Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Miguel Pajares. Antropologoa

«Ahaztu dugu herri oro izan dela noizbait migratzaile»

Klima aldaketaren ondorioz sortutako migrazioak aztertu ditu 'Refugiados climáticos' bere azken saiakera liburuan. Iheslarien laguntzarako Kataluniako batzordearen lehendakaria ere bada.
ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Alex Uriarte Atxikallende -

2021eko abenduak 16

Larritasun bisaia nabari zaio Miguel Pajaresi (Palentzia, Espainia, 1950), migratzaile klimatikoen gaiaz mintzo dela. Bai klima aldaketa, bai migrazioa «orain eta hemen ate joka» ditugun aferak direla dio.

Zer alde dago migratzaile ekonomikoen eta klimatikoen artean?

Zaila da azaltzen. Ekonomikotzat ditugun migratzaile asko faktore klimatikoak dituzten motibazioengatik aldatzen dira tokiz. Funtsean, migratzaile klimatikotzat joko nuke klima aldaketagatik bere habitata aldatu zaion eta ondorioz beste bizileku batera alde egin behar duen pertsona oro.

Betidanik existitu izan al dira?

Ingurumen inpaktua betidanik izan da, baina, azken mendeotan, industria estraktibistek, agrokimikoek eta petrolioaren monopolioa dutenek hauspotu egin dute. Azken hamarkadetan, karbono dioxido isuriek gorakada handia izan dute.

Eta genero arrakalak, beste migrazioetan legez, bidea egin du.

Bai. Emakumeak profil kaltetuena dira. Lurrari eta familiari errotuen daude: ontzitik salto egiten azkenak dira. Eremu batzuetan, hain dute baliabide gutxi, non alde egitea planteatu ere ezin dezaketen egin, lurraren ustiaketaren, mendekotasuna dutenen eta familia unitatearen motorra baitira.

Politika klimatikoen aldaketa al da konponbidearen giltza?

Bai. Klima aldaketa gelditzeko lehen akordioak duela 30 urte adostu ziren, baina ez dute fruiturik eman: gobernuentzat, ez dira neurri lotesleak. Egun, gobernuak korporazio handien presiopean daude, eta ez dute urratsik egiten arazoari errotik heltzeko; artean, klima aldaketa eta bere ondorioa den migrazioa okerrera doaz.

Ahaztu egin al da herri oro izan dela noizbait migratzaile?

Bai, guztiz ahaztu ere. Espainian, adibidez, ez da irakurketa hori egiten: tradizionalki herri migratzailea izanik ere, etorkinak ez dira artatzen giza eskubideetan oinarritutako harrera politikekin; kanpokoa, zuzenean, mehatxutzat hartzen da, kontziente zein inkontzienteki. Horrek migrazio fluxuen irregulartasuna dakar, xenofobiaren eskutik.

Nondik datoz, oro har, migratzaile klimatikoak, eta nora doaz?

Migrazio gehienak tarte laburrekoak dira. Afrikako Sahel eremuan, adibidez, barnealdeko lurren desertifikazioak mendebaldeko kostaldeko hiriguneetara mugiarazten du jendea. Hori europarren aurreiritzien aurka doa: jende gutxien hartzen dutenak Europako herrialdeak dira, eta, aldiz, haietatik ateratzen da jende gehien. Inor gutxik daki migratzaile gehien hartzen duen herrialdea Turkia dela, Ugandaren aurretik. Mendebaldekoa ez den etorkina bistakotzat dugu, baina datuek diote europar eta estatubatuar gehiago daudela geurean.

Zer itxura du etorkizunak?

Migrazioa afera kudeagarria da. Ez da ezinezko bat. Baina kudeaketak zerikusi handia du nazioarteko politika ereduen eraldaketa sakonarekin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Edorta Agirre. / ©Gorka Rubio, Foku

«Janari pista galduz gero, nahi duena salduko digu sistemak»

Miren Garate, Gipuzkoako Hitza

Janaren inguruan «gero eta desinteres handiagoa» ikusten du Edorta Agirrek, Amantala ta mantela liburuaren egileak. Dioenez, «zelofanez ontziratutako produktuek» hartu dute lehengaien tokia. «Horiek zer duten? Sinetsi egin behar, ez baitugu kriteriorik».

Sekulako giroa izan zen atzo Ondarroan, eguerditik hasita. ©URTZI URKIZU

'Azule', txingor euritan aurrera

Urtzi Urkizu

Bi urtez derrigorrez eten ostean, Zapato Azule jaia egin dute Ondarroan. Giro aparta izan da kaleetan, Dinamartxakoei ongietorria eman diete eta pentsiodunak omendu dituzte.
 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Niretzat, bertsoa terapia da; arazoren bat edukiz gero, bertsotan heltzen diot»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

40 urte igaro dira Arabako lehen bertso eskola sortu zutenetik, eta Lopez izan zen sortzaileetako bat. Ordutik, alboan izan du bertsoa, eta, eginiko lana eskertzeko, aurten berari eman diote Arabako bertsolari txapeldunari txapela jartzeko aukera.
Itziar Ituño aktoreak Malen Zubiri politikariarena egiten du <em>Intimidad</em> telesailean. ©DAVID HERRANZ / NETFLIX

'Intimidad', Netflixen gehien ikusi den telesaila, ingelesez bestekoetan

Urtzi Urkizu

Txintxua Filmsen fikzioa 58 herrialdetan sartu da Top10ean. IMDB-ko lehen 50etan kokatu da

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Alex Uriarte Atxikallende

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...