Albistea entzun

Joan Mari Torrealdai (1942-2020). IRITZIA

Herritik, gertutik

Xabier Arregi - EHUko irakaslea. Usurbilgo alkate ohia

2020ko abuztuak 4

«Elkarren ondoan jarri gaitu bizitzak behin baino gehiagotan, eta bide horrek adiskide egin gaitu». Joan Mariri esandako hitzak dira horiek, azkenetan zela saminez eta begirunez esandakoak.

Bidearen hasieran, euskalgintzak elkartu gintuen, euskal unibertsitatearen aldeko ekimen batek, memoriak huts egiten ez badit. Ikertzailea, pentsalaria eta ekintzailea, euskal munduko erreferente handia nuen ondoan. Jabetu nintzen intelektual konprometituaren kalitateaz, miretsi nuen bere jakituria eta grina. Garaitsu hartan esan zidan irakasle galiziar batek: «Zein sakon aztertu duen euskararen aurkako jazarpena! Konturatzen al zarete euskaldunok? Rara avis bat da Torrealdai. Gainontzeko hizkuntza-komunitate azpiratuok hartuko genuke gustura maila horretako ikertzailea».

Ohartu nintzen bere lanaren dimentsio politikoaz. Bai, badakit ez zela euskara eta euskal kultura sigla politikoen sasiartera eraman zalea. Baina, hain zuen ere horregatik zen eta da hain politikoa bere mezua, guztiz baita erradikala eta indartsua, edozein politikarik dezakeena baino indartsuagoa eta sinesgarriagoa.

Denboraren joanak eta atxiloketa-tortura-epaiketa-kartzelaldien sufrikarioak elkarrenganako konplizitatea eta adiskidetzea indartu zuten. Gure arteko hizketa-modua ere aldatu egin zen. Egoera gaizto hartan familiaz ere hitz egiten hasi ginen, sentimenduez eta bizikizunez. Ez, Joan Mari, ez dugu ahaztuko.

Euskalgintzako erreferentea hasieran, pertsonaren dimentsioa gero, azkenaldian herrikide gisa ere aritu gara, Usurbilgo Kilometroak festan egindako omenaldia tarteko.

Txokokerien gainetik, Euskal Herria osotasunean ulertzen zuen, baina Usurbil euskal kulturaren altzo izan zedin nahi zuen. Esate baterako, bultzatzaile eta bidelagun izan genuen Jakin-Udako Euskal Unibertsitatea-Usurbil hitzarmenean, eta hara, fruituak agerikoak dira: aurten laugarrenez ospatu dira udako jardunaldiak.

Gerra ostean, euskararen, kulturaren, artearen, eta pentsamenduaren pizkundean kokagune nabarmena izan zen Usurbil. Jexux Artze, Alejandro Tapia, Joxan Artze, Jose Luis Zumeta... Joan Mari Torrealdai. Kulturgile eta artista handien taldea, belaunaldi miresgarria, denbora gutxian joan zaigu. Tristura eta hutsunearekin batera, sekulako ondarea utzi digute. Zorte handikoak gara usurbildarrok. Eta, batez ere, egiteko handia dugu esku artean: ez dadila gal herrikide horien uzta, izan dadila herri emankorrean ereingo den hazi eta herrigintza aktiboaren ernamuin.

Horixe da Joan Mariri eta besteei egin diezaiekegun omenaldi ederrena.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Gotzone Sagardui, Eusko Legebiltzarrean. ©Raul Bogajo / Foku

Donostia aldeko ESIan «pertsonen aldaketa bat» behar zela nabarmendu du Sagarduik

Jon O. Urain

Sailburuak azaldu du zuzendaritza berriak eta Osakidetzako buruzagiek «ikuspegi bera» dutela, eta «gertaera kate baten» ondorioz beharrezkoa zela Donostia aldeko ESIko zuzendaritza aldatzea.

Rebeka Ubera eta Maddalen Iriarte, Eusko Legebiltzarrean, artxiboko irudian ©Raul Bogajo/ Foku

Sagarduik ez luke karguan segi beharko, EH Bilduren arabera

Edurne Begiristain - Julen Aperribai

Elkarrekin Podemos-IUk eta PP+C’s-k agerraldi bat egiteko eskatu diote sailburuari Eusko Legebiltzarrean. PP+C's-ek Sagardui kargutik kentzeko eskatu dio lehendakariari.

Azken agurra Jakes Abeberriri

Jakes Abeberri ehortzi eta omendu dute Miarritzen

Oihana Teyseyre Koskarat

Txiki gelditu da Santa Eugenia eliza. Pasa den astean hil zen, 92 urte zituela.

Donostia ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

Osakidetzaren «politika suizida» salatu dute Donostiako ESIko 30 bat zerbitzuburuk

Ion Orzaiz - Paulo Ostolaza

Gutun batean, osasun zerbitzu publikoaren zuzendaritzaren dimisioa eskatu dute, zentzugabeko kudeaketarengatik, eta «sektarismoa eta trakeskeria» leporatu dizkiote.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...