Albistea entzun

ARKUPEAN

Ereserkia

Iñaki Galdos Irazabal -

2020ko irailak 15

1981eko urtarrila zen, Garaikoetxea lehendakaria Oñatiko unibertsitate zaharrera zen joatekoa, han inauguratuko zelako Herri Ardularitzaren Euskal Erakundea. Zehaztuz, erakunde horren aurrekoa. Horretarako, Eli Galdos alkateak Eusko Abendaren Ereserkia jotzeko eskatu zion herriko bandako zuzendariari eta partiturak helarazi. Zuzendariaren aita, musikari aparta, jubilatu berria zen urte asko Sestaon eta Bilbon eman ondoren, eta semeari laguntzen zion bandan tuba jotzen, baita entseguetan-eta zuzendari gisa ordezkatzen hura lan arazoengatik berandutzen zenetan.

Horixe gertatu zen entsegu batean eta aitak aukera baliatu zuen Gernikako Arbola doinuaren partiturak banatzen hasteko, hurrengo astean hura jotzea lortuko zuelakoan, eta ez Jaurlaritza sortu berriak eskatutakoa. Gerra irabazi zuen bandokoa izanik, nabaria zen gizonaren egonezina. Semea sartu eta gertatzen ari zena ikusi zuenean, eztabaida izan zuen aitarekin bandako kide guztien aurrean, bistan zen ez zela egun haietako lehenengoa. «Gure himnoa Gernikako Arbola da», zioen batak; «Eskatu digutena joko dugu», besteak. Izan zuen bere oihartzuna eztabaida hark, eta eguna iristean Eli Galdosek propio gure protagonistarengana hurbildu zuen lehendakaria unibertsitateko klaustroan, eta haren ibilbidea loriatu. Solasaldi goxoa izan zuten, baina ez dakigu nahikoa izan zen Gora ta Gora jo behar izan zuen gerrako beterano haren mina arintzeko.

Hilabete batzuk lehenago, urriaren 9an, asaldatu eta haserretu zirenak Marcelino Oreja eta Martin Villa izan ziren, Ajuriaenean Carlos Garaikoetxeak Adolfo Suarezi ongietorria ereserki berarekin egin zionean. Frankista (ohi?) haien desesperazio aurpegiak deskribatu zituen lehendakariak bere autobiografian, baina aldi berean argitu ere bai ez zela izan hura jukutriaz egindako jokaldia. Bi urte eta erdi inguru falta ziren Eusko Legebiltzarrak ereserkia ofizialki aukeratzeko, eta behin baino gehiagotan gertatu ziren horrelako egoerak.

Autobiografia horretan bertan, Garaikoetxea lehendakariak aipatzen du batez ere hiru erabaki zail hartu behar izan zituztela garai haietan: Erkidegoko hiriburuarena, Euskara Batuarena eta ereserkiarena. Azken horri buruz izandako eztabaidak errepasatu ondoren, lehendakariak idatzia utzi du garaipen parlamentario desatsegina izan zela hura eta aurreikustekoa zela ez zuela etorkizun oparoegia izango kontrako jarrera gogor haiekin onartutako ereserkiak. Bistan da asmatu egin zuela. Eta asmatu zuelako etorri da, hain zuzen ere, uda honetako proposamena Gernikako Arbola doinua ereserki bihurtzearen inguruan.

Eskertzekoa da horrelako proposamen oro, ongi etorria gauza askotan lokartuegi dagoen herri honetan eztabaida eragiteko. Hala ere, gabeziaren bat badu nire ustez, adibidez eskaeraren ibilbidea zein izango den ez azaltzearena: nori luzatzen zaion, non onartzeko, etab. Baina batez ere argumentu bat oso arriskutsua, manifestuan irakur daitekeena eta haren hainbat bultzatzaileren ahotan entzuten ari garena. Izan ere, Gora ta Gora ereserkitzat baztertzeko erabiltzen den arrazoi nagusia Ikurrina baztertzeko ere erabil daiteke bihar edo etzi, berdin-berdina delako egoera. Ikurrina Euskal Autonomia Erkidegoan —eta ez beste inon— ofizial izateak ez du inondik inora ere esan nahi soilik hiru lurralde horietako bandera denik.

Ez dut esan nahi abuztuko ekimenaren bultzatzaileen helburua denik, ezta hurrik eman ere, baina iruditzen zait ereserkiarekin egoera Garaikoetxeak iragarri zuena baldin bada, neurri handi batean jelkideen arrasto oro ezabatzeko ahalegin historiko anitzen fruitu dela, askotan aliantza arraroak sortzen dituzten ahaleginak, portzierto. Horretarako, gure historiako pasarte batzuk ezkutatu ere egiten dira, besteak beste Gora ta Gora komunistek, sozialistek, errepublikanoek, ANVkoek eta jelkideek osatutako gobernu zabalak ezarritako himnoa izan zela. Euskadi hitzarekin badakigu zer gertatzen ari den, ereserkiarena etsigarria, Aberri Egunaren etorkizuna ere ez oso argia. Ikurrina soilik daukagu osasuntsu momentuz. Lursail batean gero zer egingo den ziur izan gabe bertan eraikitako etxea eraisten tematzen denak arriskua du han betirako hondarrak besterik ez uztearena.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arrosarioa
 ©BERRIA

Garai konplexuei aurre egiteko kazetaritza bat

Beatriz Zabalondo - BERRIA Taldeko lehendakaria / Martxelo Otamendi - BERRIAko zuzendaria

Iaz BERRIA Taldeak egindakoaren errepasoa duzu hau. Kazetaritza da gure eginkizuna, euskarazko kalitateko kazetaritza; erreferente informatiboa izatea helburu. Beraz, hortik hasi dugu errepasoa, gero arlo ekonomikoari, komunitateari eta erronka berriei leku egiteko.

Irautea iraultzea denean

Estitxu Garai, Naiara Pinedo eta Zuriñe Rodriguez

Zure ahotsa errazago zapaltzea, moztea. Ostean datorren gizonak zure iritzia gutxiestea. Gizonen maiztasuna handiagoa izatea. Gizonak finkoak izatea, zu aldakorra. Mahaiko emakume bakarra izatea naturalizatzera iristea. Zure hitzei ez entzunarena egitea, beti euren artean elkarri erreferentziak egitea.

Zuretzat bihotzez, Elizabeth Hadley

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...