Albistea entzun

Argazki oroitzapenak Zumetaren gorazarretan

Margolariaren hamar argazki bereziri ohar jakingarriak egin dizkie Usoa Zumetak

Hiruko autorretratua, 2010ean Buenos Airesen egina.
Hiruko autorretratua, 2010ean Buenos Airesen egina. Z / EZEZAGUNA Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Arrese -

2021eko apirilak 23

Gaurko egunez, orain urtebete, arnasa galdu zuen Jose Luis Zumetak (1939-2020). Bi metroko serigrafia bat lantzen jardun zuen Usoa Zumetarekin 2019aren hondarrean; urtero bezala, Buenos Airesko San Telmo auzuneko etxera joan ziren biak 2020ko otsailean; eta handik Euskal Herrira itzuli eta gutxira hil zen margolaria, apirilaren 23an, Donostian. Arte mundua eta euskal kultura osoa doluan ezarri zuen ustekabeak.

Baziren 25 urte aita eta alaba elkarrekin lanean ari zirela. Jose Luis 2011n Gaintzatik (Nafarroa) Donostiako Grosera bizitzera joandakoan, gainera, bien artean Zumeta Arte Estudioa zabaldu zuten, Usurbilgo (Gipuzkoa) Txikierdi auzunean. Harreman estua izan zuten, beti atsegina lanean eta bidaietan: Maroko, Portugal, Sardinia, Argentina, Txile...

Hain maitea den margolariari gorazarre egite aldera, argazki bilduma xume bat osa dezan eskatu dio BERRIAk Usoari. Zabaldu ditu estudioan katalogoak, albumak eta ordenagailua; begiratu, aukeratu eta ordenatu ditu irudiak eta argazkiak, eta Zumetak 14 urterekin Graficas Valverden abiatu zuen ibilbide artistiko luzearen zertzelada labur batzuk eskaintzera dator orriotan.

Senideen, lagunen eta herritarren artean Zumetari omenaldi bat egitekoak ziren orain Usurbilen, baina udazkenera arte behintzat geroratu behar izan dute.

ANTTON ELIZEGI

Zeramikazko hiru mila pieza egin zituen 1972an, Usurbilgo pilotalekuaren atzealdean murala paratzeko. Udalak galdetu zion: «Zenbat kobratuko duzu?». Eta Zumetak arrapostu: «Zenbat kobratzen du hilero Michelin fabrikako langile batek? Ba, horixe!». Urtebeteko lanean, Remigio Alkorta erretiratuak lagundu zion, labea gau eta egun piztuta edukitzen; eta Joxe Elortza eta Pello Muguruza igeltsua horman jartzen izan ziren.


CARLOS BERROVECCHIO

Buenos Airesko Cafe Britanico gustuko tokia zuen Zumetak. Carlos Berrovecchio pintoreak argazkia egin zion han 2006ko urtarrilean.

Kuban kultur ekitaldi batzuk antolatu zituzten 1990eko apirilean. Habanatik zazpi kilometrora dagoen Cojimar herrian, Hemingwayren bustoaren azpian daude: Mikel Laboa, Rafa Egiguren, Ruper Ordorika, Espe Goikolea, Zumeta, Nekane, Tororo, Txelo Larretxea eta adiskide kubatar batzuk.

ARTURO DELGADO

Gaur taldearen lehendabiziko erakusketa 1966ko apirilaren 28an izan zen, Donostian, Barandiaran galerian. Irekiera egunean, Arturo Delgadok argazkian hartu zituen Rafael Ruiz Balerdi, Jose Luis Zumeta, Nani Sanz eta Jose Antonio Sistiaga.

Bizente Ameztoi margolari eta lagun estimatuarekin, 1974 inguruan.

EDURNE KOCH

Gaintzako Errota etxean, toki estu samarrean margotu zuen Gernika obra erraldoia. «Edurne Kochek egindako argazkia da hau, 1999ko maiatzaren 25ekoa», datatu du Usoak. «Picassoren koadroari begira baino denbora gehiago igaro zuen haren bozetoak aztertzen». Oiartzungo Pagoarten erakutsi zuen aurrena; ondoren, Donostiako San Martin merkatuan eta Bilboko Uribitarten.

Remigio Mendiburu, Zumeta eta Jose Antonio Sistiaga, 1970 inguruan. Zumetak goma zati handiak topatu zituen Oria ibaian, eta margotu egin zituen; gainean buru bat ipini zuen Mendiburuk.

JOSE MARI ZABALA

Joxan Artzeren Laino guztien azpitik ...eta sasi guztien gainetik poemategiak 1973an argitaratu ziren. Zumetak marraztu zituen liburu haietako txoriak. Orduko argazkian: Jose Mari Zabala, Zumeta eta Artze.

ANTTON ELIZEGI

Artzabal baserrian bizi zen Zumeta sendia. «Aitak ganbaran lan egiten zuen», kontatu du Usoak; «Antton Elizegiren 1972ko argazkian ikusten da kanpora irekia zela espazioa eta elurtuta dagoela Usurbil».

LAMIA

Laboaren disko ia guztien azalak Zumetak egin zituen. Bi lagunak Atalluko estudioan daude, 2006an.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Sorkuntza jada ez da nire munduaren zilborra»

Aitor Biain

Ez du diskorik egin plazan egoteko; plazan dago jada. Baina '#itsasoadabidebakarra' bere bakarkako lehen diskoa kaleratu du, pertsonala bezain kolektiboa den lana. Azken urteetako bizipenetatik abiatuta ondu du, eremu abisaletik ur azalera ateratzeko bidea oinarri hartuta, eta Kubatik joan-etorria egin duten kantuekin.
Gaur egungo musikariez inguratu da John Cale <em>Mercy</em> disko berria ontzeko. ©MADELINE MCMANUS

Erortzen ari den munduaz

Mikel Lizarralde

81 urte betetzear dela, John Calek segitzen du pauso bat aurretik, 'Mercy' bere azken diskoak erakusten duenez. Klasizismoaren eta abangoardiaren artean beti.

 ©ANE GARCIA

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Gorka Arrese

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.