Friki eta divak, hiztegian

Euskaltzaindiaren Hiztegian egindako zuzenketen eta eguneratzeen berri eman du akademiak: 397 forma berri gehitu ditu
Hiztegiaren bigarren argitaraldiaren aurkezpena, Bilbon
Hiztegiaren bigarren argitaraldiaren aurkezpena, Bilbon ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Olatz Esteban Ezkati -

2019ko uztailak 10

Euskaltzaindiaren Hiztegia etengabe berritzen eta zuzentzen dihardute hizkuntzalariek, eta urtean bitan txertatzen dituzte eguneraketa horiek. Uztailean egin dituzte aurtengo lehen moldaketak: 397 forma berri onartu dituzte; horietatik 312 sarrerak dira, eta beste 85ak, azpisarrerak. Forma berriak gehitzeaz gain, jadanik onarturik zeuden hainbat forma ere moldatu ditu akademiak —465 guztira—, eta beste batzuk baztertu. Egun, 64.210 adiera biltzen ditu Euskaltzaindiaren Hiztegiak.

Sarrera berrien artean daude alta, baja, hijab, egunpasa, tuper eta traol hitzak, besteak beste. Euskaltzaindiak aditzera eman duenez, gehitu dituzten forma berriak «gaurko corpusetan erabilera maiztasun handikoak» dira, eta, beraz, «gizartearen isla». Horren adibide dira honako hauek: migrante, papergabe, transfobia, feminizidio, transgenero, ahaldundu eta baxoa.

Kale hizkeran ere jarri du fokua azken eguneraketak. Sarrera berrien artean, lagunarteko hainbat hitz ageri dira, tartean, friki, flipatu, diva edo katxarro adjektiboa. Horiez gain, ohikoak diren edari batzuk ere onartu dituzte; hiztegian arauturik daude jada zurito, kaña, kubata eta kuba-libre. Edariak ez ezik, elikagaiak ere badaude berrikuntzen artean: sushi, tofu, curry eta pintxo.

Ekainean Euskaltzaindiaren pertsona izendegian izandako aldaketak ere forma berri bat ekarri du hiztegira. Generorik ez duten 500 bat izen onartu zituen orduan akademiak izendegiaren bertsio berrituan. Orain, izendapen berri bat dute izen horiek hiztegian: epizeno; alegia, generoa gorabehera, forma aldatzen ez zaiona.

Sarrera berriak gehitzeaz gain, beste hainbat moldaketa ere egin ditu Euskaltzaindiak: definizioak osatu, adierak eta adibideak gehitu, marka osagarriren bat erantsi eta lehendik zeuden forma batzuk kendu: referendum eta barazki jale.

Beste berrikuntza bat ere gehitu diote bertsio eguneratuari. Interneten kontsultak egiterakoan, sarrera batetik bestera joateko loturetan estekak jarri dituzte, gainean klikatuz zuzenean sarrera horretara iristeko.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Santos Indurain kontseilaria prentaurreko batean, artxiboko irudian. ©Jesus Diges/EFE

324 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Kasuen beherakada orokorra izan da herrialde guztietan: Araban 44 kasu detektatu dituzte (-31); Bizkaian, 180 (-31); Gipuzkoan, 35 (-29); eta Nafarroan, 59 (-87). Nafarroako Gobernuak ez du neurri orokorrik ezarriko oraingoz. «Atzokoa ez zen alarma guztiak pizteko modukoa, eta gaurkoa ez da kriskitinak jotzekoa», adierazi du Santos Indurain Osasun kontseilariak.

Gizon bat PCR proba egiten, Donostian. ©Gorka Rubio / FOKU

Hogei milioi koronabirus kasu baino gehiago detektatu dituzte mundu osoan

Oihane Puertas Ramirez

COVID-19a 188 herrialdetara iritsi da, eta 736.000 lagun baino gehiago hil ditu.

Zahar etxe bateko egoiliarrak paseoan, artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Donostiako zahar etxe bateko egoiliar batek positibo eman du

Berria

Zahar etxe bereko bi langile ere kutsaturik daude.

Nafarroako osasun langileak PCR probak egiteko prest, artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola/FOKU

Agerraldi bat detektatu dute Murillo el Fruto eta Zarrakaztelu inguruan

Berria

30 positibo atzeman dituzte; gehienak, laborarien artean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna