Albistea entzun

Zientzia. ARGI ALDIAN

Antibiotikoekiko erresistentzia

Estibaliz Baroja, Inmaculada Batalla, Aline Chiabai - Hurrenez hurren BC3ko ikerketa laguntzailea, BC3ko doktoretza osteko ikertzailea eta BC3ko irakaslea

2022ko martxoak 25

Antibiotikoekiko erresistentziaren kontrako borroka XXI. mendeko erronka handienetakoa bihurtu da. Antibiotikoen erabilera desegokiak eta gehiegizkoak, eta ingurumeneko kutsatzaileen presentziak, arriskuan jartzen dute antibiotikoen eraginkortasuna tresna terapeutiko gisa. Duela gutxi argitaratutako txostenen arabera, 2019an antibiotikoekiko erresistentziak 1,27 milioi heriotza eragin zituen. Are gehiago, loturaren bat izan zuen 4,95 milioi hildakorekin. Premiazko neurririk hartu ezean, uste da munduan urtero hamar milioi pertsona hilko direla erresistentzia horren eraginez. COVID-19ak arazoa larritu du: hasieran medikuek agindutako antibiotikoen kopurua izugarri igo zen, ikusi baitzuten koronabirusa zuten gaixo asko hiltzen zirela bakterioek eragindako bigarren mailako infekzioen ondorioz.

Antibiotikoak konposatu kimikoak dira. Bakterioak deuseztatzen edo haien hazkundea galarazten dute. Haiekiko erresistentzia gertatzen da bakterioak antibiotikoen maila oso apalen eraginpean jartzen direnean: kontzentrazio horiek ez dira nahikoa mikroorganismoak deuseztatzeko, baina presio selektiboa egiten dute erresistentziak garatzeko. Erresistentzia garatu eta gero, bakterioak gai dira babes mekanismo horiek beste bakterio batzuei transferitzeko, baita gizakientzat arriskutsuak izan daitezkeen mikroorganismo patogenoei ere.

Antibiotikoak modu ezberdinetan iristen dira ingurumenera. Esaterako, giza gorputzak guztiz asimilatu gabe iraizten ditu botikak, antibiotikoak barne. Estolderiaren bidez iristen dira urak tratatzeko instalazioetara. Araztegiak antibiotikoak deuseztatzeko gai ez direnez, oso erraz heltzen dira ibaietara eta lurretara. Gainera, antibiotikoak ez dira erabiltzen bakarrik gizakien medikuntzan: oso ohikoak dira abeltzaintzan eta nekazaritzan ere, eta, horregatik, nekazaritzako isuriak eta simaurra antibiotikoen eta bakterio erresistenteen gordailu garrantzitsuak dira. Arazoa are gehiago korapilatzen da ingurune kutsatuetako kutsatzaile emergenteek (metal astunak, desinfektatzaileak, higiene produktuak...) sustatu egiten dutelako antibiotikoekiko bakterio erresistenteen eboluzioa. Beraz, antibiotikoekiko erresistentzia ez da derrigorrez antibiotikoak daudenean bakarrik gertatzen.

Gero eta ikerketa gehiagok nabarmendu dute ingurumenaren garrantzia eta funtzioa erresistentzien gordailu eta eramaile gisa. Baina, zein ekarpen egiten dio ingurumenak arazoari? Ikertzen ari dira. Dena den, badakigu klima aldaketak eta, bereziki, berotze globalak, mesede egiten diola erresistentzien garapenari. Are gehiago, antibiotikoen presentziak negutegi efektuko gasen isurpena lagunduko luke, handitu egiten baitu metanoa sortzen duten arkeen proportzioa ur inguruneetan.

Antibiotikoen erresistentziaren arazoa faktore sozioekonomikoen mende ere badago. Zeintzuk dira populazio zaurgarrienak? Garbi dago azpiegituren faltak, baliabide ekonomikoek eta pertsonen osasun egoerak nabarmen baldintzatzen dutela antibiotikoekiko erresistentziari aurre egiteko borroka. Baita, COVID-19 pandemian egiaztatu den moduan, honako hauek izango direla kaltetu nagusiak: gaixo kronikoak, edadetuak, pobreak... Horregatik, arazoak izaera konplexua duenez, irtenbideek ere aintzat hartu behar dute haren ezaugarrien aniztasuna. Testuinguru horretan, One Health-en moduko ikuspegi holistikoak giltzarria izan daitezke sektore eta diziplina ezberdinak integratzeko: giza osasunari, animalienari eta ingurumenarenari maila berean helduko zaiela bermatzeko. Bestalde, baita ezaugarri sozioekonomikoak ere aintzat hartuko direla ere, ekintzak diseinatzeko orduan ekitatean oinarritutako irtenbideak proposatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bakea sinatzeko ezpatak

Bakea sinatzeko ezpatak

Olaia L. Garaialde

Mitoz eta ustez josita dago Lesakako ezpata dantzaren jatorria; ez dago argi zein den. Urtez urte dantza aldatu da, eta emakumeen presentzia handituz joan da. 2018. urtean lehenengo aldiz dantzatu zuten

 ©Bob Edme

«Euskararen aldeko lana egiten dugu egunerokotasunean»

Oihana Teyseyre Koskarat - Ipar Euskal Herriko Hitza

Senpereko Herriko Etxearekin akordioa lortu izana abiapuntu bat izanen dela uste du Maia Larrondo Ajuriagerrak. Azken urteetan Euskal Hedabideekin izandako lorpenak egonkortzea espero du.

Oihan <em>OPH</em> rap kantari gazteak gogor salatu du baxoa eta brebeta euskaraz egitea debekatzea. ©PATXI BELTZAIZ

EHZn, mila kolore dantzan

Ainize Madariaga

EHZren bigarren egunak kolore orotako publikoa erakarri du plazarat. Zirkuak eta bertso eta rap saioek jendetza bildu dute Irisarri erdigunean.

«SESBetik itzultzea gogorra izan zen: gorriak ginen, adar-buztan eta guzti»

Amaia Igartua Aristondo

Espainiako gerra hasi zenean, Santurtziko portutik Sobietar Batasunera alde egin zuten Sevillaren gurasoek, artean haurrak zirela, eta 20 urteren ondoren itzuli ziren, familiarekin. Euskal Herriratu osteko urteen oroitzapen mingotsa du Sevillak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...