Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIA PENTSALDIAN

Txertoa hartuko duzu?

Gorka Orive - Zientzialaria eta EHUko Farmazia irakasle titularra

2020ko urriak 23

Utz iezadazue galdera garbi eta ausart bat egiten: txertoa jarriko duzue SARS-CoV-2aren aurka?

Badakit galdera oso orokorra dela, baina asmo bikoitzik gabe egiten dut. Zintzotasunetik. III. faseko entsegu klinikoak amaitu ondoren emaitza kliniko horiek arautzen eta definitzen dituzten protokoloetan aurreikusitako helburu nagusi eta sekundarioekin bat datozen eraginkortasun- eta segurtasun-irizpideak betetzen dituzten lehenengo txertoetako batekin txertatzeari buruz ari naiz. Beraz, agentzia erregulatzaileek onartutako txertoez ari naiz, dela Europakoa (EMA), dela Amerikakoa (FDA), dela irizpide zientifiko zorrotzak ustez bete dituen beste edozein.

Erantzuna garrantzitsua da. Izan ere, txerto bat edo gehiago izatea, per se, ez da izango pairatzen dugun osasun-krisiaren azken puntua. Azal dezadan. Txertoek ez dute zertan infekzioa saihestu. Haien funtzio nagusia izango da birusa edo birusaren zati bat immunitate-sistemari aurkeztea, etorkizuneko infekzio baterako prestatzeko, eta COVID-19arekin lotutako sintomatologia murriztea edo eragoztea. Beraz, txertoa jarrita ere, ezinbestekoak izan daitezke prebentzio-neurriak, maskarak bereziki. Gainera, eraginkortasunaren ikuspegitik, txerto gehienak onartuko dira baldin eta %50eko eraginkortasuna erakusten badute COVID-19aren sintomatologia murriztu edo deuseztatzeko.

Nora noa honekin guztiarekin? Oso erraza. Kritikoa izango da txertoa jasotzen duten herritarren ehunekoa, txertoaren eraginkortasuna eta komunitatean hartutako immunitate-maila modu frogagarrian zehaztu ahal izateko. Esate baterako, txertoak %50eko eraginkortasuna badu eta edozein arrazoirengatik biztanleen %50ek bakarrik jarri nahi badute txertoa, lor genezakeen immunizazio pasiboaren maila %25ekoa baino ez litzateke izango; izan ere, infekzio naturalaren osteko immunitate-ehunekoari gehituta, ez gintuzke eramango biztanleriaren %40-50etik gora. Ez genuke lortuko aditu batzuen ustez behar den %65-70eko talde immunitatea.

Azken batean, txerto «eraginkor eta seguru» bat edo gehiago izatea (gaur egungo estandarren arabera) ez da nahikoa izango, kontzientziazio eta txertaketa masiborik ez badago. Hori ez egiteak eragin sanitario, sozial, emozional eta solidarioa izango du, eta ez dezagun ekonomia ahaztu. Galdera giltzarria hau da: derrigorrezkoa izan behar al du txertaketak, guztion onerako eta osasun publikorako? Ekintza solidariotzat hartu behar al dugu, ala norbanakoaren askatasunaren irizpidea ezarriko da?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Migrante batzuk, Irungo Harrera Sarekoen azalpenak entzuten, atzo, herriko plazan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Zeharkaldirako sareak eraikiz

Jone Arruabarrena

Egunero heltzen dira etorkinak Irunera, Lapurdiko muga igarotzeko asmoz. Irungo Harrera Sareko kideek han egiten diete ongi etorria, eta bidaia ahalik eta modu seguruenean egiteko informazioa eskaintzen diete. Aurten, bi gazte hil dira muga Bidasoa ibaitik gurutzatu nahian.
 ©BERRIA

«Bidean sufritu eta gero, oso gogorra da itsasoan noraezean ibiltzea»

Lide Iraola

MSFren ontziak bederatzi egun egin zituen itsasoan, portu batean lehorreratzeko zain. Ostegunean porturatu ziren, eta, orain, migratzaileei emango zaien osasun arretak eta arta psikologikoak kezkatzen dute Font.
Lodosa Bizirik taldeko kideak, Lodosako kaleen izenak gazteleraz eta euskaraz jarri eta gero, plaka berriei eusten. ©BERRIA

Hutsune guztiak bete arte

Ane Etxandi

Euskara sustatzeko hainbat egitasmo gauzatzen ari dira Estellerriko Erriberan. Berriki, kale izenak ele bitan jarri dituzte, eta, orain, Porrusalda plataforma sortu berriaren bidez, euskarazko kultur jarduerak antolatu nahi dituzte.
Mugimendu feministak antolatutako elkarretaratzea, atzo arratsaldean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Gasteizko jaietan jazotako eraso sexistak gaitzetsi ditu mugimendu feministak

Iñaut Matauko Rada

Sei ziztada, bi eraso homofobo eta ukituengatik hiru atxilotu egon dira jaietan. Autodefentsa feminista aldarrikatu dute erasoei aurre egiteko

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.