Noiz sortua: 2019-10-16 00:30:00

LARREPETIT

Plastikoen iraultza

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2019ko urriak 16

Bortzirietako eta Baztango emakume ugari bezala, gure amatxi Lapurdin aritu zen neskato lanetan gaztaroan, Donibane Lohizunen eta Ziburun. 1950eko hamarkada zen, frankismopean zen Hego Euskal Herria. Eta lehen aldiz galdegin nionean Ipar Euskal Herrira joatean zer berri atzeman zuen, harriturik gelditu nintzen erantzunarekin. Nire irudimenak espero zituen aldaketa sozialak, emakumeen janzkera eta orrazkera ezberdinak, bertzelako ohiturak edota tramankulu teknologiko aurreraturen bat. Baina ez, amatxik eman zidan erantzuna hori baino sinpleagoa zen, itxuraz: pixka bat pentsatu eta gero, «plastikozko poltsak» bota zidan, bertzerik ez. Bai, jaun-andere eta ez-definituok: plastikozko poltsak.

Orain, altxatu begiak egunkari-paper edo artikulu hau irakurtzen ari zaren dena delako gailu elektronikoko pantailatik, eta egin ezazu inguruan ikusten duzun guziaren inbentarioa: zerk dauka plastikoa, eta zerk ez? Nik oraintxe ditut ordenagailua bera, jan berri dudan jogurtaren potea, ileko goma bat eskumuturrean, irratia eta bere kablea, supizteko bat, ordularia, zakar kubo bat, esne tetrabrik bat, sakelako telefonoa, olio botila bat, gatz poltsa bat, bi tuper bai, sukaldean nago, auskalo soinean daramadan arropak zenbat plastiko duen... Eta eskerrak bizi naizen etxea hagitz zaharra den, eta apenas dagoen plastikodun altzaririk.

Itsasoa (ia plastikoa idatzi dut) plastikoz beterik dagoela diote zientzialariek. Eta sinetsi egiten diet; zerrendatu dituzun, kasu egin badidazu, eta ditudan gauza gehienek dutelako iraungipen data bat; (programatuta) hautsiko direlako, edo zakarretara (onenean edukiontzi horira) botako dituzulako barnean dutena erabili bezain laster. Kosta egiten zait irudikatzea nola bizi ziren horiek guziak gabe. Baina are gehiago kostatzen zait ulertzea nola lortu dugun itsasoa plastiko bilakatzea 60 urte exkaxetan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ordizian Barrena parkearen goiko aldean, osasun etxearen alboan jarri duten gunea. / ©Jon Ruiz

PCR probak egiteko gune bat jarri dute Ordizian, taberna batean foku bat agertu dela eta

Jon Ordoñez Garmendia

Ekainaren 27az geroztik Etxezarreta kaleko ostatuetan ibili direnei PCR probak egiteko eskatu die Osakidetzak, badaezpada. Bertan behera utzi dituzte gaur hastekoak ziren udalekuak. Hori kontuan hartuta, ekainean zortzi foku sortu dira Euskal Herrian.

Lehen arretako profesionalen protesta bat, iaz, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Murgak egoera hauskorraz ohartarazi du, 15 kutsatu gehiagoren berri emanda

Ane Eslava

Egoera «kontrolpean» dagoen arren, «zuhurtzia» eskatu du. Nafarroan ez da kasu berririk egon. Lehen arretako langileek protesta egin dute

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna