Albistea entzun

MOBIOLA

Hitza zineman

Claire Simonen <em>Vous ne désirez que moi</em> filmeko fotograma bat.
Claire Simonen Vous ne désirez que moi filmeko fotograma bat. DONOSTIAKO ZINEMALDIA Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2021eko irailak 22

Gai handia da. Eta gai handi ororekin bezala, tinta erreka joriak daude gure ibilien azpitik dagoeneko. Hitza eta irudia, literatura eta zinema. Bikote perfektua ala ezinezko bikotea ote den galdetzen du Harkaitz Canoren Zinea eta literatura. Begiaren ajeak saiakeraren kontrazalak. Alain Resnaisek hauxe dio hartan: «Film batek poema sinfoniko baten antz handiagoa du, nobela batena baino».

Bistan da zerbait kontatzeko gogoak, premiak, martxan jartzen dituela idazleen eskuak, zinema zuzendarien esku-begiak. Jakin-min handiagoa pizten du pentsatzeak jada modu batean kontatua izan denari zer eman dakiokeen beste diziplina batera eramateak. Nola birformulatu behar den berriz istorioaren neurrira aurrez jada beste batek eraikitakoa. Noiz diren interesgarri egokitzapenak, non dituzten arriskuak.

Aretotik irten berritan, badator topiko maiztua: «Hobea da liburua». Maiztua, eta, hala ere, erabiltzeko tentazioa Samantha Schweblinen Distancia de rescate (Erreskaterako distantzia) eleberri laburra —ipuin luzea, zehatzago— oinarri duen izen bereko filma ikustetik atera berritan. Netflixen zigilu gorriagatik izango da, baina denak askoz mastekatuago dirudi filmean.

Testu gehiegi da. Kexu horixe haizatu zuen zenbaitek hura ikusi ostean —antzerki kastakoa izan ezean, espero izatekoa zen idazlea bera gidoian arituta—, eta, hala ere, kexu horiek ez zuten izan zerikusirik Claire Simonen Vous ne désires que moi-k sortu zuen harrabotsarekin. Yann Andreak Marguerite Durasekin izandako maitale harremana xehe kontatu zion kazetari bati 1982an; Simonek hitz jario hori filmatu gura izan du. Astelehen euritsua eta eguneko azken emanaldia. Jendea tantaka-tantaka atera zen aretotik; aharrausiak ere suma zitezkeen inguruan, maskaren azpietan izanik ere. Ez zen ariketa sinplea Simonena: grabazio baten hitz emaria ekartzea zinemara, irudien artera.

Bitxia da talka hori Durasen bueltan agertu izana, hura izanik zinemaren eta literaturaren arteko hartu-emanen ikur. Durasek idatzi eta Resnaisek zuzendutako Hiroshima, mon amour bi alorren ezkontza onaren adibide argi. Bere lanaren «interpretazio okerrekin» arduratuta, Durasek ere bilatu zituen elkarrizketatzaileak, eta bada Xaviere Gauthier konplizearekin izandako solasak biltzen dituen liburu bat. Ireki, eta Duras: «Zineman pretentsio izugarria dago, literatur munduan ez dagoena. Zineman edozein mukizuk esaten dit: 'Zuk egiten duzuna ez da zinema. Zinema beste zerbait da, gehiago mugitzen da'. Orduan esaten diet: 'Esaldi bat beso bat edo begirada bat bezainbat mugitzen da, zaldi bat bezainbat, lekuz aldatzen den begirada baten antzera, makina baten mugitzearen pareko'. Ez dute beti ulertzen».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Koldo Biguri, Garazi Arrula eta Massimo Carlotto —pantailan—, gaur, liburuaren aurkezpenean. ©Iñigo Uriz / Foku

Italiaren erraiak, beltzez

Ane Eslava

Koldo Bigurik euskaratu du Massimo Carlottoren 'Agur, maitea, ikusi arte' nobela, eta Txalapartarekin argitaratu. Lanak Italiako boterearen eta kriminalitatearen arteko harremana islatzen du.

Manuel Asin Ikuspuntu jaialdiko zuzendari artistikoa, Baluarteko atarian, Iruñean. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Ikertzeko balio duten distantziak

Olaia L. Garaialde

Iruñeko XVI. Ikuspuntu jaialdia martxoaren 14tik 19ra izanen da. Sail Ofizialean hamazazpi herrialdetako 21 film izango dira lehian. Lan eta Desbordamientos sail berriak ere badira

 ©BERRIA

Lukiek, eskemak nondik eta noraino apurtu

Itziar Ugarte Irizar

 

Hamar kantuko disko berria plazaratu du taldeak: '#2'. Kontraste ugariko lana ondu dute, egitura ezohikoak eta pasarte poperoagoak uztartuta. Arrasaten joko dute gaur; bihar, Tolosan

Juan Mari Aburto eta Fernando Perez, atzo, Azkuna zentroan. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bost erakusketa egongo dira ikusgai aurten Bilboko Azkuna zentroan

Olatz Enzunza Mallona

Erakusketez gainera, beste 200 jarduera baino gehiago programatu dituzte, eta arte bisualak indartzea izango du ardatzetako bat zentroak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.