EPPUR SI MUOVE

Agonia-ezkilak aretorik gabeko Garizmendin

Imanol Rayoren <em>Hil kanpaiak</em> pelikulako fotograma bat; Itziar Ituño aktorea ageri da bertan.
Imanol Rayoren Hil kanpaiak pelikulako fotograma bat; Itziar Ituño aktorea ageri da bertan. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Begoña del Teso -

2020ko azaroak 20

Gaur izango du akabera Bilboko Zinebik, eta benetan errenditze hitzaren esanahia ezagutu ez bazuen lez eutsi diola eginbehar bereari. Muturreko irudiak, muturreko soinuak, muturreko aldarrikapenak ikusi, entzun eta partekatu dira, ditugu, Arriagan, Azkuna Zentroan eta Guggenheimen.

62. aldia izan du Zinebik, eta Esther Ferrer Skypez Paristik eta Paul Urkijo haragi eta hezurretan Gasteiztik bildu ditu, ostirala hilaren hamahiruan hasi eta oroitzapen arraro samarreko azaroaren 20 honetan bukatuko den festarik gabeko festan. Izan dugu bertan, Xabi Erkiziari eta Tamara Garcia Iglesiasi esker, Beatriz Ferreyra musikariaren lan txit berezia ezagutzeko parada. Izan dugu aukera bere lanak beste inork baino bihurriago, beste inork baino bazterrak astintzeko gogo handiagoz izendatzen dituen Donostiako Elias Kerejeta Zine Eskolan estudiatutako Magdalena Orellanarekin topo eta estropezu egiteko beta. Kafkari berari lapurtu zion propio zikindutako 16 milimetro analogikoetan filmaturiko dokumentuaren izenburua: Esto sería más intenso si a esta hora tan tardía se visita a un amigo para ver cómo le va...

Gaur itxiko dute 62. Zinebi. Kostata, tiraka, birusarekin eta agintari guztiek (osasuna beti bandera omen eta, jakina) jarritako oztopo eta trabekin dantza eroan eta sokamutur basan, Euskal Herrian diren zinema jaialdi guztiek iraun dute bizirik, beste ostiral eta hamahiru batean (martxokoan, hots) hasi zen hondamendi honen artean: Giza Eskubideen aldeko hainbatek, Donostiakoak, Beldurrezko Asteak, Bilboko Fantek eta Zinebik. Ez, zinema jaleok ez bide dugu amore ematen jakin. Ez.

Gaur du eguna Imanol Rayok. Gaur du estreinaldia Hil kanpaiak bereak. Beltza da, beltza oso. Belztua du zeluloidea. Belzturik arima pertsonaiek. Belztua Javier Agirre Erasok auskalo zein lokamutsetik lapurtutako argia. Belztua dena.

Iragana, oraina eta etorkizuna dira beltzez tindaturikoak Garizmendi baserriaren inguruetan. Beltzez herriko eliza. Kanposantua ere iluna da, eta, bertan, hilotzak ez dira, ez, deskantsu eternalean.

Imanolek eta konpainiak Miren Gorrotxategiren 33 ezkil nobelak (beltzak) sobera zituen gai paralelo guztiak, azpibide oro, bigarren mailako kontuak eta pertsonaiak saihestu dituzte. Ezabatu. Lurperatu. Ilunabarrean. Euripean. Gau goibelduaren babespean, larrutik pagatu beharreko babespean.

Gehitu diote nobelari lodiera berezia. Espantu itsu eta sorrez gainezka egiten duen lodiera.

Nobelan apunte baino ez den inguru sozial batean murgildu dituzte pertsonaiak pelikulan; gure lur honetako espiritu pobreek eragindako giro ubel, ospel, zauritu, minduan; gure mito zuri, gozo zein epikoei miraz begiratu, ta askok ez ikusiarena egiten dioten giro horretan.

Droga garaiak dira zinema aretorik, ziurrenik, ez duen herri horretan. 33 aldiz joko dute bertan kanpaiek, kokaz edo heroinaz beteriko santutegitik ez oso urrun. Eta drogek ez zuten iraultzarako balio izan, sekula ez. Ezta gameluak izan borrokakide aproposenak ere...

Apustu fina eta arriskutsua Imanolena eta bere taldearena. Ohiko, usadiozko bide kriminaletatik gozo ibilitako liburuaren irakurlea ez da eroso sentituko filmean. Darion fisikotasun hezeak, ilunak, lehorrak min emango dio. Batzuek Bergman bera aipatu dute eredu. Hurbilagoan badugu, nik uste, ispilurik. Esaterako, Frantzian joan den mendean egiten zen krimen-zinema. Bertan zen jaun eta jabe Jean Pierre-Melville...

33 ezkilek joko dute gaur zinema aretorik baduten herrietan. Gaur, Zinebi bere akaberara datorrenean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Iñigo Ernando Galdakaoko alkatea, Edurne Espilla Euskara zinegotzia eta Gotzon Barandiaran Sormene jaialdiko zuzendari artistikoa ©Endika Portillo/ Foku

Euskal kulturari eskainitako astebeteko jaialdia jarriko dute abian Galdakaon: Sormene

Iñigo Astiz

Abenduaren 14tik 20ra bitarte, euskarazko hamaika emanaldi eta tailer antolatuko dituzte, eta bertatik bertara zein sarean ikusi ahalko dira saioak. Udalak dioenez, irauteko asmoz jarri dute martxan egitasmoa

Irene Aldasorok itzuli du euskarara Sally Rooneyren nobela. Irudian, Aldasoro, atzo, Donostian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Munduan leku bila, elkarri eskutik helduta

Ainhoa Sarasola

Sally Rooney idazlearen 'Jende normala' nobela euskarara itzuli du Irene Aldasorok. Bi gazteren bidaia iniziatikoari jarraitzen dio kontakizunak
Pauline Junquet eta Juliette Alfonso. ©LS FILMS 64

'Veloma' diskoa kaleratu dute Pauline eta Juliettek

Joana Ibargarai Leritza

'Hegaldaka' diskoa egin zuen Pauline eta Juliette bikoteak 2017an. «Ausartago», «pausatuago» eta nortasuna «finkaturik», hamabi kantuz osaturiko disko berria kaleratu dute iragan ostiralean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna