Albistea entzun

Arau sozialak zoruaren kontra

Elena Jimenezen 'Zure pisuagatik erori' instalazio multzoa ikusgai dago Ziudadelako Labean
Ziudadelako Labea aretoan ikusgai dauden artelanetako nagusia, espazioaren erdigunean dagoena, sabaitik zintzilik.
Ziudadelako Labea aretoan ikusgai dauden artelanetako nagusia, espazioaren erdigunean dagoena, sabaitik zintzilik. IDOIA ZABALETA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Eslava -

2021eko ekainak 11 - Iruñea

Elena Jimenez (Alacant, Herrialde Katalanak, 1969) artistak berariazko lan bat sortu du Iruñeko Ziudadelaren Labea aretorako. Ezaugarri bereziak dituen forma zirkularreko espazio horretan, zeramika eta metal inprimatuetan sortutako hainbat instalazioren bitartez, «etxeko errebeldiaz» mintzatu da; identitateari eta irudikapenari buruzko lan bat osatu du, objektuekin eta haietatik sortutako narrazio eta testigantzekin. «Elementu afektibo batzuen eta nire obsesioen arteko harremanaren istorio bat da, errepikapenean oinarritutako proposamenen bidez konbentzioak hautsi nahi dituena. Eta manipulatutako etxe baten atalasea zeharkatzeko gonbidapena ere bada», adierazi zuen artistak aurkezpenean. Emaitzak Zure pisuagatik erori izena du, eta hilaren 27ra arte egongo da ikusgai.

Jimenezek arau sozialak apurtu nahi ditu, beraz: ezarritako moldeak desegin, eta nik inoiz ez dut plater bat hautsi dioen esaldiak edo konbentzioak transmititzen duen ideia baztertu; deuseztatu pertsona bakoitzak harengandik espero dena egin behar duen aurreiritzia.

Artelan multzoko pieza nagusia Labea aretoko kupularen erdi-erdian dago, sabaitik eskegita, eta lurreraino iristen da. Banda ezegonkor eta hauskor batzuetatik zintzilik dauden zeramikazko pieza ugariz osatua dago; zintek piezak estutzen edo zanpatzen dituztela dirudi, presionatu egiten dituztela. Obra horren bidez, egileak mugimendu sentsazioa sortu nahi du ikuslearengan. Ikusleak pieza inguratzeko aukera du, zeramikan inprimatutako mezuak irakurri eta berrirakurtzeko.

Erdiko artelanarekin batera, Ezin dut esan plater bat hautsi ez dudanik izeneko multzoa ikusi eta entzun daiteke. Baxera bateko piezen suntsiketa erakusten duen ikus-entzunezko lan bat da, eta pareta batean proiektaturik dago. Jimenezek bideoan zoruaren kontra apurtzen dituenak ez dira objektu aseptikoak; izan ere, inprimatutako dekorazio bereizgarri bat dute. Suntsitutako plater horiek ondoko beste pareta batean daude, berreginda. Ezer gertatu izan ez balitz bezala.

Berregindako plateren pieza egiteko patchwork teknika erabili du; ehunak batzean datza, eta joskintzan erabili ohi da. Konposizioa zenbait kultur espaziotan bildutako irudiekin egin du. «Baina irudi horien benetako informazioa aldatu du, horren ordez jarrita irudien mezuek sortzen dituzten interrelazioak eta haiengandik ondorioztatzen diren sinergiak», azaldu dute erakusketaren antolatzaileek. Inprimatutako irudiek artistak jorratu nahi dituen ideiak eta gaiak errepikatzen dituzte: «Erresistentzia, memoria, gorputzaren gaitasuna, norbere burua osatzea...».

Haustura, tentsioa, borroka

Jimenez materialen irmotasunean oinarritu da bere gogoetak adierazteko, antolatzaileen hitzetan: «Artelanetan materialen erresistentzia fisikoen ezaugarriak erakusten ditu, baita kolpe batek, eroriko batek edo bestelako eraso batek material horiek zatikatzeko duen gaitasuna ere. Eta zatiekin hausturaren tentsioa, borroka, gerra, sentimenduen hustea edo frustrazioen osteko hondarrak islatu ditu».

Errepikapenaren eta manipulazioaren bidez «jatorrizko piezaren eta faksimilearen ideia» ere zalantzan jarri nahi duela azaldu du, erreproduzituak izan daitezkeen bitartekoak edo materialak erabili baititu, baina ez dutenak «obra bakar eta originalaren aura» galtzen. Artistak azaldu duenez, grafiko berriei eta arte anizkoitzari buruzko ikerketa sarritan landu ohi duen gai bat da, artearen bidez kontatu nahi dituen beste istorio batzuetarako.

Jimenez arte plastikoetako goi mailako teknikaria da, eta MAV Emakumeak Ikus-Entzunezko Arteetan elkarteko kidea ere bada. Azken urteetan «irudi hedatua» deitzen duen prozesuen instalazioetan trebatu da, eta haren lanetarako ardatz moduan baliatu ohi ditu.

Egindako ibilbidean, marrazketa, arte grafikoa, argazkigintza eta pintura ere landu ditu. Askotariko baliabide teknikoen bidez, hizkuntza pertsonal bat sortu du, irudikapenari eta identitateari buruz hausnartzeko, eta naturaren eta gizakiaren arteko harremanaren ikuspegi pertsonal bat erakusteko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Alex Sanvi eta Unai Iturriaga, atzo, Elkarreko komikiaren txokoan, Donostian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Mundura atera dira H.B. eta Lo-li-ta

Itziar Ugarte Irizar

Unai Iturriagak eta Alex Sanvik 'Haur Besoetakoa. Itsasoan urak handi' komikia eman dute, Ikastolen Elkartearen eta 'Xabiroi'-ren eskutik. Orain arteko albumik «sendoena» dela uste dute

 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Euskal Herrira itzuliko da gaur Patti Smith

Aitor Biain

Gasteizko Azkena Rock jaialdian eskainitako emanaldiaren ondotik, Euskal Herrira itzuliko da Patti Smith; Donostiako Kursaal auditoriumean ariko da gaur iluntzean. Punk-rockaren ikur handienetako bat da, eta Donostian emango dio amaiera Europa osoan egindako kontzertu birari.

Alexei Volodin pianista, artxiboko irudi batean. ©EUSKADIKO ORKESTRA
Anari Alberdi. ©JABOGA MANTEROLA / FOKU

Prosaz haragoko udazken bat

Iñigo Astiz

Anari Alberdiren liburua da udazkeneko literatur nobedaderik deigarrienetako bat, baina Agirreren, Epaltzaren eta Ibarzabalen nobelak, Zalduaren ipuinak eta komiki esanguratsuak ere badira tartean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...