Albaolako lantaldea 1753an topatutako barku baten bila ari da Donostian

Kontxako horma jartzean topatu zituzten barku baten hondarrak berriz ere aurkitu nahi dute. Atzo abiatuta, bihar arte egingo dute indusketa
Albaolako lan taldearen indusketa lanak, atzo goizean, Kontxako hondartzan, Donostian.
Albaolako lan taldearen indusketa lanak, atzo goizean, Kontxako hondartzan, Donostian. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2020ko otsailak 25

Ez dakite ziur hor dagoen. Dakitena da egotekotan inguru horretan behar duela, Donostiako Alderdi Eder parkeko karruselaren parean, gutxi-asko. XVIII. mendeko kartografiari esker dakite Kontxako horma eraikitzeko lanak egin zituztenean barku bat agertu zela bertan. Hala azaldu du Xabier Alberdi Albaolako ikerketa departamentuko zuzendari eta Euskal Itsas Museoaren zuzendariak: «Badakigu, beraz, barku hori 1753. urtea baino lehenagokoa dela. Zenbat? Ez dakigu. Hori da helburua: barku hondarra lokalizatzea, eta, agertzen baldin bada, laginak hartzea hura datatzeko, eraiki zen urtera hurbiltzeko».

Baldin eta topatzen badute, garaiaren arabera diseinatu ahal izango dituzte etorkizuneko esku hartzeak. «XVIII. mendeko barku bat baldin bada, agian ez du merezi indusketa arkeologiko sakon-sakon bat egiterik, sasoi hartako planoak jada ezagutzen baititugu», azaldu du Alberdik. Aldiz, garai zaharragokorik ez da ezagutzen. «Demagun, urrutira jota, Erdi Arokoa dela... Zenbat eta antzinakoago, orduan eta interes handiagoa izango du. XVIII. mendea baino lehenagoko edozein barku hondar izango da baliotsua orduko ontzigintza ezagutzeko».

Gainera, Alberdik erantsi duenez, Donostian arazo «larri» bat dago dokumentazioarekin. «Hiria erre zutenean, 1813an, plano ia denak kiskali ziren. Eta hori gabezia handia da ontzi hauek lokalizatzeko. Adibidez, ez dauzkagu udaleko aktak. Imajinatzen XV. mendeko aktak izango bagenitu, eta bertan irakurri egun bakoitzean zer ontzi joan ziren pikutara eta non? Baina ez dauzkagu. Geratzen zaigun informazio iturri nagusia hauxe da: arkeologia».

Atzo hasi zituzten indusketa lanak, eta bihar arte egongo dira bertan. Egunotako marea biziak ari dira aprobetxatzen lanerako. Bost behargin ari dira indusketan lanean, hondeamakina batekin, eta, beraz, marea behean dagoenean soilik egon daitezke hondartzan. Alberdi: «Agertzen bada, ongi; ez bada agertzen, tira; arkeologia ez da zientzia zehatz bat».

Indusketa, begi bistan

Lehen aldia da Kontxan horrelako lanak egiten direna, eta, ohi ez bezala, herritarrek lan arkeologikoak bertatik bertara ikusi ahal izango dituzte. Atzo goizean, harrizko hondakinak atera ahal izan zituzten, baita egur zatiak ere. Baliteke horietako batzuk hormaren zimenduetatik etortzea, baina baita barkuaren arrastoetatik ere. «Ontzi asko urperatu dira hemen mendez mende. 2000 urtez okupatuta egon den hiri batez ari gara. Imajinatu tarte horretan guztian hemen gertatu den guztia. Arrastoak egon daitezke era guztietakoak eta sasoi guztietakoak. Egiazki, Kontxa leku aberats bat da hondar arkeologikoei dagokienez».

Ontziaren berri ematen duten iturriak publikoak dira, eta Albaolako lantaldeak aspalditik zuen buruan hura berraurkitzen saiatzea. Aukera, or dea, orain etorri da, Kutxa Fundazioaren laguntza bati esker —6.000 euro inguruko aurrekontu bat dute lanerako—.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Kirmen Uribe, Bilbon, iazko abenduaren 18an. ©LUIS JAUREGIALTZO / FOKU

Kirmen Uriberen 'Bilbao-New York-Bilbao' berrargitaratu dute

Joana Ibargarai

Elkarren Mintegia bildumako lehen liburua da. 2008an kaleratu zuten lehen aldiz lana, eta pasarte batzuk gehituta eman dute argitalpen berria
Ezker eskuin, Markel Idigoras, Eider Saez, Olatz Cuevas eta Alex Irazusta Nogen taldeko kideetako lau, Donostian. ©Gorka Rubio / Foku

Nogen taldeak 'Under alt' plazaratu du, estudioko bere bigarren lan luzea

Ainhoa Sarasola

Bederatzi kantu bildu ditu disko berrian, eta estilo berari eutsi arren, taldearen «eboluzio naturala» islatzen duela uste du taldeak. Abenduan hasiko dute aurkezpen bira. Diskoa, berriz, gauerdian jarriko dute entzungai plataformetan; baita fisikoki eskuratzeko moduan ere, taldearen webgunean. 

Ibon Aranberri artista 'Zulo beltzen geometria' lana alboan duela ©Jaizki Fontaneda/ Foku

Aranberriren pieza bat erosi eta ikusgai jarri du Bilboko Arte Ederren Museoak

Iñigo Astiz

2003an kobazulo baten sarbidea ixteko sortutako altzairuzko horma desmuntatu, eta eskultura independente modura aurkeztu du orain sortzaileak: 'Zulo beltzen geometria'

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna