Albistea entzun

Arau sozialak zoruaren kontra

Elena Jimenezen 'Zure pisuagatik erori' instalazio multzoa ikusgai dago Ziudadelako Labean
Ziudadelako Labea aretoan ikusgai dauden artelanetako nagusia, espazioaren erdigunean dagoena, sabaitik zintzilik.
Ziudadelako Labea aretoan ikusgai dauden artelanetako nagusia, espazioaren erdigunean dagoena, sabaitik zintzilik. IDOIA ZABALETA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Eslava -

2021eko ekainak 11

Elena Jimenez (Alacant, Herrialde Katalanak, 1969) artistak berariazko lan bat sortu du Iruñeko Ziudadelaren Labea aretorako. Ezaugarri bereziak dituen forma zirkularreko espazio horretan, zeramika eta metal inprimatuetan sortutako hainbat instalazioren bitartez, «etxeko errebeldiaz» mintzatu da; identitateari eta irudikapenari buruzko lan bat osatu du, objektuekin eta haietatik sortutako narrazio eta testigantzekin. «Elementu afektibo batzuen eta nire obsesioen arteko harremanaren istorio bat da, errepikapenean oinarritutako proposamenen bidez konbentzioak hautsi nahi dituena. Eta manipulatutako etxe baten atalasea zeharkatzeko gonbidapena ere bada», adierazi zuen artistak aurkezpenean. Emaitzak Zure pisuagatik erori izena du, eta hilaren 27ra arte egongo da ikusgai.

Jimenezek arau sozialak apurtu nahi ditu, beraz: ezarritako moldeak desegin, eta nik inoiz ez dut plater bat hautsi dioen esaldiak edo konbentzioak transmititzen duen ideia baztertu; deuseztatu pertsona bakoitzak harengandik espero dena egin behar duen aurreiritzia.

Artelan multzoko pieza nagusia Labea aretoko kupularen erdi-erdian dago, sabaitik eskegita, eta lurreraino iristen da. Banda ezegonkor eta hauskor batzuetatik zintzilik dauden zeramikazko pieza ugariz osatua dago; zintek piezak estutzen edo zanpatzen dituztela dirudi, presionatu egiten dituztela. Obra horren bidez, egileak mugimendu sentsazioa sortu nahi du ikuslearengan. Ikusleak pieza inguratzeko aukera du, zeramikan inprimatutako mezuak irakurri eta berrirakurtzeko.

Erdiko artelanarekin batera, Ezin dut esan plater bat hautsi ez dudanik izeneko multzoa ikusi eta entzun daiteke. Baxera bateko piezen suntsiketa erakusten duen ikus-entzunezko lan bat da, eta pareta batean proiektaturik dago. Jimenezek bideoan zoruaren kontra apurtzen dituenak ez dira objektu aseptikoak; izan ere, inprimatutako dekorazio bereizgarri bat dute. Suntsitutako plater horiek ondoko beste pareta batean daude, berreginda. Ezer gertatu izan ez balitz bezala.

Berregindako plateren pieza egiteko patchwork teknika erabili du; ehunak batzean datza, eta joskintzan erabili ohi da. Konposizioa zenbait kultur espaziotan bildutako irudiekin egin du. «Baina irudi horien benetako informazioa aldatu du, horren ordez jarrita irudien mezuek sortzen dituzten interrelazioak eta haiengandik ondorioztatzen diren sinergiak», azaldu dute erakusketaren antolatzaileek. Inprimatutako irudiek artistak jorratu nahi dituen ideiak eta gaiak errepikatzen dituzte: «Erresistentzia, memoria, gorputzaren gaitasuna, norbere burua osatzea...».

Haustura, tentsioa, borroka

Jimenez materialen irmotasunean oinarritu da bere gogoetak adierazteko, antolatzaileen hitzetan: «Artelanetan materialen erresistentzia fisikoen ezaugarriak erakusten ditu, baita kolpe batek, eroriko batek edo bestelako eraso batek material horiek zatikatzeko duen gaitasuna ere. Eta zatiekin hausturaren tentsioa, borroka, gerra, sentimenduen hustea edo frustrazioen osteko hondarrak islatu ditu».

Errepikapenaren eta manipulazioaren bidez «jatorrizko piezaren eta faksimilearen ideia» ere zalantzan jarri nahi duela azaldu du, erreproduzituak izan daitezkeen bitartekoak edo materialak erabili baititu, baina ez dutenak «obra bakar eta originalaren aura» galtzen. Artistak azaldu duenez, grafiko berriei eta arte anizkoitzari buruzko ikerketa sarritan landu ohi duen gai bat da, artearen bidez kontatu nahi dituen beste istorio batzuetarako.

Jimenez arte plastikoetako goi mailako teknikaria da, eta MAV Emakumeak Ikus-Entzunezko Arteetan elkarteko kidea ere bada. Azken urteetan «irudi hedatua» deitzen duen prozesuen instalazioetan trebatu da, eta haren lanetarako ardatz moduan baliatu ohi ditu.

Egindako ibilbidean, marrazketa, arte grafikoa, argazkigintza eta pintura ere landu ditu. Askotariko baliabide teknikoen bidez, hizkuntza pertsonal bat sortu du, irudikapenari eta identitateari buruz hausnartzeko, eta naturaren eta gizakiaren arteko harremanaren ikuspegi pertsonal bat erakusteko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Shin Sang-Ok zinemagilearen 'The Flower in Hell' (1958) filmaren fotograma bat. ©Donostiako Zinemaldia

Hego Koreako zinemaren urrezko aroari eskainiko dio atzera begirakoa Donostiako 69. Zinemaldiak

Aitor Biain

1950 eta 1960ko hamarkadetan ekoitzitako hamar film emango dituzte. Zinemaldia irailaren 17tik 25era egingo da.

Pello Raparaz, Zetak taldeko abeslaria ©BERRIA

Nafarroan D eredua aukeratzen duten gurasoei eskaini die Etxepare saria Zetak taldeak

Edu Lartzanguren

Euskararen «opariak» hainbat ate zabaldu dizkiola adierazi du Pello Reparaz abeslariak, Etxepare saria eskuratzean.

Euskadiko Orkestrako 2021-2022ko denboraldia aurkeztu zuten Treviño zuzendari titularrak, Zupiria presidenteak eta Roch zuzendari nagusiak. ©J. MANTEROLA / FOKU

Euskadiko Orkestrak 2021-2022ko denboraldia aurkeztu du, «inoizko garrantzitsuena»

Amaia Igartua Aristondo

Programazio «optimista» bat ondu dute: Brahmsekin hasiko dira, irailean, eta Wagner, Bartok eta Elgar batzen dituen proposamenarekin bukatuko dute, ekainean. Abendutik aurrera murrizketak arindu ahal izatea espero dute

Idoia Tapia aktorea, <em>Komunetik</em> ikuskizunaren emanaldi batean. Hatz(a)marka kolektiboarekin eta Bapateko Orkestrarekin batera sortu du proiektua. ©KOMUNETIK

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.