Noiz sortua: 2019-06-08 00:30:00

ARKUPEAN

Zergatik EAJ?

Txema Ramirez de la Piscina -

2019ko ekainak 8

Zergatik irabazten du beti EAJk (EAEn bederen)? 2009-2012 urtealdia kenduta (Patxi Lopezen agintaldia), EAJ beti egon da euskal erakunde garrantzitsuenen agintaritzan. Beti garaile. Aztertzeko fenomenoa da zalantzarik gabe. Alderdiak miresmena sortzen du han eta hemen. Logikoa da. Norberaren merezimenduak daude tartean, baita besteen demerituak ere.

Arrakasta horren gakoak argitzeko egin diren azterketa gehienetan azpimarratzen dira jeltzaleen balio klasikoak: zentraltasuna, alderdi guztiekin itunak sinatzeko duten gaitasuna, moderazioa, kudeaketa ona eta eraginkortasuna. Ñabardurak egin litezke, jakina, baina xehetasunetan sartuz gero, artikuluaren amaierara iritsiko gara esan nahi dudana aipatu gabe.

EAJ banda zabaleko alderdia da. Dezente eboluzionatu du. Gero eta gutxiago dira jeltzaletasunaren filosofia duda-mudarik gabe onartzen/ezagutzen dutenak eta gehiago, berriz, gizartearen aniztasuna besarkatzen duten sektore pragmatikoak. Primeran konektatzen du klase ertainaren profil klasikoarekin; hau da, gauza guztien gainetik ongizatea, segurtasuna, erosotasuna eta zuhurtasuna maite dituen jendearekin. Langile izatearen harrotasuna galduta dagoen gizarte likido honetan, behargin askok ematen diote botoa EAJri, (baita PPri ere, bide batez esanda). Gaur egun obreroen artean obreroenek ere uko egiten diote bere klaseko jatorriari. Inork ez du proletario izan nahi.

Alderdi bakoitzaren boto-emaileen batez besteko adina aztertuz gero, ondorengoaz konturatzen gara (eusko barometro, 2015): batez besteko adinik altuena PPren boto-emaileak du (70 urte). Jarraian datoz PSEren boto-emailea (62 urterekin), EAJrena (55,8), Ezker Batua (51) eta EH Bildu (45,6). Norbaitek pentsa lezake Bilduk izan lezakeela etorkizun hobea, baina adi: adin piramideak nabarmen jokatzen du EAJren alde. Gaur egun (Gaindegia 2018), 65 urtetik gorakoak euskal herritar guztien % 21,6 badira, 2030ean, berriz, %28,3 izango dira. Eta adin tarte horretan EAJk alde handiz irabazten du. CISen arabera (2016), 65 urtetik gorako herritarren artean EAJ da alderdirik gustukoena (%46,7rekin). Oso atzean geratzen dira beste guztiak: PSE (%14,1), EH Bildu (%7,3), PP (%6,2) eta Podemos (%5,5). Beraz, aurrera begira estrategia definitzen dutenek adin piramideak eskaintzen digun argazkia oso serio hartu behar dutela uste dut.

Euskal gizartea oso dinamikoa da. Mobilizatzeko duen gaitasuna ikaragarria da. Horrek ere miresmena sortzen du hemendik kanpo. Horra hor, besteak beste, mugimendu feministak kaleetan hartu duen aupada, pentsiodunen manifestazioak, euskararen aldeko mugimendua, presoen aldeko manifestazio jendetsuak... Modu nabarmenagoan edo lausoagoan, adierazpen horien atzean bada sentimendu partekatu zabal bat: aldaketa behar da, bestelako gizarte eredu bat. Hor ez dago EAJ, ez aitzindari bezala, bederen. Bere boto-emaileak bai, noski, izango dira, baina alderdi bezala ez dago mugimendu eraldatzaile horien abangoardian, EAJ ez baita aldaketa sozial sakonak maite dituen egitura politiko bat. Konfort egoeran bizi da, agintearen magalean goxo, hangoen eta hemengoen eredu. Zertarako arriskatu? Ortuzarren alderdiari Espainiatik ematen zaion koipearen atzean, asmo garbia dago: «Izan zaitezte zuek horda separatista horien eusteko horma eta, orain... eska ezazue nahi duzuena».

Aldaketa orok bertigoa sortzen du. Beldurra diogu aldaketari arriskuarekin lotzen dugulako, nahiz eta sarritan guztiz sentsazio irrazionala izan. EAJk, adibidez, egunero astintzen du beldur hori EH Bilduren kontra egiteko. Behin Pablo Iglesiasi hauteskunde kanpaina batean hauxe entzun nion: «Aitita-amama guztiak joan daitezela beren bilobekin botoa ematera eta eman dezatela botoa gaztetxoenen etorkizunean pentsatuz». Izan ere, duintasuna eta printzipio demokratikoak arriskuan daudenean, norberaren arrisku sentsazioa sakrifikatzea arrazoizko sakrifizioa da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 12.944 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 846 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.601 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Erosketak egiteko ilarak Gasteizen. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Osakidetza test azkarrak erabiltzen hasi da

Berria

Italiako Gobernuak herrialdean lehorreratzeko debekua ezarri die Mediterraneoan migratzaileak erreskatatzen dituzten ontziei. «Osasun larrialdiak irauten duen bitartean, ezin dira oinarrizko baldintzak bermatu», adierazi dute.

Herritarren ilada Ordiziako azokan, itxialdiaren hasieran. ©Jon Urbe/ Foku

Baserritarrak haserre, Jaurlaritzak azokak debekatu dituelako

Iker Aranburu

EHNEk uste du Jaurlaritzak ez duela eskumenik salmenta zuzeneko eremuak debekatzeko. "Erabaki tamalgarria», Enbaren ustez

Osasungintzako langileak txaloka Nafarroako ospitale gunean ©Idoia Zabaleta, FOKU

Koronabirusaren hedapena geldotzen ari da Nafarroan, baina ez Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Ainhoa Larretxea Agirre

Lau hildako eta 112 kutsatu berri izan dira Nafarroan azken orduetan, eta hildakoak hamazazpi dira Araban, 25 Bizkaian eta hamar Gipuzkoan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna