Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Nor ote da H.M.?

Agus Perez -

2021eko urriak 16

'Variaciones enigmáticas'

Egilea: Eric-Emmanuel Schmitt. Zuzendaritza: Roman Calleja. Musika: Edward Elgar. Antzezleak: Juan Gea, Alberto Iglesias. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Urriak 14.

Orain dela hogei urte programatu zen Variaciones enigmáticas Eibarko Antzerki Jardunaldietan, eta egunotan Bilboko Arriaga antzokian izan dut obra mitiko hori berriz ikusteko parada, beste zuzendari eta antzezle batzuen eskutik.

Egilea, ordea, berbera da, noski, baina nik esango nuke hauxe dela Hego Euskal Herrian ezagutzen dugun Eric Emmanuel Schmitt frantziar-belgikar egilearen testu bakarra, bere produkzioa oparoa izan arren bai antzerkigintzan bai eleberrigintzan.

Hasierako planteamenduan, Erik Larsen kazetariak bisita egiten dio Abel Znorko idazleari Norvegia iparraldeko uharte bakarti batean, han bizi delako aspalditik Literatura Nobel sariduna. Lehen uneak ez dira Larsenentzat samurrak izango egia esan, ez du une samurrik han igaroko, baina nola edo hala aurrera eramango du elkarrizketa idazlearen jokabide zantarrei aurre eginez eta bere pazientzia osoa jokoan jarriz. Une jakin batean, ordea, Znorkori galdetuko dio ea zer ote diren eskaintzan agertzen diren inizial haiek —H.M. delako bati dedikatu dio liburua egileak—, eta harrezkeroztik haien atzean agertuko den pertsonaia lanbrotsu hori bihurtuko da emanaldiaren protagonista, taula gainean inoiz agertuko ez bada ere.

Ondo pentsatuta, ederto jarrita dago antzezlan honen izenburua, 1899. urtean Edward Elgar musikari britainiarrak Enigma Variations izeneko konposizioa sortu zuelako, hamalau bariazio eginez benetan existitzen ez zen melodia baten inguruan.

Hori berori gertatzen da testu eredugarri honetan, non inoiz ikusiko ez dugun H.M. delako hori benetako protagonista bihurtzen baita Larsen eta Znorkoren pertsonaien bizitzetan. Bitartean, egileak kontu sakon batzuk aletuko ditu bi pertsonaien arteko solasaldietan —amodioa, sexua, bakardadea, zahartzaroa, norberaren egoa kontrolatzeko beharra...—, eta erloju-makineria baten moduan funtzionatzen duen argumentuak ezuste batzuk emango dizkio ikusleari.

Eszenaratzeari dagokionez, agertoki eskematikoa pobreziaren mugetan geratu da, argien diseinua bezala. Kontrako platerean, dinamismo nahikoa eman dio zuzendariak berez mugatua den dramaturgiari, eta, beste ezeren gainetik, bi aktoreek antzezpen-duelu bikaina eskaini digute, bien sendotasun eszenikoan bermatuta —batez ere Juan Gearenean—, eta jakitun izanik esku artean zeukaten testua opari eszeniko bikaina zela.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalaurrekoa, 2 itzulia: Bilbo

Bilbon erabakiko da zein zazpi bertsolari sailkatuko diren finalerako

Olatz Enzunza

Zazpigarren eta azken finalaurrekoa jokatuko da gaur Bilbon. Aitor Mendiluze Gonzalez, Amets Arzallus Antia, Joanes Illarregi Marzol, Jone Uria Albizuri, Maddalen Arzallus Antia, eta Saioa Alkaiza Guallar arituko dira kantuan. Idoia Anzorandia Kareaga izango dute gai jartzaile.
 

Mendiluze eta Arzallus, kantuan, gaur, Bilboko Bizkaia pilotalekuan. ©Marisol Ramirez / Foku

Amets Arzallusek irabazi du azken finalaurrekoa

Olatz Enzunza Mallona

Argitu da zein zortzi bertsolari ariko diren Iruñeko finalean: Joanes Illarregi, Nerea Ibarzabal, Amets Arzallus, Beñat Gaztelumendi, Sustrai Colina, Aitor Mendiluze, Alaia Martin eta Maialen Lujanbio.

<b>Finala.</b> 2017ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala, BECen. ©A. LOIOLA / FOKU

Txapelketa: zauri edo ukendu

Miren Mujika Telleria

Bilboko Bizkaia pilotalekua izango du azken geltoki Txapelketa Nagusiaren trenak. Ibilbide gorabeheratsua eginda, gaur helduko da hara. Kolpea edo poza izango da gaurko saioa bertsolarientzat, gaur erabakiko baita zein zortzi bertsolari arituko diren Nafarroa Arenako oholtzan.
Jon Sarasua idazlea, atzo, Donostian, <em>Harizko zubiak</em> liburuaren aurkezpenean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Hizkuntza lankidetzaren kontrabandoa

Jone Bastida Alzuru

Jon Sarasuak Haitira, Pernambucora, Mexikora eta Tangerrera egindako bidaietako esperientziak eta gogoetak jaso ditu liburu batean: 'Harizko zubiak'. Pamielak atera du

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.