DARWIN ETA GU

'Videri quam esse'

Jose Mari Pastor -

2020ko irailak 12

Gure kaleetako argi koloretsuak pizten direnean hasten dira Eguberriak, festak ailegatu baino dezente lehenago. Eskolara itzultzeak ere badu hasiera data ez-ofiziala. Enpresa eta saltoki handiek ia hilabete lehenago ipintzen dituzte eskola-materiala, tresnak, arropak eta beste salgaiak erakusleihoetan. Gabonak eta eskola sartzea: biak ala biak kontsumoa bultzatzeko kanpainetan sustatuak dira, tamaina desberdinetan bada ere. Gu guztiok eroste-prozesuaren zurrunbiloan modurik samurrenean sarraraztea da helburua.

Aurtengo eskola sartzea lelo honen bidez iragarri du saltoki erraldoi batek: eskolara itzultzearen gauzarik onena zapatila berriak erakustea da. Bai, eskolara joatearen gauzarik onena matematikak ikastea da ez da lelo komertzialik onena umeek gurasoak presionatu eta erostera bultza ditzaten. Hala ere, bazegoen beste mezu edo baliorik hedatzea. Esaterako: eskolara bueltatzearen gauzarik onena ikaskideekin elkartzea dela. Edo lagun berriak egitea. Edo begietan bizipoza pizten dizun ikaskide berezia berriz ikustea. Baina ezer salduko lukete, hala egingo balute?

Zapatila berriak erostea da garrantzitsuena. Hori baino askoz inportanteagoa duzu zapatila berriak eskolako lagunei erakustea. Zapatila horiek egiten zaituzte pertsona, haiek gabe ezer gutxi zara besteen aurrean. Esse quam videri —izan, eta ez itxura izan— dio latinezko esamolde zaharrak. Zizeronek eta bestek aipatu zuten haien lanetan, eta mendez mende iraun du gaur arte. Hitz horiek etxeko horman jartzen zituzten Ingalaterran Viktoria erreginaren garaiko familia aristokratikoek. Antzinako leloa alderantzizkoa dugu egun: videri quam esse. Izan ere, egun inportanteena ez da izatea, itxura izatea eta erakustea baizik. Erakutsi gabe ez gara ezer. Inoiz ez gara izan, baina muga eta neurririk gabeko erakustaldi digitalaren sasoian inoiz baino are gutxiago gara, ezer erakusten ez badugu.

Nola azaldu alaba edo semeari ekainean erositako zapatilak, bere ikaskideek ikasturtea bukatu aurretik ikusi zituztenak, oraindik baliagarriak direla, ez direla berri-berriak, baina bai berriak, hiru hilabete dituztelako? Nola egin hori, umeak kalean gora eta behera joan eta halako iragarkien erasoa jasaten duenean? Erosi eta erakutsi.

Erosi eta erakutsi bai, baina ez edozer. Gure denboran ez zen oso arraroa izaten etxeko txikienak anaia edo ahizpa zaharrenaren arropa janztea, bien arteko adin tartea eta gorpuzkerak oso diferenteak ez baziren. Krisi garaia izan edo ez. Gerra ondoko mentalitatea zuten gurasoek, eta horrela moldatzen ziren. Orain esaiozu haur txikienari anaia nagusiaren prakak janzteko, krisi latzean bizi edo krisiaren ondoko makalaldian. Ez du halakorik onartuko. Eta gutako askok ere ez. Nolatan bidaliko dugu umea eskolara marka ospetsuaren logoa ez duten zapatila arruntak oinetan?

Mota anitzetako erasoez jabetu eta kontra egiteko sentsibilizatuta gaude. Haurtzaroa zaindu eta babestu egin nahi dugu, bizitzaren zati hori gero eta txikiagoa bihurtzen ari den honetan. Alta, apenas altxatzen dugun ahotsa burua eta zentzu kritikoa oraindik osatu gabe dituztenei zuzendutako kanpaina manipulatzaileen aurka. Agian, gu ere horren parte garelako —kontzientea edo ez— eta guk ere horrela jarduten dugulako geure neurrian. Haurrei pentsaera eta jokaera horiek transmititzen dizkiegulako txikitatik.

Umeak geure produktuaren marka bihurtu ditugu, geure etxearen ikurra dira gizartearen erakusleihoan. Ez da denbora luzea erreportaje batean irakurri nituela guraso batzuen kexak. Semea garbi eta txukun joaten zen ikastetxera, baina arropa xumeak jantzita. Horregatik, pobre deitzen zioten zenbait gelakidek. Zapatila berririk ez. Espainia aldean gertatu zen, baina Euskal Herrian pasa zitekeen, lasai asko. Izan ere, pobrea izatea baino gauza lotsagarriagorik ez dago egungo gizartean, antza. Etorri eta erosi da kontua. Zapatila berriak erakutsi. Pobrea ez zarela erakutsi, pobrea izan arren.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Proben %9,6 positiboak izan dira azken zenbaketetan

Proben %9,6 positiboak izan dira azken zenbaketetan

Arantxa Iraola

Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kutsatutako 1.709  pertsona gehiagoren berri eman dute

Pedro Sanchez Espainiako gobernuburua, atzo eginiko agerraldian. ©BORJA PUIG DE LA BELLACASA / EFE

Alarma egoera ezartzea erabakiko du Espainiako Gobernuak bihar

Edu Lartzanguren

Ministroen Kontseilu berezia egingo dute bihar dekretua sinatzeko, Madrilgo Gobernuko iturrien arabera.

Ezinbesteko arrazoiengatik ez bada, ezin da Nafarroatik irten edo hara sartu. Irudian, foruzainen kontrola, atzo, Beran. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Erkidegoen menpeko alarma egoera eskatu dute Urkulluk eta Txibitek

Joxerra Senar

Jaurlaritzaren arabera, Auzitegi Nagusiaren azken erabakiak agerian utzi du neurriak hartzeko muga juridikoak dituztela. Espainiako Gobernuak etzi aztertuko du eskaria erkidegoetako presidenteekin

Metroko lanak Zubieta kalean, geldirik. Ekainaren 5ean zulo bat sortu zen soto batean. ©JON URBE / FOKU

Donostiako metroko obren atal korapilatsu bat 

Lander Muñagorri Garmendia

Lanak geldirik daude Kontxako zatian. Egitasmo gorabeheratsua eta eztabaidatua izan da hasieratik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna