Albistea entzun

Sanjurjo Erorien Monumentura itzultzea babestu du epaitegiak

Epaiak militar kolpistaren sendiaren eskaera onartu du. Iruñeko Udalak helegitea jarriko du
2016an atera zituen udalak Sanjurjoren arrastoak Erorien Monumentutik; irudian, kolpistaren hobia, kriptan.
2016an atera zituen udalak Sanjurjoren arrastoak Erorien Monumentutik; irudian, kolpistaren hobia, kriptan. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maite Asensio Lozano -

2018ko uztailak 3

Jose Sanjurjoren gorpuzkiak Erorien Monumentutik ateratzeko ebazpenaren kontra senideek jarritako helegitea ontzat jo du Iruñeko administrazioarekiko auzietako 2. zenbakiko epaitegiak, eta egoera «lehengoratzeko» eskubidea aitortu dio familiari: alegia, militar kolpistaren arrastoak berriro Erorien Monumentuan sartzeko baimena eman dio —Melillan daude gaur egun, Espainian—. Iruñeko Udalak jakinarazi du errekurtsoa jarriko diola erabaki horri.

Udalak 2016ko azaroan atera zituen Sanjurjoren gorpuzkiak monumentuko kriptatik —aurrez atera zituen Emilio Mola kolpistaren arrastoak ere—. Hura eragozten saiatu zen familia orduan, baina epaitegiak ez zuen eskaria onartu, memoria historikoaren Espainiako eta Nafarroako legeak argudiotzat hartuta. Orain, ordea, arau horiek baliatu ditu epaitegiak Sanjurjoren sendiari arrazoia emateko.

Memoria historikoari buruzko Espainiako legeak dio estatu kolpea, 36ko gerra edo diktadura frankista goratzen duten ezkutuak, plakak edo bestelako objektuak zein aipamenak kentzeko neurriak hartu behar dituztela administrazio publikoek. Baina eskumen horietatik kanpo uzten ditu «oroimen pribaturako» aipamenak eta legeak arrazoi arkitektoniko, artistiko edo erlijiosoengatik babestutakoak. Nafarroako Parlamentuak 2013an onartutako Biktimen Ordaina Bermatzeko Foru Legeak, berriz, «aipamen edo sinbolo frankistak» kentzea aipatzen du. Bada, epaitegiaren ustez, Sanjurjo hobitik ateratzeak ez ditu arau horiek betetzen: «Aztergai dugun gaia kriptaren itxiera da, ez sinboloak kentzea. Kriptan zeuden pertsonak ezin dira hartu aipamentzat edo sinbolotzat». Epaiak erantsi du «sinbolo horiek bere garaian» erretiratu zituztela.

Era berean, epaitegiak argudiatu du Erorien Monumentua babestua dagoela, eta «intereseko elementuen integritatea errespetatu» egin behar dela, hau da, kripta hobiratzeko leku gisa mantendu behar dela. Dena den, ez du onartu sendiaren kalte moralekin lotutako ordainik jartzea.

Iruñeko Udalak helegitea jarriko dio epaiari. Ohar bidez jakinarazi duenez, Sanjurjoren senideek «ez dute eskubiderik» haren gorpuzkiak Erorien Monumentuko kriptan edukitzeko: «Eraikina Iruñeko Udalaren jabetzakoa da, eta artzapezpikutzak du erabiltzeko eskubidea. Hain justu, udalak eta artzapezpikutzak adostu zuten kriptak lurperatzeko gune izateari utziko ziola; beraz, ez da existitzen eskubiderik kripta hori hilerri bat izateko».

Alde horretatik, udalak uste du epaia oker dabilela eraikinaren babesaz jardutean eta kripta intereseko elementu gisa hartzean: «Udalaren hirigintza arauek ez dute inoiz kripta babestu hobiratzeko leku gisa». Udalak gaineratu du epaitegiak ez duela kontuan hartu osasun arloko araudi bat, «leku batek giza arrastoak hartzeari utziko dionean aplikatu beharrekoa».

Francoren arrastoak

Garai berezian dator Iruñeko epaitegiaren erabakia. Batetik, Erorien Monumentuarekin zer egin eztabaidatzeko prozesua abiatua duelako Iruñeko Udalak. Eta, bestetik, Espainiako gobernu aldaketarekin ere hasi direlako mugimendu batzuk Madrilen: Francisco Franco diktadorearen gorpuzkiak Erorien Haranetik ateratzeko asmoa du Pedro Sanchez presidenteak. Iruñeko epaiaren erabakia argudio gisa erabil dezakete aurkariek.

Horri buruz mintzatu zen Joseba Asiron Iruñeko alkatea atzo iluntzean. «Zentzugabetzat» jo zuen epaia: gizartearen eta «judikaturako sektore batzuen» arteko urruntzearen adibidetzat. «Espainiako Estatuan Franco diktadorea hobitik ateratzeko proposamena eztabaidatzen ari direnean, epaile batek esan digu ohoreekin hobiratu behar dugula berriro Sanjurjo jeneral faxista».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Maria Txibite lehendakaria, artxiboko irudi batean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Maria Txibite: «Pandemia amaitu? Esan dezakeguna da transmisioa apaldu dela, eta apaltzen segitu behar dugula»

Ion Orzaiz

Nafarroako Osasun Departamentuko iturriek BERRIAri azaldu diote izurriari neurria hartzeko parametroak «positiboak» direla, «eta horrek neurrien arintze bat ekarriko duela, ezusterik ezean»

Adingabeen Sansoheta zentroa, Gasteizo kanpoaldean. ©Juanan Ruiz / FOKU

Hamar pertsona auzipetu dituzte Arabako Aldundiaren zaintzapeko nerabeen ustezko prostituzioaren aferan

Edu Lartzanguren

Besteak beste, ustelkeria, sexu abusua eta adin gabekoeipornografia erakustea leporatzen diete akusatuei, Gasteizko Sansoheta zentroan bizi ziren 14 eta 17 urte bitarteko neska eta mutil batzuek 2016an eginiko salaketaren harira.

Matematika klasea Estitxu Robles kolegioan. ©Patxi Beltzaiz
Txakur batzuk txakurtegi batean ©Manuel Bruque/ Efe

Animalien babeserako lege proposamena tramitatzeari ekingo dio Eusko Legebiltzarrak

Edurne Begiristain

EH Bilduk eta EP-IUk uste dute EAJren eta PSEren lege proposamena hankamotz geratzen dela, eta animaliak babesteko lege integral bat eskatu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.