Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Nor ote da H.M.?

Agus Perez -

2021eko urriak 16

'Variaciones enigmáticas'

Egilea: Eric-Emmanuel Schmitt. Zuzendaritza: Roman Calleja. Musika: Edward Elgar. Antzezleak: Juan Gea, Alberto Iglesias. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Urriak 14.

Orain dela hogei urte programatu zen Variaciones enigmáticas Eibarko Antzerki Jardunaldietan, eta egunotan Bilboko Arriaga antzokian izan dut obra mitiko hori berriz ikusteko parada, beste zuzendari eta antzezle batzuen eskutik.

Egilea, ordea, berbera da, noski, baina nik esango nuke hauxe dela Hego Euskal Herrian ezagutzen dugun Eric Emmanuel Schmitt frantziar-belgikar egilearen testu bakarra, bere produkzioa oparoa izan arren bai antzerkigintzan bai eleberrigintzan.

Hasierako planteamenduan, Erik Larsen kazetariak bisita egiten dio Abel Znorko idazleari Norvegia iparraldeko uharte bakarti batean, han bizi delako aspalditik Literatura Nobel sariduna. Lehen uneak ez dira Larsenentzat samurrak izango egia esan, ez du une samurrik han igaroko, baina nola edo hala aurrera eramango du elkarrizketa idazlearen jokabide zantarrei aurre eginez eta bere pazientzia osoa jokoan jarriz. Une jakin batean, ordea, Znorkori galdetuko dio ea zer ote diren eskaintzan agertzen diren inizial haiek —H.M. delako bati dedikatu dio liburua egileak—, eta harrezkeroztik haien atzean agertuko den pertsonaia lanbrotsu hori bihurtuko da emanaldiaren protagonista, taula gainean inoiz agertuko ez bada ere.

Ondo pentsatuta, ederto jarrita dago antzezlan honen izenburua, 1899. urtean Edward Elgar musikari britainiarrak Enigma Variations izeneko konposizioa sortu zuelako, hamalau bariazio eginez benetan existitzen ez zen melodia baten inguruan.

Hori berori gertatzen da testu eredugarri honetan, non inoiz ikusiko ez dugun H.M. delako hori benetako protagonista bihurtzen baita Larsen eta Znorkoren pertsonaien bizitzetan. Bitartean, egileak kontu sakon batzuk aletuko ditu bi pertsonaien arteko solasaldietan —amodioa, sexua, bakardadea, zahartzaroa, norberaren egoa kontrolatzeko beharra...—, eta erloju-makineria baten moduan funtzionatzen duen argumentuak ezuste batzuk emango dizkio ikusleari.

Eszenaratzeari dagokionez, agertoki eskematikoa pobreziaren mugetan geratu da, argien diseinua bezala. Kontrako platerean, dinamismo nahikoa eman dio zuzendariak berez mugatua den dramaturgiari, eta, beste ezeren gainetik, bi aktoreek antzezpen-duelu bikaina eskaini digute, bien sendotasun eszenikoan bermatuta —batez ere Juan Gearenean—, eta jakitun izanik esku artean zeukaten testua opari eszeniko bikaina zela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Aitak oparitutako gitarrak jarri zuen Aurora Beltran musikaren bidean, duela 50 urte. Tahures Zurdos taldeak markatu du bide hori, nahiz eta musikariak bakarrik grabatu dituen bere azken diskoak. Tahures 2019an itzuli zen; Beltran ez da inoiz joan.

1 ©RAUL BOGAJO / @FOKU

Artea hezkuntzari so

Aitor Biain

'Pentsatzeko leku bat. Arte eskola eta praktika esperimentalak Euskal Herrian 1957-1979' erakusketa jarri du Artiumek. Ekainaren 5era arte egongo da zabalik
<em>Zura eta ura</em> egitasmoaren sortzaile eta sustatzaileak, Aquariumeko atzoko aurkezpen agerraldian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Itsas portuen erradiografia bat

Alex Uriarte Atxikallende

Argazkilaritza eta literatura uztartzen dituen 'Zura eta ura' egitasmoa aurkeztu dute Aquariumean
Langile bat Donostiako Trueba zinema aretoak desinfektatzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Kulturak 2021ean emandakoaren errepasoa dakar 'Jakin' berriak

Erredakzioa

Ismael Manterolak eta Ainhoa Urienek idatzi dituzte 247. zenbakiko artikulu nagusiak. Beste hainbat sinadura ere bildu dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.