Koronabirusa. Mundua

Koronabirusaren aurkako neurriek mutinak eragin dituzte espetxeetan

Hartutako prebentzio neurriak arbuiatzeko edo neurri horien falta salatzeko piztu dira istiluak
Koronabirusaren aurka espetxean hartutako neurrien inguruko protesta bat, Italian.
Koronabirusaren aurka espetxean hartutako neurrien inguruko protesta bat, Italian. ANDREA FASANI / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jone Bastida Alzuru -

2020ko martxoak 27

Hankaz gora jarri du mundu osoa koronabirusak, eta izua zabaldu du eremu guztietan. Espetxeetara ere iritsi da tentsio hori, eta horren erakusle dira azken asteetan izandako protestak. Kartzela barruan birusa prebenitzeko hartutako neurri bereziek edota presoen artean gaitza zabaltzeko beldurrak hainbat mutin eragin dituzte. Izan ere, kolektibo zaurgarria bilakatu dira presoak, eta toki arriskutsuak presondegiak: eremu itxian bizitzeaz gain, zenbaitetan ez dituzte nahikoa baliabide osasun erakundeek ezarritako prebentzio neurriak betetzeko, eta horrek hainbat protesta eta kexa eragin ditu.

Birusa dela eta, Latinoamerikan jazo dira mutin gehien, eta horien artean Kolonbian izandakoa nabarmendu behar da. Bertan, koronabirusaren aurkako babesa eskatzeko helburuarekin, aldi berean matxinatu ziren hamahiru kartzelatako presoak. Horrek ezbehar larria eragin zuen, eta 25 lagun hil eta beste 83 zauritu ziren.

Gertaerari erantzuteko, «kartzelako larrialdia» ezarri du Kolonbiako Gobernuak. Horrela, INPEC Kolonbiako Espetxe eta Kartzela Erakundeak «beharrezko neurriak» hartzeko eskumen bereziak izango ditu. Horien artean daude, besteak beste, lekualdatzeak, isolamendua eta «modu arrazoizkoan hertsadura mekanismoak erabiltzea». Horrez gain, baimenak emateko aukera ere malguagoa izango da. Justizia Ministerioak azaldu du xedea «guztien osasuna bermatzea» dela. Kezkatzeko modukoak dira, baina, INPEC erakundearen datuak. Haietan jasotzen denez, egun 121.297 preso daude 80.763 lagunentzako espetxeetan banatuta. Hots, 40.534 laguneko gehiegizko populazioa dago.

Kolonbiaz gain, beste herrialde batzuetan ere izan dira mutinak. Azkena, Argentinan. Hain zuzen, bost preso hil ziren Santa Fe probintziako bi kartzeletan eginiko mutinetan. Pandemiaren aurkako prebentzio neurri gehiago ezartzeko eskatzen ari ziren horiek ere. Gauza bera galdegin zuten Peru iparraldeko Trujillo kartzelan ere; han, bi preso hil eta hamazazpi zauritu ziren.

Birusak Europako espetxeetan ere eragin ditu mutinak; Italiakoa, kasurako. Bertan, hainbat kartzelatan izandako istiluek guztira 11 hildako utzi dituzte. Horrez gain, herenegun, Luxenburgoko kartzela nagusian 25 preso inguruk uko egin zioten ziegara itzultzeari, eta tentsioa eragin zituen horrek. Hain justu, bertan behera utzi dituzte bisita guztiak koronabirusa hedatzea saihesteko asmoarekin, eta neurri horren kontra azaldu ziren espetxeratuak. Oraingoz, ez dute gaixorik atzeman bertan.

Bestalde, Ameriketako Estatu Batuetako ICE Immigrazio eta Aduana Poliziak New Jerseyko zentro batean atxikita dituen migratzaileek gose greba hasi dute instalazioak dituen osasun baldintzak salatzeko.

Neurriak hartzen

Egoera berezi honek ezohiko neurriak hartzera bultzatu ditu herrialdeak. Esaterako, Afganistango Gobernuak atzo iragarri zuen 10.000 preso askatuko zituela datozen egunetan. Erabaki horren helburua da haien zaurgarritasuna murriztea. Hori dela eta, kutsatzeko arrisku handiena duten presoak lehenetsiko dituzte. Prozesua hamar eguneko epean betetzeko agindua eman du Axraf Ghani presidenteak. Bestetik, Etiopiak 4.010 preso indultatzeko urratsa egin du, kartzelak arintze aldera.

Kaos horren erdian, Michelle Bachelet NBE Nazio Batuen Erakundearen Giza Eskubideen Batzordeko goi mandatariak espetxeetako preso kopurua murrizteko eskatu zuen, eta, horrela, arriskutsuak ez direnak askatzeko. Neurri horrekin birusaren zabaltzea moteldu nahi du.

«COVID-19a espetxeei eragiten hasi da, baita iheslarientzako atxilotze guneei ere», aitortu zuen Bacheletek. Arriskua larriagotu egiten da berez kabitzen den preso kopurua gainditzen den lekuetan, eta kasu horietan dituzten baldintzak kezkatzen dituela ziurtatu zuen goi mandatariak: «Egoera higieniko txarretan daude, eta dituzten osasun zerbitzuak ez dira nahikoak». Azaldu zuen gobernuak «erabaki zailak» hartzera behartu dituela pandemiak, baina ezin zirela ahaztu «hesien artean» zeudenekin.

Gauzak horrela, Txileko presidente ohiak zaurgarrienak diren pertsonak nahiz delitu txikiak dituztenak askatzeko eskatu zuen herenegun. Horien artean aipatu zituen, besteak beste, preso politikoak eta odol deliturik egin ez dutenak. Halaber, kezkatuta agertu zen konfinamendua urratzen dutenei kartzela zigorra ezartzeko aukerarekin. Haren ustez, horrek espetxeetako egoera okertzea eragin dezake. «Atxiloketak azken errekurtsoa izan beharko luke, bereziki, krisi honetan».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Meritxell Budo Generalitateko bozeramailea eta Pere Aragones Kataluniako jarduneko presidenteordea, atzo, herenegun, gobernu bilerara iristen. ©Ruben Moreo, EFE

Kataluniako Auzitegi Nagusiak kanpaina beterako utziko du bozen eguna finkatzeko erabakia

Gorka Berasategi Otamendi

Epaimahaiak behin-behinean mantenduko du otsailaren 14ko hauteskunde deialdia. Kataluniako Gobernuak gaur goizean aurkeztu ditu bozak atzeratzearen aldeko alegazioak.

Bernat Sole Kataluniako Atzerri kontseilaria, Kataluniako Auzitegi Nagusira sartzen, iazko uztailaren 10ean. ©Marta Perez, EFE

Kataluniako Atzerri kontseilaria inhabilitatu du herrialdeko Auzitegi Nagusiak

Gorka Berasategi Otamendi

Bernat Sole desobedientziagatik zigortu du, Agramunt herriko alkate zenean 2017ko independentzia erreferenduma egiten laguntzeagatik.

Jon Bidenen kargu hartzea

Hasi da Bidenen legealdia

Arantxa Elizegi Egilegor

«Demokraziak irabazi» duela nabarmendu eta batasunerako deia egin du Bidenek. Trumpek ez du parte hartu, baina beste hainbat estatuburu ohi izan dira ekitaldian

Manifestari talde bat iragan maiatzean, Floridan, atxilotze zentro baten aurka protesta egiten. ©CRISTOBAL HERRERA / EFE

Trumpen aroa hausteko dekretuak

Ander Perez Zala

Pandemiari, klima larrialdiari eta migrazio politikei buruzkoak dira Bidenek AEBetako presidente gisa hartu dituen lehen neurrietako batzuk; norabide aldaketa bat iradokitzen dute herrialdearentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.