Albistea entzun

Aldarri zaharrei bultzada berria

Naziogintza taldeak gogora ekarriko ditu 1931n hainbat udalek Euskal Errepublikaren alde onartutako mozioak, eskaera XXI. mendera egokitzeko. Azpeitian egingo dute, larunbatean.
Josu Albero, Naziogintza taldeko kidea, Azpeitian.
Josu Albero, Naziogintza taldeko kidea, Azpeitian. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2022ko maiatzak 5 - Azpeitia

Espainiako Estatuaren egituraketa berriaren aurrean, Azpeitiko hiribilduko udala uztear direnek, euren karguak laga aurretik, eta nazio gisa dagozkion eskubide natural eta historikoak baieztatu ostean, Euskal Errepublika aldarrikatzen dute Euskal Herriaren lehen autodeterminazio ekintza bezala». Halako eta antzeko adierazpenak onartu zituzten Euskal Herriko hainbat herritako udalek 1931. urtean, Espainian errepublika ezarri berri zela. 91 urte geroago, aldarrikapen haiek gogoratuko ditu Naziogintza taldeak, katea eten ez dela irudikatzeko.

Naziogintzako kideek 42 udaletako artxiboetan miaketa lanak egin dituzte azken urteetan, eta horietatik hemeretzitan aurkitu dituzte Euskal Errepublikaren aldeko mozioak; besteak beste, Zumaian, Oñatin, Hernanin, Errenterian (Gipuzkoa), Bermeon, Getxon, Mundakan eta Markinan (Bizkaia). Horietako bat da Azpeitikoa (Gipuzkoa) ere; 1931ko apirilaren 17an onartu zuten. Hala, han ospatuko du taldeak Euskal Errepublikaren Eguna, larunbatean. Taldeko kide Josu Alberoren hitzetan (Bartzelona, 1957), gertaera «guztiz ezezaguna» da jende gehienarentzat, eta hura ezagutarazteko asmoz ere mugitu dira.

Alberoren esanetan, iragana baliagarria da erakusteko Euskal Errepublikaren aldeko aldarrikapenak aspaldikoak direla: «Esaterako, Aita [Manuel] Larramendik oso garbi hitz egin zuen Euskal Errepublikaz, eta proposamen independentista garbia egin zuen Euskal Herriko zazpi lurraldeentzat». Erreferentziok, baina, «XXI. mendeari egokituta» egin behar direla uste du.

Gakoa, Alberoren hitzetan, Euskal Errepublikari eginiko erreferentziak dira: «Euskal Herriak bere berezko errepublika behar du, gure etxean guk geuk agintzeko, eta ez espainiarrek edo frantsesek». Hala, Kataluniako ereduari jarraituz, independentismoaren inguruko diskurtsoa «Euskal Errepublikaren» inguruan sortu behar dela defendatu du, «Euskal Estatuaren» inguruan egin beharrean. Hark izan beharreko itxura ere argi du Naziogintzako kideak: «Modernoa, justua, demokratikoa, askea eta euskalduna».

Euskara erdigunera

Azken ezaugarri horri berebiziko garrantzia eman dio Alberok, uste baitu «euskal kontzientzia nazionala» galtzen ari dela: «Euskal abertzaletasuna krisi sakon batean sartuta dago, gure nazioaren sustraiak, euskara, euskal kultura eta euskal identitate kolektiboa ahazten eta baztertzen ari direlako». Hala, gogoratu du euskara «nazio egiten gaituen funtsezko elementua» dela.

Egun, ordea, alderdi abertzaleek beste lehentasun batzuk dituztela uste du, eta, «hegemonia politikoa lortzeko lehia» betean, «botoen gatibu» direla. Are gehiago, lehia horrek abertzaleen arteko batasuna zailtzen duela argudiatu du Alberok: «Lizarra-Garaziko garaian besterik ez dugu ezagutu abertzaleen arteko elkarlana azken 50 urteetan».

Hutsune hori identifikatuta, Naziogintzaren asmoa da «euskal kultura eta euskal identitate kolektiboaren aldeko mezua» zabaltzea, Euskal Errepublikaren aldeko pedagogia egiteaz gain: «Nortasun nazionala sendotu ezean, nekez lortuko du inoiz Euskal Herriak burujabetza osoa». Beraz, taldearen helburua izan da, independentziaren aldeko beste talde bat izatea beharrean, Euskal Herria nazio egiten duten ezaugarrietan zentratzea: «Euskara politizatzeko».

Asmo horixe dute larunbateko ekitaldirako ere: «Abertzale eta independentiston topagunea izango da». 12:00etan hasita, 1931ko apirilean Euskal Errepublika aldarrikatu zuten Azpeitiko zinegotziei omenaldi bat egingo diete. Halere, egitarauari izaera nazionala emateko asmoa dute, eta, besteak beste, duela 91 urteko udaberri hartan Euskal Errepublikaren alde egin zuten herrietako ordezkariak ere gonbidatu dituzte ekitaldira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Gorka Rubio / Foku

Sarrionandia: «Euskal gaia arazo identitario bat dela esatea erredukzionismo bat da»

Julen Aperribai

Nazioari dagokionez, «dena egiteko» dagoela adierazi du Sarrionandiak EHUren udako ikastaroetan. Odriozolak pedagogiaren eta botere mekanismoen premia nabarmendu ditu

Gaur goizean egidako agerraldia, Donostian. ©Gorka Rubio / Foku

Sare Herritarrak abuztuaren 20an Donostiako kaleak hartzera deitu du

Iosu Alberdi

Azken hilabeteetako urratsak «trabaz josita» egon direla salatu dute. Ezinbestekotzat jo dute herritarrak aktibatzea, bidea «muturrera eramateko».

Pirinioetako Bidea

Gure Esku: «Gure gailurra zortzimilakoa da»

Iosu Alberdi

Pirinioetako Bideak «herri gogoa hauspotu» duela uste du Gure Esku-k. Herritarrei dei egin diete erabakitzeko eskubidearen alde urratsak egitera.

Xavier Peytibi. / ©Maialen Andres, Foku

«Populismoak beti du gertatzen zaizun guztiaren erantzule bat»

Iñaut Matauko Rada

Ultraeskuinak zer komunikazio molde darabilen aztertu du Xavier Peytibi politologo eta aholkulariak, eta, hainbat ezaugarriren artean, patriotismoa nabarmendu du: «Haiek dira 'herria', baita herriaren defendatzaileak ere».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...