Noiz sortua: 2020-03-25 00:30:00

Koronabirusa

«Egoitza medikalizatzea nahi dugu»

Gasteizko Sanitas San Miguel zahar etxea gogor jo du gaitzak: 11 egoiliar hil dira, eta dozenaka kutsatuta daude. Senideak kezkatuta daude.
Gasteizko San Miguel zahar etxea.
Gasteizko San Miguel zahar etxea. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2020ko martxoak 25

Egun artegagarriak dira Nerea Artamendirentzat eta haren familiarentzat. Gasteizko Sanitas San Miguel adinekoen egoitza gogor jo du COVID-19 eritasunak: 11 egoiliar hil dira dagoeneko, kutsatuta daude dozenaka batzuk, eta beraiek han dute bihotzaren parte bat: «Han dugu amama; 95 urte ditu». Birusa zabaltzen hasi ahala, eta egoitzan ere agertu zela jakin ostean, une zail asko igaro dituzte, esan duenez. Martxoaren 8tik, gainera, itxita dago egoitza: bisitarik ez dute onartzen. Malda gora egin zaie ordutik absentzia. Are gehiago orain dela astebete jakin zutenetik positibo eman zuela amamak: koronabirusa du hark ere. «Baina ez dugu sentitu ondo informatu gaituztenik. Eta guk horixe eskatzen dugu: informazioa». Hainbat egunez oso urria izan zela esan du. Orain, zabaldu diete iturri bat: baina meharregia iruditzen zaie oraindik. «Hasi zaizkigu eguneroko partea ematen: koronabirusaren sintomei buruzkoa. Alegia, esaten digute sukarrik baduen, edo eztulik egiten duen...». Ez da aski beraientzat; eman ezin dituzten laztanen egarri, gehiago behar dute: «Ez digute esaten zer moduz egin duen lo, zer moduz jan duen, triste dagoen... Horren guztiaren falta sumatzen dugu. Informazio gehiago behar dugu».

Egunotan beste hobekuntza bat ere ikusi dute: lortu dute zuzenean telefonoz hitz egitea amamarekin, haren ahotsa entzutea. «Arnasa hartu dugu». Oraingoz, gainera, ondo bidean doa eritasuna. Adinekoei gogor erasaten die normalean, baina birus honen eboluzioa zein izango den antzematea ez da erraza sarri: «Gure amamak, esaterako, ez du inolako sintomarik. Ondo dago». Beste egoiliar asko, dela eritasunaren ondorioz, dela aurretik zituzten beste hainbat patologiaren eta mendekotasunen ondorioz, telefonoa hartzeko gai ere ez direla esan du, eta haiekin komunikatu ezinik jarraitzen dutela familia askok, informazio urriarekin. Kezka horien harira, elkartu egin dira hainbat sendi. «Izan ere, gure senitartekoak oso bakartze gogorra sufritzen ari dira, eta ez dute merezi hori». Egoitza barruan bakartuta egoteak esan nahi du egoiliar bakoitzak bere gelan igaro behar duela eguna.

Egoera honetan langileak nahi eta ezin ari direla sentitu dute egoiliarren senideek: iritsi ezinik. Koronabirusaren aurretik ere, ordea, sentipen hori bazutela esan du Artamendik: baliabideak urriak iruditu zaizkie usu, eta langileen prestakuntza hobetu beharrekoa. «Gure inpresioa ez da oso ona. Ia urtebete daramagu liskarrean haiekin. Eta liskar horiek ez dira langileen aurkakoak; ahal duten guztia egiten dute haiek. Baina egoiliar askok mendekotasun larriak dituzte, eta zaintza handia behar dute». Orain, koronabirusaren ondorioz gabezia horiek oraindik ere agerikoagoak direla iruditzen zaie, eta zaintza hobea ezinbestekoa dela aldarrikatu dute. «Ez dakigu Osakidetzak osasun langile gehiago eraman dituen; baina uste dugu beharrezkoa dela», azaldu du. «Egoitza medikalizatzea nahi dugu guk».

Izan ere, martxoaren hasieratik, birusaren itzala zabaltzen hasi zenetik, oraindik ere gordinago ikusi dute prekaritatearen eta baliabide urritasunaren zidorretan jardutera behartuta dagoen lantalde batek zaintzen dituela egoiliarrak: une larri honetan ere bai. Estutasun horretatik atera nahi dute zentroa. Eta, ororen gainetik, egoiliarrekin harremanetan jartzeko bideak nahi dituzte. «Agian, orain gauza handia da hainbeste informazio eskatzea; baina, finean, informazio hori gurea da».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 13.406 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 905 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.972 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Diputatuak saioren hasieran, minutu bateko isilunean. / ©Mariscal, EFE

Alarma egoera luzatzea onartu du Espainiako Kongresuak

Berria

EAJk iragarri du bilera horretan egongo dela. EH Bildu, berriz, ez da joango. Konfinamenduan apirilaren 26ra arte luzatu dute Hegoaldean.

Gasteizko farmazia bat. / ©Endika Portillo, Foku

Egun beltzenetan bigarrena izan da atzokoa, hildako kopuruari dagokionez

Ekhi Erremundegi Beloki - Ane Eslava

Gutxienez 59 pertsona hil dira Euskal Herrian azken 24 orduetan koronabirusak jota. 900 hildakoen langa gainditu da. 462 positibo gehiago atzeman dituzte Hegoaldean.

350 diputatutik 43 joan dira Espainiako Kogresura ©mariscal / EFE

EAJk atea ireki dio Sanchezek proposatutako itunean parte hartzeari; EH Bildu ez da joango

Irati Urdalleta Lete

Apirilaren 26ra arte luzatu dute alarma egoera, eta Sanchezek aurreratu du uste duela hamabost egun barru berriro alarma dekretua luzatu beharko duela

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna