Albistea entzun

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Non gaude etorkizuneko erretiratuok?

Silvia Gambarte - Abokatu boralista

2021eko apirilak 8

PPko ministroa izanak, Fatima Ban?ezek, barre egin zien milioika laguni, gutun baten bidez jakinarazi baitzien %0,25 igoko zitzaiela pentsioa. Aurki iritsi ziren mezu iraingarri horren kontrako erreakzioak, eta, 2018ko urtarrilaren 15ean, euskal pentsiodunak lehenbizikoz irten ziren kalera, lan urte askotan ondo irabaziak zituzten pentsioen alde borrokatzera.

Marea hura gero eta indar handiagoz berritzen zen astelehenero, harik eta martxoaren 17an tsunami bihurtu zen arte, aurrean edozer eramateko prest zegoena pentsio duinak erdiestearren.

Urte hartako urtarrilaren 15az geroztik, gure pentsiodunak tinko borrokatu izan dira pentsio publiko duin, justu eta egokien alde: alegia, hilean 1.080 eurokoak izatea; 40 urte baino gehiago kotizaturik dauzkatenak koefiziente zuzentzailerik gabe erretiratu ahal izateko modukoak; alargunen pentsioen parekoak izatea, pentsio hori baino kobratzen ez dutenak aise bizi daitezen, eta ez ozta-ozta; genero arrakalek ez diezaietela eragin...

Eta pentsiodun horiek borrokan dabiltzan bitartean, pentsioen erreforma lantzen dihardute beste nonbait, baina ez haiek handitzeko asmoz, pentsiodunen hobe beharrez, baizik eta guztiz bestelako xedez.

PSOEko ministro Jose Luis Escrivak zera esan zuen: «Pentsio sistema iraunkorra izan dadin, langileek urte gehiagoan lan egitea da biderik eraginkorrena». Pentsioen azkeneko erreformaren eraginez, erretiro adina gero eta handiagotzen ari da ezarian-ezarian: 2027an, 38 urte eta 6 hilabete baino gutxiago kotizaturik dauzkatenek 67 urterekin erdietsiko dute erretiroa. Baina adin hori pasatuta ere lan egin dezagun nahi dute benetan?

Ministro horrek berak kritikatu izan du «erretiro aurreratuen gehiegia», baita salatu ere «aukera horrek dituen koefiziente eragozgarriak» ez direla «behar bezain eragozgarriak». Are gehiago gogortuko al dute erretiro aurreratua hartzeko aukera?

Eta halakoak botatzeaz gainera, esan du zera egingo duela: «Pentsio plan kolektiboen estaldura hedatu biztanle okupatuen erdiei baino gehiagori». Alegia, pentsio publikoen plan osagarriak defendatzen ditu, baina kudeaketa pribatukoak. Arlo pribatuak arlo publikoari egindako beste atzaparkada bat izango litzateke.

Eta zelatan dabilkigu motxila austriarraren mehatxu etengabea ere, Nadia Calviño ministroak defendaturiko eredua: horren bidez, enpresek langileei zenbait funts osatzen dizkiete lan bizitza osoan, gero kaleratu edo erretiratuz gero jaso ahal izateko. Eredu horrek beste murrizketa bat ekarriko luke langile klasearen eskubideetan, enpresek aiseago kaleratu ahal izango bailituzkete, inolako kosturik gabe; izan ere, eredu horretan, kendu egiten dira kaleratzeagatik eman beharreko kalte ordainak, eta horrek denak are gehiago handituko luke lan prekaritatea.

Eta gaur egungo erretiratuak gure pentsioengatik borrokatzen diren bitartean, non gaude gu, etorkizuneko erretiratuok? Zertan ari gara ezin gehiago belzturiko panorama zalantzazko honetan?

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Janssen txertoaren banaketa atzeratu egin dute EBn, AEBetako tronbo kasuak argitu artean

Janssen txertoaren banaketa atzeratu egin dute EBn, AEBetako tronbo kasuak argitu artean

Arantxa Iraola

AEBetako CDC eta FDA osasun erakundeek txertoa jartzeari uzteko eskatu dute, hainbat tronbo kasu «arraro eta larrirekin» lotura dutelakoan. Osakidetza bihar da lehen dosiak jasotzekoa.

Aurtengo Herri Urrats edizioa aurkezteko pentsaurrekoa egin dute goizean, Kanbon. ©Guillaume Fauveau

30 Herri Urrats Ttiki eginen dituzte maiatzaren 9an, herriz herri

Oihana Teyseyre Koskarat

Egoera sanitarioagatik ikastola bakoitzak bere egitaraua prestatuko du Boga lelopean. Seaskak, bestalde, ikastola bat irekiko du Bardozen, irailean. 

Labiren batzorde teknikoaren bileraren buru izan da gaur Iñigo Urkullu lehendakaria ©Adrian Ruiz de Hierro /Efe

Urkulluk baztertu egin du, oraingoz, Labiren bilerara deitzea

Edurne Begiristain

Eusko Jaurlaritzak uste du indarrean dauden neurri murriztaileak betetzea nahikoa dela birusaren hedapena eteteko.

Guardia Zibila Nafarroaren mugetan kontrolak egiten, artxiboko irudi batean. ©RAQUEL MANZANARES, EFE

Nafarroako lau herri itxiko dituzte: Arbizu, Etxarri Aranatz, Lodosa eta Alesbes

Uxue Rey Gorraiz

Herriak ostegunetik egonen dira itxita, eta neurria bi astez izanen da indarrean, gutxienez. Gainera, testak egitera deitu dituzte Etxarri Aranazko eta Alesbesko hainbat herritar.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna