Noiz sortua: 2019-01-05 00:30:00

Oholtza gainekoa hormetan

Kresala dantza taldeak 'Urtaroen azalak gaueko lubakian' erakusketa jarri du ikusgai Okendo kultur etxean, Donostian. Argazkiak, hainbat maskara eta bestelako materiala bildu dute
Kresala dantza taldeak izandako emanaldietan erabilitako maskarak ere ikusgai jarri dituzte, Xabier eta Benito Garate anaiek egindakoak.
Kresala dantza taldeak izandako emanaldietan erabilitako maskarak ere ikusgai jarri dituzte, Xabier eta Benito Garate anaiek egindakoak. MAIALEN ANDRES / FOKU

Itziar Ugarte Irizar -

2019ko urtarrilak 5

«Gure espazio naturalak entsegu aretoa eta oholtza dira, eta ez hau». Hala aipatu du Faustino Aranzabal Kresala dantza taldeko zuzendari artistikoak. Espazio modura, nolabait arrotza zaiela erakusgela, baina gogoa zutela agertoki gaineko lana beste formatu batean zabaltzeko. «Modu fisikoago batean» jaso dute, hala, Kresalako dantzarien lana Urtaroen azalak gaueko lubakian erakusketan. Konpainiaren 50. urtemugaren aitzakian prestatu dute, baina Aranzabalek —komisariotza lanetan ere aritu denak— argi utzi du ez dela atzera begirakoa, alderantziz baizik: «Etorkizunera begira dago, iparra non dugun erakusteko». Donostiako Okendo kultur etxean bisitatu ahalko da, hilaren 26ra bitartean.

Oholtza gaineko emanaldietan ateratako argazkiek osatzen dute erakusketaren eduki nagusia. Berrogei dira denera, Juan Carlos Ruiz argazkilariak eginak gehien-gehienak. Kulunka, Soka, Oteizaren kaxa beltza, Zeruko... Kresalaren aro ezberdinetan sortutako piezak ageri dira irudietan; azken urteetan zein duela hiru-lau hamarkada sortutakoak dira dantzak, baina argazki denak dira azken urtekoak. Horrek erakusketari «koherentzia estetiko bat» ematen diola uste du Aranzabalek, baita irudi ia denak argazkilari berarenak izateak ere. «Zuzendaritza eta irakaskuntza lanetan gabiltzanok perfekzioa bilatzen dugu, eta hori ez da existitzen. Niretzat, hemen irudi inperfektu asko daude, baina Juan Carlosen begirada inperfektu horretan egia dago; benetakotasuna».

Aspaldi sortutako piezak Kresalako egungo dantzariek erakusten jarraitu ahal izatea ere garrantzitsutzat du Aranzabalek. Baita taldearen bereizgarritzat ere: «Gure lan egiteko modua epe ertain eta luzera begirakoa da, egiten duguna ez dadin izan efimeroa, moda baten menpekoa». Denboran arrastoa uztearen ideia horri zor zaio, hain zuzen, erakusketaren izenburua. Gaua ere ezinbestez aipatu beharra zuten: «Hori da gure babeslekua, batez ere sorkuntza mailan askorako ematen digulako».

Antonio Gades dantzariaren aipu batek zabaltzen du erakusketa. Dantzaren etikaz ari da, eta hori defendatu du Aranzabalek, dantzak baduela bere zentzu etikoa. «Gu bide motzetatik, txalo errezetatik urruntzen saiatzen gara, lehen inpresio horretatik harago lan egiten; horretarako, begirada pausatua behar da».

Lan egiteko modu horretan, haurrekin egiten duten jarduna lehen lerrora ekarri, eta erakusketan horma oso bat eskaini diete Buba eta bubu ikuskizuneko argazkiei. Umeen dantza irakaslea ere bada Aranzabal, eta eremu horretan hutsuneak nabari dituela aipatu du: «Haurren inguruan askotan esaten da gerora izango ditugun ikusleak sortzen ari garela. Baina ez; haurra une honetan da ikuslea».

Dantzaren bueltako paperak

Argazkiekin batera, ikuskizunetako maskarak eta elementu eszeniko gehiago ere erakutsi nahi izan dituzte. Xabier eta Benito Garate anai artisauek egindako lanak dira, eta haiei ere «ikuspuntu artistikotik» begiratzeko aukera ireki nahi izan dute.

Hiru beira arasek biltzen dute gainontzeko materiala, Kresalaren inguruan sortu den paper euskarriko materiala: kartelak, eskuizkribuak, maketak, liburuak... Bilduma pribatuetatik lortu duten materiala da hein handi batean; Euskal Ballet Nazionala sortzeko proiektuaren 1981eko dokumentua, esaterako, azkenean aurrera egin ez zuena. Beira arasetako batean Gene Yurreren figura nabarmendu dute, Kresalaren sortzailea izan zena. «Dantzari profesionala zen, 1968an Paristik etorri berria. Kanpoko dantza joeretatik asko jaso zuen, hau basamortua zenean». Jorge Oteiza eta Mikel Laboaren alboan ageri da, hala, zenbait argazkitan. «Perspektibatik ikusita, oraindik ere, handik edaten dugu», erantsi du Aranzabalek. Haren hitzetan, «etengabe berrasmatzearen zentzutik» ulertzen du tradizioa Kresalak. Bada, horren «irakurketa poetiko bat» egin dute erakusketan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 29an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan lau pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 22 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.107 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.056 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Lanbide arduratuko da errenta berria banatzeaz. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Iritsi da bizitzeko gutxieneko diru sarrera, muturreko pobrezia murrizteko

Irune Lasa

Espainiako Gobernuak diru saria onartu du, eta ekainean bertan hasiko da ordaintzen. Hegoaldean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kudeatuko dute

Donostiako Zurriola hondartza, atzo. ©Gorka Rubio / FOKU.

Murgak dio ezin direla errepikatu hondartzetan ikusi diren irudiak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Jende pilaketak saihesteko eta hondartzen erabilera «dinamikoa» egiteko eskatu du Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Aisialdirako bada, garraio publikoa ez erabiltzeko eskatu du, «jende asko dagoenean».

Haur bat, jolas parke baten ondoan, Zarautzen. / ©Gorka Rubio, Foku

Espainiako Gobernuak eguneko udalekuak baimenduko ditu hirugarren fasean

Jon Ordoñez Garmendia

70 urtetik gorakoentzako ordutegiak desagertuko dira. Hogei pertsona arte elkartu ahal izango dira, baina ezingo da probintziatik atera oraindik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna