Albistea entzun

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Non gaude etorkizuneko erretiratuok?

Silvia Gambarte - Abokatu boralista

2021eko apirilak 8

PPko ministroa izanak, Fatima Ban?ezek, barre egin zien milioika laguni, gutun baten bidez jakinarazi baitzien %0,25 igoko zitzaiela pentsioa. Aurki iritsi ziren mezu iraingarri horren kontrako erreakzioak, eta, 2018ko urtarrilaren 15ean, euskal pentsiodunak lehenbizikoz irten ziren kalera, lan urte askotan ondo irabaziak zituzten pentsioen alde borrokatzera.

Marea hura gero eta indar handiagoz berritzen zen astelehenero, harik eta martxoaren 17an tsunami bihurtu zen arte, aurrean edozer eramateko prest zegoena pentsio duinak erdiestearren.

Urte hartako urtarrilaren 15az geroztik, gure pentsiodunak tinko borrokatu izan dira pentsio publiko duin, justu eta egokien alde: alegia, hilean 1.080 eurokoak izatea; 40 urte baino gehiago kotizaturik dauzkatenak koefiziente zuzentzailerik gabe erretiratu ahal izateko modukoak; alargunen pentsioen parekoak izatea, pentsio hori baino kobratzen ez dutenak aise bizi daitezen, eta ez ozta-ozta; genero arrakalek ez diezaietela eragin...

Eta pentsiodun horiek borrokan dabiltzan bitartean, pentsioen erreforma lantzen dihardute beste nonbait, baina ez haiek handitzeko asmoz, pentsiodunen hobe beharrez, baizik eta guztiz bestelako xedez.

PSOEko ministro Jose Luis Escrivak zera esan zuen: «Pentsio sistema iraunkorra izan dadin, langileek urte gehiagoan lan egitea da biderik eraginkorrena». Pentsioen azkeneko erreformaren eraginez, erretiro adina gero eta handiagotzen ari da ezarian-ezarian: 2027an, 38 urte eta 6 hilabete baino gutxiago kotizaturik dauzkatenek 67 urterekin erdietsiko dute erretiroa. Baina adin hori pasatuta ere lan egin dezagun nahi dute benetan?

Ministro horrek berak kritikatu izan du «erretiro aurreratuen gehiegia», baita salatu ere «aukera horrek dituen koefiziente eragozgarriak» ez direla «behar bezain eragozgarriak». Are gehiago gogortuko al dute erretiro aurreratua hartzeko aukera?

Eta halakoak botatzeaz gainera, esan du zera egingo duela: «Pentsio plan kolektiboen estaldura hedatu biztanle okupatuen erdiei baino gehiagori». Alegia, pentsio publikoen plan osagarriak defendatzen ditu, baina kudeaketa pribatukoak. Arlo pribatuak arlo publikoari egindako beste atzaparkada bat izango litzateke.

Eta zelatan dabilkigu motxila austriarraren mehatxu etengabea ere, Nadia Calviño ministroak defendaturiko eredua: horren bidez, enpresek langileei zenbait funts osatzen dizkiete lan bizitza osoan, gero kaleratu edo erretiratuz gero jaso ahal izateko. Eredu horrek beste murrizketa bat ekarriko luke langile klasearen eskubideetan, enpresek aiseago kaleratu ahal izango bailituzkete, inolako kosturik gabe; izan ere, eredu horretan, kendu egiten dira kaleratzeagatik eman beharreko kalte ordainak, eta horrek denak are gehiago handituko luke lan prekaritatea.

Eta gaur egungo erretiratuak gure pentsioengatik borrokatzen diren bitartean, non gaude gu, etorkizuneko erretiratuok? Zertan ari gara ezin gehiago belzturiko panorama zalantzazko honetan?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Larunbatetik, COVID ziurtagiria eskatu behar dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako establezimendu batzuetan. Irudian, Donostiako Aratz jatetxea. ©JON URBE / FOKU

Astebetean %52 handitu da positibo kopurua Hego Euskal Herrian

Ekhi Erremundegi Beloki - Oihana Teyseyre Koskarat - Irati Urdalleta Lete

Gipuzkoako intzidentzia metatua 1.183 kasukoa da, pandemiako handiena. Ipar Euskal Herriko ikastetxeetan protokoloak zorroztera egingo dute, eta diskotekak-eta itxi egingo dituzte hilabetez

Manifestazioa, atzo, Durangoko kaleetan. ©FOKU

«Euskararen Errepublika» helburu, hizkuntza politika burujabea exijitu du EHEk

Maite Asensio Lozano

Ehunka lagun bildu dira Durangon, Euskal Herrian Euskaraz-ek egindako manifestazioan. Euskara «prozesu subiranistaren erdigunean» jartzera deitu du

COVID-19aren aurkako txertaketa Illunben, Donostian, abuztuan. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Txertoak: bakarrik ez dira aski

Edurne Begiristain

COVID-19aren aurkako txertaketa ez da nahikoa kutsatzeak eta transmisioa eragozteko. Adituen ustez, bestelako neurriak behar dira, eta errefortzu dosiak ere bai.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.