Albistea entzun

Ezagutza fase bateko poemak

'Zeldak. Gorputz honetatik' poesia liburua argitaratu du Elena Olabek. Estreinako liburua du
Elena Olabe idazlea <em>Zeldak. Gorputz honetatik</em> bere lehen liburuaren aurkezpenean, Donostian.
Elena Olabe idazlea Zeldak. Gorputz honetatik bere lehen liburuaren aurkezpenean, Donostian. MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Miren Garate -

2019ko azaroak 13 - Donostia

Zeldak izenburua du Elena Olaberen (Durango, Bizkaia, 1997) lehen liburuak, Loise Bourgeois artistak bezala, zeldetan egituratu duelako bere lana. Tituluaz gain, azpititulu bat ere erantsi dio: Gorputz honetatik, «sentitzen nuelako gorputz bat izateak dakarren horretatik guztitik sortu nituela zeldak». Bi urtean idatzitako poemak bildu ditu liburuan, eta Balea Zuria argitaletxeak kaleratu dio. Barne eta kanpo ezagutza prozesu baten ondorio dela esan du. Izan ere, «deseraikitze eta berreraikitze prozesu batean» ikusten du bere burua; ikasten, hausnartzen, gauzak ulertzen. «Oraindik oso gaztea naiz, eta niretzat prozesu horren lehen emaitza da liburu hau».

Artearen Historian lizentziatua da Olabe, eta unibertsitatean landu zuen Bourgeoisen lana. «Konturatu nintzen berak gauzatzen zituen zeldak niretzat ere baliagarri zirela nire poemak biltzeko; berak arkitekturaren bidez gorpuztu bezala, nik literaturaren bidez gorpuztu ahal nituela». Errealitate ikusezin bat edo egia ikusezin bat azaleratzeko helburua zuen Bourgeoisek. «Nik ere horrelako zerbait sentitzen nuen, bazegoela zerbait hitzen bidez azaleratzeko beharra nuena».

Hiru zeldatan antolatu du liburua: Existentziaren egitura izena du aurrenekoak, eta existentziari eta izateari buruzkoak dira nagusiki poemak; Logela gorria deitu dio bigarrenari, eta gorputzarekin, sentimenduekin eta giza harremanekin loturarik handiena duen zatia da; hirugarrenak, Azken goraldia-k, kontzientzia desagerpena jorratzen du. Laugarren atal bat ere badu, irekiagoa, idazleak zeldatzat hartu ez duena. Goraldiaren ostean izena jarri dio. «Espazio ireki moduan islatu nahi nuen, kontzientziarako bide moduan ikusten nuelako, irekia izan behar lukeen zerbaiten moduan».

Zelden erabilpena, besteak beste, gorputzaren «inplikazio aktiboa» eskatzen duelako iruditu zitzaion interesgarria. Hain zuzen, gerora jarri zuen Gorputz honetatik azpititulua. «Nire posizioa eta gorputzaren kokapena argi geratzea garrantzitsua iruditzen zitzaidan, batez ere poesia delako». Horri lotuta, Eider Rodriguezen Idazleen gorputzak liburuan Karmele Jaio idazleak esandakoa ekarri du gogora: poesia gorputzetik sortzen dela, gorputzetik idazten dela. Hala, testuinguru, kokapen eta posizio historiko, sozial, politiko eta kultural zehatz batetik dela sortzaile nabarmendu du Olabek, eta beste gorputz sortzaile batek beste era batera egituratuko edo sortuko lituzkeela zeldak eta azkenengo atala.

Erreferentzia ugari

Erreferentzia ugari biltzen ditu liburuak. Grezia klasikotik hasi eta gaur egunera arteko erreferente piktorikoak, eskultura erreferenteak eta abar aipatzen ditu Olabek. «Erreferentzien indarra oso handia da lan honetan, norbera ez delako ezerezetik abiatzen; erreferenteak behar dituzu», aitortu du idazleak berak. Hain zuzen, horixe izan zen Balea Zuria argitaletxeko kideei atentzioa eman zieten kontuetako bat, batik bat idazlearen adinaren berri izan zutenean: «Batzuetan aipamenak egiten dira, eta aipatze hutsa pedantea da, baina hemen oso ondo uztartuta datoz gorputzaren ildoa eta erreferenteena».

Orain bi urte sortu zuten Balea Zuria, eta haren helburua poesiari bultzada bat ematea da, batez ere ahots berriei. Horretarako, poesia lehiaketa bat antolatzen dute, Donostia Kulturarekin elkarlanean, eta finalista geratu zen Olabe. Lan hura ezerezean geratzea pena zela iritzita, liburua argitaratzeko proposamena egin zion argitaletxeak. «Deskubrimendu bat izan da Elena Olabe, uste dugu ahots berri-berri bat dela euskal poesiarako».

Hitzaurre bat ere badu liburuak, Joseba Sarrionandiak egindakoa. Irakurle moduan, idazkera berezi bat aurkitu duela nabarmendu du idazleak. Hala dio: «Idatziarekin borratua dakarrena, ondo ulertzen ez dudana oraindik eta, horregatik, berrirakurri nahi dudana».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Antso Jakituna erregea eta Benjamin Tuterakoa bidaiaria elkarrizketan, Tuterako gazteluko ganberan. ©IÑAKET

Mundua Tuteratik zeharkatzea

Iñigo Astiz

Mikel Begoña gidoigileak eta Iñaki Martinez 'Iñaket' marrazkilariak XII. mendeko Nafarroa multikulturala irudikatu dute 'Benjamin Tuterakoaren bidaia aparta' komiki liburuxkan

Formatu ezberdineko lanak bildu dituzte erakusketan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Fipadocek sariak banatu ditu.

Ainize Madariaga

Miarritzeko laugarren Fipadoc dokumental zinemaldiak sariak banatu zituen larunbatean, Gare de Midi aretoan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.