Albistea entzun

HRWek dio Kolonbiako Poliziaren abusuak ez direla «kasu bakanak»

Gobernuz kanpoko erakundeak jakinarazi du gutxienez 68 heriotza salaketa jaso dituela. Erreforma serio» bat eskatu dio gobernuari
Polizia agente bat manifestarien aurka tiro egiten, duela bi aste, Bogotan.
Polizia agente bat manifestarien aurka tiro egiten, duela bi aste, Bogotan. MAURICIO DUEÑAS CASTAÑEDA / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko ekainak 10

«Oso larriak» eta «egiturazkoak»: halakoak dira Kolonbiako Poliziak apirilean hasitako protestetan manifestarien aurka egin dituen «abusuak», HRW Human Rights Watch gobernuz kanpoko erakundearen arabera. Herrialde horretako 150 lagunen testigantzekin osatutako ikerketa baten ondorioak argitaratu zituen atzo erakundeak, eta, polizia ereduaren argazki argigarri bat egiteaz gain, hori erreformatzeko beharra nabarmendu zuen.

«Kolonbiako Poliziak egindako giza eskubideen urraketak ez dira diziplinarik gabeko agenteek egindako gertakari bakanak, sakoneko eta egiturazko akatsen emaitza baizik», azaldu zuen Jose Miguel Vivanco erakundeak Ameriketan duen zuzendariak, eta erroko arazoari heltzeko beharra azpimarratu zuen ondoren: «Erreforma serio bat behar da, modua egingo duena Polizia eta indar armatuak bereizteko, eta ikuskaritza egoki bat ziurtatuko duena, abusu horiek berriz gertatzea edo ziurgabe geratzea eragozteko». Izan ere, Kolonbiako Defentsa Ministerioak du bai Poliziaren eta bai militarren gaineko kontrola, eta protesten testuinguruan sarritan elkarrekin jardun dutela salatu du gobernuz kanpoko erakundeak, «bi indar horien funtzioen bereizketa argirik ez egitea» eragin baitu horrek.

Halaber, gobernuz kanpoko erakundeak auzitan jarri du gobernuak bere segurtasun indarrek egindakoak ikertzean duen zorroztasuna. Azaldu du abusuetan inplikatutako poliziak sarritan auzitegi militarretan epaitzen dituztela, eta «aukera gutxi» dagoela horietan «agenteek egindako abusuengatik ordaintzeko», auzitegi horiek «opakoak» baitira, eta ez baitute «independentziarik».

Igandean, Ivan Duque Kolonbiako presidenteak zenbait neurri iragarri zituen Polizia «eraldatzeko». Baliteke neurri horietako batzuek «eragin positiboa» izatea abusu polizialak eragozteari eta zigortzeari begira, HRWen ustez: hala nola Poliziaren barruko sistema diziplinarioa gogortzeak. Gainerakoak, ordea, neurri «kosmetikotzat» jo zituen, eta salatu ez direla nahikoa «giza eskubideen urraketak eragozteko eta abusuen ostean justizia egingo dela bermatzeko».

Abusuen ondorioak ere zerrendatu zituen HRWek. Orain arte 68 heriotza «salaketa sinesgarri» jaso dituztela zehaztu zuen, eta horietako 34 protesten testuinguruan hil zirela baieztatzeko modua izan dutela: bi polizia, ikertzaile judizial bat eta 31 manifestari. Azken horien kasuan, gutxienez hogei poliziaren eskuetan zirela hil ziren, erakundearen arabera. Gainera, erakundeak jakinarazi zuen gutxienez hamasei manifestari suzko armen tiroen ondorioz hil direla, eta hildakoek zauriak zituztela buruan eta toraxean, besteak beste. «Hiltzeko intentzioz» eginiko tiroak izan zirela erakusten du horrek, ikerketaren arabera.

Horrez gain, Defentsa Ministerioak bere datuetan jasoa du 1.100 manifestarik eta oinezko pertsonak lesioak izan dituztela, baina HRWek azaldu du litekeena dela kopuru hori handiagoa izatea, kasu asko ez baitira salatu agintarien aurrean.

Gatazkaren erdigunean

Segurtasun indarren jokabidearen inguruko eztabaidak protagonismoa hartu du Kolonbian azken egunotan, eta horixe izan da Ivan Duqueren gobernuaren eta greba batzordearen ezin ulertuaren jatorrietako bat —greba batzordeak negoziazioak eten zituen igandean, eta beste greba egun bat deitu zuen atzoko—. Protesta baketsuak egiteko bermeak ematea eta kaleen militarizazioa amaitzea eskatu zion batzordeak gobernuari, eta leporatu zion ez zuela negoziatzeko borondaterik.

IACHR Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarrak Kolonbiara egingo duen bisitak ere ez dio lagunduko Duqueri orain arte segurtasun indarrek egindakoen gaineko eztabaida isilarazten, eta horregatik adierazi du mesfidantza, hein batean, nazioarteko erakunde horren iritsierarekiko. Hasieran ez zuen beharrezkotzat jo, baina, nazioarteko komunitatearen kritikek behartuta, onartu egin behar izan zuen.

Azkenean, IACHRen ordezkaritza astelehenean heldu zen Kolonbiara. Giza eskubideen urraketen testigantzak biltzea izango da haren zeregina, eta, argazki orokorra osatu ondoren, gomendio sorta bat ematea. «Sektore guztiak entzutea oinarrizkoa da guretzat, ikuspegi zabala izateko eta ondo ulertzeko Kolonbian zer gertazen ari den azken asteetan», adierazi zuen Antonio Urrejola erakundearen zuzendariak.

Herenegun, ordezkaritza Duquerekin bildu zen, eta Diego Molano Defentsa ministroarekin eta Jorge Vargas Poliziaren zuzendariarekin ere egin zituen bilerak. Espero da segurtasun indarrek egindako gehiegikeriei buruzko informaziorako sarbidea izatea eskatuko diola erakundeak gobernuari, eta horiek bideratzeko moduaren inguruko xehetasunez ere galdetuko diola.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Etiopiako armadako soldaduak Tigray eskualdean, herrialdearen iparraldean. ©EFE

Pandemiak gatazkatsuagoa bihurtu du mundua, Bake Indizearen arabera

Julen Aperribai

Indarkeria %0,07 hazi dela ondorioztatu du Ekonomiaren eta Bakearen Institutuak. Herrialde gehienek gastu militarra handitu zuten iaz

Stella Canava abokatua Bastiako (Korsika) bere kabinetean, herenegun. ©ANDER PEREZ ZALA

Yvan Colonnaren kasuko erabakiak «guztiz politikoak» dira

Ander Perez Zala (Berriemaile berezia)

Korsikako preso nazionalistak datorren hilabetetik aurrera izango du baldintzapean aske geratzea eskatzeko aukera. BERRIA haren abokatu Stella Canavarekin mintzatu da egoeraren berri izateko.

 ©CECILIA VALDEZ

«Perun elkarrizketarako abaguneak zabalduko direla espero dugu»

Cecilia Valdez

Perun, feministek Pedro Castillo hautagaiaren alde bozkatu zuten. Nahiz eta jakin Peru Libre alderdia kontserbadorea dela genero gaietan, Contrerasek uste du behetik gora helduko dela «benetako aldaketa».

Ebrahim Raisiren jarraitzaileak, hauteskunde kanpainan, Teheranen. ©ABEDIN TAHERKENAREH / EFE

Dena printzipalisten alde

Iosu Alberdi

Raisi da Irango presidentetzarako bozak irabazteko hautagai nagusia. Inoizko parte hartzerik txikiena aurreikusi dute. Krisia eta zigor ekonomikoak izango dira gobernuburu berriaren kezka nagusiak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna