Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

SERIEA. EUSKARALDIAREN OSTEKOA (III)

Hamaikatxo

Maddi Etxebarria - Soziolinguistika Klusterreko lehendakaria

2018ko abenduak 28

Hamaikatxo emozio eta sentimendu sortu dizkigu Euskaraldiak. Ilusioa, ahobizi izatea erabaki duen euskara-ikasleari; etsipena, betiko lagunarekin ohitura aldatzea lortu ez duenari; konplizitatea, igogailuan auzokoari txapa aldean «egun on» esan dion bizilagunari; erronka, herriko denda guztietan euskaraz egitea erabaki duen erosleari; irribarrea, bus-geltokian zain dagoenari alboko bikotea txaparekin bata euskaraz eta bestea gaztelaniaz entzun dituenean; babesa, bulegoan txapa paparrean elkartu diren bost langileei bilera euskaraz egiteko; gogoa, hamabigarren egunetik aurrera txapa ez kentzeko erabakia hartu duenari.

Hamaikatxo aukera berri bizi izan ditugu. Ahizparekin. Hiriburuko denda handietan. Lantokian. Kiroldegian. Lagun artean. Medikuarekin. Eskolaz kanpoko gurasoekin. Tabernetan. Bikotekidearekin. Kolegioko ikasleekin. Aparkalekuko zaindariarekin. Lagun onenarekin. Bizilagunarekin. Harakinarekin. Kaleko saltzailearekin. Herriko plazan.

Hamaikatxo antolaketa-lan egin ditugu. Bilerak eta batzarrak: administrazioek; administrazioek eta euskalgintzako eragileek; euskalgintzako eragileek; udaletako eta erakundeetako euskara-teknikariek; herrietako batzordeek; herriko batzordeek eta herriko elkarteek. Mezu elektronikoak eta jakinarazpenak: ariketaren berri emateko, belarriprest eta ahobizi rolak ezagutzeko, prestakuntza-saioak jasotzeko, bileretan parte hartzeko, prestakuntza-saioak emateko, txapa batzeko, esperientzia kontatzeko, ikerketarako galdetegia betetzeko, herriko Hamaikakoan parte hartzeko, aurkezpenera joateko.

Hori guztia eta gehiago izan da Euskaraldia. Beste milaka biztanlek bezala, emozio, aukera eta lan horiek bizitzeaz gain, Soziolinguistika Klusterrak ariketa sozial honen gaineko ikerketa egiteko ardura dauka. Izan ere, hamaika egun horietan eta horien prestaketan egindakoa eta gertatutakoa aztertu egin behar da, ikasgaiak ateratzeko eta aurrera begira urrats sendoak emateko.

Gainera, hizkuntza-ohiturak aldatzeko gaia ez da berria gurean. Atzera egingo dugu denboran, urte batzuk, Aldahitz proiektua aipatzeko; izan ere, 2010etik martxan dugu hizkuntza-ohituretan aldaketak eragin eta ikertzeko proiektu hori. Labur azalduta, lan-eremuko talde naturaletan (bulego edo tailerretako lantaldeetan), hizkuntza-praktika zehatzekin lotzen diren rolak banatzen dira aste batzuetan zehar: bizpahiru lagunek euskarari beti eusteko konpromisoa hartzen dute, eta gainerako lankideek, aukera hori babesteko ardura. Alegia, esan genezake Euskaraldiaren eskala txikiko aurrekari batzuk izan direla. Interbentzio horiek Soziolinguistika Klusterreko teknikariek, enpresetako aholkulariek eta unibertsitate-irakasleek elkarlanean diseinatu, probatu eta ebaluatu dituzte. Proba pilotu horiek urtez urte praktikan jarri, aztertu eta moldatu egin dira, eta hizkuntza-ohiturak euskararen alde alda daitezkeela frogatu dugu. Horrela, Euskaraldian praktikan jarri diren ikasgai asko atera izan dira proiektu horren esperimentaziotik.

Horrela, bada, 2018ko esperientziak ikasgaiak eman beharko lizkiguke (bizi izan ditugun bizipenek zer arrasto utzi diguten, zer emoziok izan duen indarra, antolaketa-ereduan zerk funtzionatu duen eta zerk ez...), gero etorriko diren Euskaraldiak irudikatzeko (hasiera baino ez omen da...). Besteak beste, erabileran izan duen eraginak hizkuntza-plangintzarako eta -politikarako gakoak ekar ditzake, eta analisi zehatzagoak lagun dezake eremu eta praktika berrietara zabaltzeko moduak irudikatzen. Hortaz, egindakoaren gaineko ikerketa zientifikoak eta balorazio konpartituak egiteko parada hartu behar dugu. Izan ere, norbanakoaren hizkuntza-ohituren atzean, sistema oso bat dago, hizkuntza hegemonikoaren aldeko sistema osoa, eta, horretan eragiteko, beharrezkoa da ikerketa, ez soilik hiztunari begira, baizik eta hizkuntza-komunitate osoari begira; eta Euskaraldiak dimentsio handiko ikerketa egiteko aukera ere ekarri digu.

Izan ere, euskararen biziberritzeak, oraindik, hamaikatxo erronka izango ditu, eta horiei erantzuteko ezinbestekoak izango dira hausnarketa partekatua, berrikuntza metodologikoa, esperimentazioa, ikerketa eta ezagutza partekatzea; eta horien garapenean, elkarlana, gizartearekiko konpromisoa eta zientifikotasuna izango dira oinarri nagusiak. Eta horretarako guztirako, lan hori bermatuko duen egitura egonkor eta sendoa behar dugu.

Hurrengo Euskaraldian ere hamaikatxo emozio, bilera eta aukera berri izango ditugu, eta horiekin batera, beharko ditugu ikerketak, azterketak... Izan ere, euskarazko atsotitz batek dioen bezala, «Aurreak erakusten du nola dantzatu atzea».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Alemaniako Grevenbroich hiriko parke eolikoa, eta, atzean, ikatzezko zentrala, duela gutxiko irudi batean. ©SASCHA STEINBACH / EFE

PLANETAREN MUGEKIN TALKAN

Iñaki Petxarroman

50 urte dira Hazkundearen Mugak txostena kaleratu zutela. Ekonomia ulertzeko beste modu bat ezarri zuen, eta zientzian oinarritutako sistema batekin erakutsi zuen hazkunde etengabeak etorkizunean eragin zitzakeen arazoak. Gaur egun, begi bistan daude arazo horietako batzuk, hala nola klima krisia eta bioaniztasunaren galera.
 ©BERRIA

«Gure aztarna ekologikoak egungoaren hamarren bat izan behar du»

Iñaki Petxarroman

Kontsumoa eta ekoizpena apaltzea eta espiraleko ekonomia martxan jartzea beste biderik ez du ikusten Antonio Valerok.
Jainkosaz aldatzeko prest al gaude?
Juan Mari Aburto lore eskaintza egiten, atzo, Bilbon. ©BILBOKO UDALA

Frankismoak espetxeratutako andreak omendu dituzte Bilbon

Iosu Alberdi

Bilboko Udalak eta Gogora institutuak plaka bat jarri dute Orue Txaleta zegoen lekuan. Eraikin hura espetxe izan zen 1937tik 1942ra bitarte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...