Albistea entzun

ARKUPEAN

'Gurutzontziak' eta gurutzadak

Elixabete Garmendia Lasa -

2022ko maiatzak 12

Gurutze ez da hitz neutroa, ez behintzat erlijio katolikoarekin gurutziltzatu gintuztenontzat. Ez da hitz itsusia pertsonari ezartzeko: izen eder askoak dira Gurutz eta Gurutze. Gurutzearekin, ordea, estropezu egiten dugu: zenbat aldiz bidegurutzea esan nahi eta gurutze-bidea etortzen zaion bati mihiaren puntara. Azkenaldian, gurutzontzi sartu da gure lexikoan. Egia da crucero gaztelaniazkoaren ordainetan Elhuyarrek gurutza-ontzi ematen duela, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak, berriz, gurutzaontzi, baina gurutzontzi barra-barra dabil, batez ere luxuzko ontzi horiek bisitan etortzen zaizkigunetik.

Aurten, apirilean hasi ziren azaltzen; hilabete horretan hamabi sartu omen ziren Getxora; urtea bukatzerako hirurogeita hamar izango omen dira Abran porturatuko direnak. Hedabideek famatu dutena apirilaren 27an etorri zen Mediterranean Shipping Companyko Virtuosa ontzia izan da.

Virtuosa-ren bertutea bere edukiera da: 8.000 lagun garraiatu omen ditzake, bidaiariak eta tripulazioa kontatuta; hau da, Altsasu osoa sartuko litzateke, esaterako, Virtuosa-n. 2.424 kamarote ditu, hamar jatetxe eta 21 taberna. Hain zuzen ere, gurutza-ontzien glamourra zerora jaitsi zitzaidan horrelako zeharkaldia egin berri zuen bati hauxe entzun nionean: bidaiari gisa identifikatzen zaituen eskumuturrekoa jantzi eta ontziko tabernetan barra libre zeneukala.

Hilabete honetan Transcantábrico luxuzko trena jarri dute martxan berriro ere. Zortzi eguneko txangoa eskaintzen du Donostiatik Santiago de Compostelara, tartean hainbat hiritan geratuz. Prezioen arabera, luxuzkoa behar du izan trenak, eta bidaia osoak. ETBko albistegietan jakin nuen tren honen berri. Gurutza-ontzi bat datorren bakoitzean bezala, ETBk tokia egin zion albistegietan luxuzko trenari. Ekonomia sustatu beharraren izenean justifikatuko dute, antza, luxuaren propaganda.

Kontua da propaganda hori nahasten dela, ezinbestean, kontrako muturreko berriekin: esaterako, Bilbon hilda topatu zituzten bi etxegabeen kasuekin, edo Ondarroan —asteburua izanik lanean bakarrik ari zela— bizia galdu zuen eraikuntzako langilearen ezbeharrarekin. Izan ere, Prekaritateak hiltzen du —prekaritateak hil egiten du esango nuke nik— ez da eslogan hutsa. Gurutza-ontzien ifrentzuan Mediterraneoko paterak daude, etorkinak hamarnaka galduz; luxuzko trenaren beste aldean Ziburun trenbidea lotarako hartu eta hiltoki bihurtu zitzaien etorkinak dauden bezala.

Bidaien arloan hurrena datorkigun gurutzada Elon Muskena da. Espaziora joatearekin nahikoa ez, eta orain Starship ontzia berrerabili nahi omen du munduan zeharreko bidaiak antolatzeko: ahalik eta azkarren garraiatzeko pertsonak nahiz merkantziak. Ez dakigu negozio horretatik aterako duenaren zati bat limosna bihurtuko ote duen, espaziorako lehen irteeran egin zuen bezala, haurren ez dakit zer minbizi motaren ikerketarako.

Eskerrak badagoen gurutza-ontziak eta luxuzko trenak —eta balizko espazio-ontziak— saihestu eta beste modu batera bidaiatzen duen jendea. Aurreko goiz batean, Igeldon zehar doan Donejakue bidean, ezarian-ezarian, dozenaren bat ibiltari gurutzatu genituen: pare bat gizon frantziar, hamabiak puntuan gelditu eta bazkari legea egin zutenak; bi emakume irritsu, Europa iparraldekoak itxuraz; bidezidor aldapatsuan bizikletatik jaitsi behar izan zuen bikotea; banakako motxiladunak... Denak ere, parean pasatzean diosala egiten duten pertsona horietakoak.

Alferrik da, ordea: luxuak beste toki bat ebatsi du gurean. Herenegun jakin zen Donostiako Bellas Artes antzoki eta zinema-areto historikoa —berritze lanetan dagoena— Hilton kate estatubatuarraren luxuzko hotel gisa irekiko dutela 2024an. Eraikinaren jabe den Sade zine enpresak kudeatuko du Hiltonen frankizia. Luxuaren business-ak kolonizatu egiten du.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arrosarioa
 ©BERRIA

Garai konplexuei aurre egiteko kazetaritza bat

Beatriz Zabalondo - BERRIA Taldeko lehendakaria / Martxelo Otamendi - BERRIAko zuzendaria

Iaz BERRIA Taldeak egindakoaren errepasoa duzu hau. Kazetaritza da gure eginkizuna, euskarazko kalitateko kazetaritza; erreferente informatiboa izatea helburu. Beraz, hortik hasi dugu errepasoa, gero arlo ekonomikoari, komunitateari eta erronka berriei leku egiteko.

Irautea iraultzea denean

Estitxu Garai, Naiara Pinedo eta Zuriñe Rodriguez

Zure ahotsa errazago zapaltzea, moztea. Ostean datorren gizonak zure iritzia gutxiestea. Gizonen maiztasuna handiagoa izatea. Gizonak finkoak izatea, zu aldakorra. Mahaiko emakume bakarra izatea naturalizatzera iristea. Zure hitzei ez entzunarena egitea, beti euren artean elkarri erreferentziak egitea.

Zuretzat bihotzez, Elizabeth Hadley

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.