Albistea entzun

IRITZIA

Cronenbergez harago, bada

Ruben Ostlunden <em>Triangle of Sadness</em>-ek eraman du Urrezko Palma.
Ruben Ostlunden Triangle of Sadness-ek eraman du Urrezko Palma. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Begoña del Teso -

2022ko ekainak 2

Zinemazaleok, zinemajaleok, zinema tratulariak, zinema saltzaile-erosleak, zinema mezenasak, zinema bilatzaileak, zinema egileak, zinema ikasle-irakasleak, zinema maitaleak, zinema bortxatzaileak, zinema programatzaileak, zinema hautatzaileak, zinema banatzaileak, zinema areto jabeak, helikopteroz edo jet pribatuz bidaiatzen duten izarrak, eta autobus txiki bat hartuta Bilbotik etorri zen emakume sorta polita, Urrezko Palma irabazi duena eta Urrezko Erraila jaso duena; zinema baino gehiago Monako ametsezko-amesgaiztoko printzerriko F1-eko zirkuitua nahiago dutenak —han, pasa den igandean Mexikoko Cheto Perezek gainditu zuen (gora!) bertakoen begi kuttuna den Leclerc—, zinema gustuko ez dutenak, eta F1 begiko ez izan baina Frantziaren eta Italiaren arteko mugan den Ventimigliako merkatuan ibiltzea maitatzen dutenak,oraindik Nizako zinema aretoetara bueltatu ez den jendetza (eta agian itzuliko ez dena)...

Denak (edo ia denak) hemen gara berriro, bueltatuak gara Cannesetik, 75. ediziotik itzuliak. Cannesen non dena baita posible. Non ezina beti gainditu ohi baita. Cannes. Non oraintxe arte izan dugun zinema dastatzeko modua malamentean zauritua dagoela antzeman dugun. Ez bakarrik guk. Baita zinema azokan, industrian eta sorkuntzan dabiltzanek ere, baita oraindik egin gabeko pelikula baterako aurrekontratua ahozapi batean sinatu ohi zuten horiek ere.

Zinemak bizirik dirau. Zinemak. Euskarriak ez hainbeste.

Beti esan digute areto baten magia jendeak inguratua bizi dituzun emozioetan datzala. Baina egun Iparraldean ikusgai diren Michel Hazanaviciusen Coupez! eta David Cronenbergen Crimes of the Future filmak (biak estreinatu berriak Cannesen bertan) programaturik ziren saloietan zortzi lagun baino gehiago ez ginen bildu Niza ondoan. Beraz... hausnartu, pentsatu eta zeozer asmatu beharko dugu hasierako lerroetan aipaturiko denok. Euskarri aldetik, ez arte aldetik.

Ez. Zinema sasoian dago. Sasoi betean izan ere, nahiz eta, agian, Vincent Lindon buru zela epaimahaiak erabakitako sari zerrendak hain argi ez adierazi.

Ez izan, baina, ardura handirik. Sariak beti sari. Zerrenda guztien izkinetan, txokoetan, kantoietan, muturretan aurkitzen genuen, ostera, irudi arakatzaileok sasoi horren seinale markakoa.

Urrezko Palma jaso zuen Ruben Ostlunden Triangle of Sadness-ek, kasurako, badu azken eszena ikaragarria, non luxua baino ezagutzen ez duten itsasaldi bateko bidaiariek elkarri botaka egiten dioten. Bai, burgoia txundituta uzteko modukoa dirudi... Albert Serrak bere Pacifiction horretan proposaturikoarekin alderatzen ez duzun bitartean. Bertan, badaezpadako paradisu batean euren bizitzaren zentzua bilatu nahi (edo) duten izaki galdu batzuen melopeia hurbiltzen digu Louis XIV. aren heriotzaren kiratsa usaintzera behartu gintuen egileak berak.

Zinema sasoi-sasoian da. Ez baduzue sinesten, galde iezaiezue Zinemagileen Hamabostaldiaren emanaldietan kanpatu duten guztiei. Burmuina eta begi-niniak pantaila-argazkiz gainezka dituztelarik bueltatu dira etxera. Bi adibide, nahiko; lehenbizikoa: Joao Pedro Rodriguesen Fogo-Fatuo atrebentzia. Musikala da. Pornoa da. Politikoa da. Sutan da. Eta ez bakarrik tronura sekula iritsiko ez den printze baten eta sugarrek hartutako Portugalen eginbeharrean dabilen Afrikako koloniak izandako lurretatik etorritako suhiltzaile baten arteko amodio-ipuina baita, baizik eta Cannesen igualik izan ez duen umore maleziatsua dariolako.

Bigarrena, Alex Garlanden Men. Beldur britaniarra. Azken momentuan gehiegikerian erortzen den ipuin lazgarria, non soinu bandak kontakizunak baino sakonago izutzen zaituen...

Hirugarren bat nahi? Plazer handiz: Ikusiko balu, Crimes of the Future burutu duen David Cronenberg bera zur eta lur utziko lukeen filma, De Humani Corporis Fabrica. Bai, antropologoak diren Verena Parabelen eta Lucien Castain-Taylorren zinema puskak minez utziko luke aspaldi zaharretik haragi berriaren mezularia (sortzailea ere) izan den kanadarra. Ospitale zenbaitzuetan plano hurbil-hurbiletan filmaturiko ebakuntzak azaltzen ditu filmak. Apika ez didazue ontzat emango, baina zinez diotsuet poesia baduela. Eta zinema fantastikoaren ezaugarriak. Baita suspensea ere. Zer aurkituko ote zirujauak gorputz bat irekitzerakoan…?

Bueltan gara. Ia denak. Baita Urrezko Erraila lortu zuen Estibaliz Urresola Solaguren ere. Bai, Cuerdas laburrak urrea lortu zuen Cannesen. Non Zinemak bizirik dirauen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Errimadun bi ahots, doinu desberdinean

Bi ahots errimadun, nor bere doinuan

Miren Mujika Telleria

Irailaren 24an hasiko da Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia, Getxon. Entseatzen hasia da Alaia Martin, baina, eguna gertu dagoen arren, urruti ikusten du oraindik. Aldiz, hamahiru urte dira Andoni Egañak txapelketak utzi zituela; lehiaren falta baino gehiago, aurreko prestaketarena sumatzen du.

Alaia Martin eta Andoni Egaña. ©Andoni Canellada / FOKU

Bi ahots errimadun, nor bere doinuan

Miren Mujika Telleria

Irailaren 24an hasiko da Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia, Getxon. Entseatzen hasia da Alaia Martin, baina, eguna gertu dagoen arren, urruti ikusten du oraindik. Aldiz, hamahiru urte dira Andoni Egañak txapelketak utzi zituela; lehiaren falta baino gehiago, aurreko prestaketarena sumatzen du. ARGAZKIAK: Andoni Canellada / Foku

Simone Veilek 16 urte baizik ez ditu Gestapok arrastatu duelarik. ©PATXI BELTZAIZ

Biziaren martxari aldarri

Ainize Madariaga

Azken aldiz eman dute 'Simone Veil' pastorala Muskildin. Shoahren biktima izan zen, abortuaren legea lortu zuen Frantziako Parlamentuan, eta Europako Parlamentuko lehendakari izendatu zuten. Pastoral landua eta berritzailea izan da.
Belaontzia

Belaontzia

Aida Fullana

Aina Fullana Llull 1997an jaio zen, Manacorren (Mallorca), eta han bizi izan da beti. Istorioak asmatzeko grinak hartaraturik, ipuinak eta komikiak argitaratu ditu txikitatik. Katalan Hizkuntza eta Literaturako gradua ikasi zuen Balearretako Unibertsitatean. 2018an, lehen saria irabazi zuen Femeninoan Idatzitako Kontakizunen Lehiaketan, gazteen kategorian. Ikasketak bukatu eta gero, urtebete ibili zen bidaiatzeari eta idazteari emana. Konfinamenduan, lehenbiziko eleberria bukatu zuen, Els dies bons (Egun onak), eta Bromerak argitaratu zion, 2001ean Alfontso Bihotz-handiaren Institutuak Valencia saria eman eta gero, narratiba sailean. Valentziako Idazleen Kritika Saria jaso berri du eleberriak. Berrogeialdia bukatu zenean, helduentzako katalan eskolak ematen aritu zen. Aurten, zuzenketari eta hizkuntza aholkularitzari buruzko graduondoko bat egin du Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta bertze bat helduentzako katalan irakaskuntzakoa Viceko Unibertsitatean. Ipuinak ere idatzi ditu zenbait aldizkarirentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...