mugaren itxiera "jende soilarentzat" ezarri dutela salatu dute, eta birusari aurre egiteko bizia "hemengoratu" behar dela, Euskal Herrira ekarri.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna