Albistea entzun

Iranek ez dio lagunduko NBEri protestetako errepresioa ikertzen

NBEk misio bat sortu du Mahsa Aminiren aldeko mobilizazioetako errepresioa ikertzeko. Protestetan 300 lagunetik gora hil dituzte
Irango emakumeen aldeko protesta bat, Istanbulen (Turkia), larunbatean.
Irango emakumeen aldeko protesta bat, Istanbulen (Turkia), larunbatean. ERDEM SAHIN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Iztueta Olano -

2022ko azaroak 29

Mahsa Amini gazte kurduaren heriotzaz geroztik, Iranen gora baino ez dute egin kaleko protestek. Azken bi hilabeteotako mobilizazioetan 15.000 lagun atxilotu dituzte, eta 300 inguru hil horien artean, 40 haur. Protesta horien aurkako errepresioa eta giza eskubideen urraketak ikertzeko, misio independente bat sortu zuen NBE Nazio Batuen Erakundeak ostegunean. Irango Gobernuak, ordea, atzo goizean iragarri zuen ez duela misio horretan lan egingo.

Iranen jarrerak ez du harridura eragin nazioartean. Izan ere, NBEren erabakiaren berri izan ostean, Naser Kanani Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak adierazi zuen Iranek ez duela «inoiz» talde horrekin giza eskubideen inguruan lan egingo, eta «abusutzat» jo zuen neurria. Are, Irango agintariek iragan astean jakinarazi zutenez, gobernuko, botere judizialeko, parlamentuko eta beste zenbait erakundetako ordezkariek osatutako ikerketa misio bat eratu zuten protestekin lotutako gertakariak ikertzeko. Horiek hala, Kananiren arabera, «ez da beharrezkoa NBEk bere ikerketa propioa» abian jartzea.

NBEren Giza Eskubideen Kontseiluan onartu zuten Irango Gobernuari egotzitako errepresioa ikertzeko talde independente bat sortzea. Horren alde bozkatu zuten 25 herrialdek, abstentzioa eman zuten hamaseik, eta aurka agertu ziren sei. Kuba, Eritrea, Armenia, Pakistan, Venezuela eta Txina izan ziren, hain justu, ezetza eman zuten estatuak.

Errua, nazioarteari

Kananik Alemaniari egotzi zion proposamenaren sustatzaile nagusietako bat izatea. Izan ere, Islandiarekin batera, Alemaniak aurkeztu zuen NBEko Giza Eskubideen Kontseiluaren bilera berezia eratzeko deialdia. Bozeramailearen ustez, ordea, «bi mundu gerra piztu dituen herrialde batek ezin du halako aldarrikapenik egin». Mobilizazioak indartu ahala, Iranek herrialdean protestak hauspotzea leporatu die zenbait herrialderi, hala nola AEB Ameriketako Estatu Batuei, Israeli, Frantziari eta Alemaniari.

Dena den, Teheranen biltzeko deia egin zion Kananik Alemaniako enbaxadore Hans-Udo Muzeli, eta enbaxadoreak gonbita onartu zuen. Mobilizazioak hasi zirenetik egindako hirugarren bilera izan zen atzokoa.

Amini gazte kurduaren heriotzagatik hasi ziren protestak Iranen. Moralaren Poliziak «beloa gaizki jarria» izateagatik atxilo eraman zuen, eta ordu gutxira hil zen. Poliziak «bihotzeko baten ondorioz» hil zela esan zuen, baina familiak birritan berretsi du gazteak ez zuela osasun arazorik. Ordutik, 300 lagunetik gora hil eta 15.000 lagun atxilotu dituzte. Preso eramandako horietatik seiri heriotza zigorra ezarri diete.

Egunek aurrera egin ahala, bestelako aldarrikapenak egin dituzte kaleetan. Aminiren heriotzak sortutako haserrea adierazteaz gain, 1979an sortutako errepublika islamikoa amaiarazteko eskatzen dute manifestariek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Zelenski eta Von der Leyen, iazko apirilean, Kieven ©EFE
Poliziaren indarkeriaren kontrako manifestazio bat, atzo, Atlantan, Georgia estatuko hiriburuan. ©ERIK S. LESSER / EFE

Poliziak Nicholsi eman zion jipoiak protestak piztu ditu AEBetan

Gorka Berasategi Otamendi

Ostiralean publiko egin zituzten bost poliziak gazte afro-amerikarrari eman zioten jipoiaren irudiak. Grabazioetan ikusten denez, bortizki jo zuten, baita aurre egiteko aukerarik ez zuenean ere

Joan den urtarrilaren 26an Boluarteren aurka Liman egindako manifestazio bat. ©EFE

Bozak aurten egiteko, Boluartek konstituzioa erreformatzea planteatuko du

Igor Susaeta

Kongresuak hauteskundeak aurten egitea onartzen ez badu, presidentearen lege proiektuetako baten helburua da urriko bigarren iganderako deitzea.

 ©EMILIA GUTIERREZ / LV

«Ezohiko egoera bat sortu dugu: epaileek iritzia ematen dute guztiaren inguruan»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Espainiako botere judizialak joera erreakzionarioa hartu duela uste du Pedro Vallinek, eta hori ez dela kasualitatea. Azaldu du Espainiako Estatuak bere iraupena arriskuan ikusten badu demokrazia «etsaitzat» eta «mehatxutzat» har dezakeela.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.