Albistea entzun

Militantzia eta prekaritatea

Dantza eta antzerki garaikidearen egoeraren berri eman dute hainbat euskal sortzailek, Bilboko BAD jaialdiak udaleko ordezkariekin batera antolatutako topaketa profesionalean
Bilboko Udaleko ordezkariak, BAD jaialdiko zuzendaria eta festibalean parte hartuko duten euskal sortzaileak, atzo, Bilbon.
Bilboko Udaleko ordezkariak, BAD jaialdiko zuzendaria eta festibalean parte hartuko duten euskal sortzaileak, atzo, Bilbon. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iñigo Astiz -

2020ko urriak 20 - Bilbo

«Niretzako, dantza militantzia bat ere bada, bizitzeko filosofia bat, ez bakarrik lanbide bat, eta, prekaritatearen ondorioz, amodio-guda moduko bat bihurtzen da hori maiz: etsigarria da batzuetan, baina, era berean, gustatzen zaizu gasolina hori, eta zuk erabakitzen duzu jarraitzea, baina eskertuko genuke gauzak erraztuko balitzaizkigu». Aiala Etxegarai dantzari, koreografo eta Input konpainiako buruak eskari zehatz batekin borobildu zuen atzo lanbidearekiko pasioari buruzko aipamenarekin hasitako azalpena. «Gure lanbidea gainontzeko lanbide guztiak bezalakoa izatea nahi dugu: baloratu dezatela, eta ez dadila egon besteen azpitik. Medikuak badu, dantzariak ere bai. Ingeniariak badu, dantzariak ere bai, eta koreografoak, eta ekoizleak, eta... Berdintasun hori». Bilboko BAD antzerki eta dantza jaialdiak antolatutako topaketa profesionalak eman zion eskaria plazaratzeko aukera. Prentsaren aurrean, beren lanbideaz eta erakundeekiko hartu-emanaz hitz egiteko gonbita jaso zuten festibalean izango diren hiru euskal sortzailek, eta Bilboko Udaleko eta jaialdiko ordezkariekin batera izan ziren hizketan Etxegarai bera, Koldo Arostegi dantzaria, eta Benetan Be konpainiako Xabier Basterra ekoizlea.

Arostegik igandean aurkeztu zuen Bobo bakarkako dantza pieza BAD jaialdian, esaterako. Aurrez ere eskainia zuen, baina proposamena aldiro berritzen da. «Oraingoan, esaterako, sekula egin gabeko bi edo hiru eszena egon ziren piezan; bakarrik dantzatzen dudanez, aldiro aldatuz noa». Eta moldagarritasun hori izan zuen mintzagai Arostegik, erakundeei zer eskatuko liekeen galdetutakoan. Sortzaileak ulertzen saiatzeko eskatu zien, zehazki. «Ulertu behar dute gure bizitza oso aldakorra dela, eta lanean etengabe gabiltzala rol batetik bestera. Proiektu batean dantza egiten dugu; beste batean laguntzaileak gara, zuzendariak...».

Bilbotarra da, baina 17 urte zituenez geroztik aritu da kanpoan ikasten, eta Bartzelonan, Londresen eta Amsterdamen hamabost urte egin ostean itzuli da Euskal Herrira. «Badugu babesa, baina gauzak gertatzea lagunduko duten guneak falta dira». Donostiako Dantzagunea jarri zuen eredutzat; izan ere, haren hitzetan, dantzan dabilen jendea dinamizatzen lagundu du.

Input konpainiak ostegunean eskainiko du BAD jaialdian Imperfectas dantza ikuskizuna. Kasu honetan, Etxegarai da taldeko burua eta piezaren koreografoa. Hark ere kanpoan egin zituen dantza ikasketak, eta hainbat urtez beste konpainientzako dantzari aritu ostean, Euskal Herrira itzuli, eta 2017an konpainia bat sortzea erabaki zuen. «Sorkuntzan hasi nahi nuen, eta horrek aukera eman zidan ez egoteko inork kontratatzeko esperoan».

Kalerako formatuan estreinatu zuten pieza lehenik, eta aretorako egokitu dute orain. Etxegaraik hiru dantzari gidatu ditu agertokian oraingoan, eta, haren hitzetan, dantzaz gain hitza ere baliatu du. Horregatik, antzerki izatera iritsi gabe ere, dantzari bakoitzak pertsonaia bat irudikatzen du.

Talderik gabeko antzokiak

Gune gehiago behar direla uste du Etxegaraik ere. «Koronabirusarekin, oso zaila izaten ari da entseatu ahal izateko leku handiak bilatzea». Dantzagunea aipatu zuen berak ere eredutzat, eta «probintzia bakoitzean» halako bat sortzea proposatu. Zehaztu zuenez, gainera, eskaria mahai gainean jarri du dantza alorreko hainbat konpainia batzen dituen ADDE elkarteak, eta Barakaldon (Bizkaian), esaterako, abian da Dantzagunearen antzeko proiektu baten ernamuina.

Kanpoan ezagututakoak Euskal Herrira ekartzeko lanetan ere badabiltzala esan zuen Etxegaraik. «Europako herrialde batzuetan, antzoki bakoitzak izan ohi du bere konpainia. Ez da ulergarria Euskal Herrian antzoki askok baldintza oso onak izatea eta beren konpainiarik ez edukitzea».

Benetan Be konpainiako Xabier Basterra ekoizleak ere hartu zuen parte atzoko saioan. Porno versus Afrodita estreinatuko dute larunbatean, eta arazo afektibo eta sexualak lantzen dituen antzezlan bat da pieza. Azken kontzertua emango duen rock talde bat du ardatz, eta gazteentzat eta helduentzat da lana. «Ez da musikal bat, baina musikak garrantzi handia izango du».

Ostegunean hasi zen BADen 22. edizioa, eta 27ra arte jarraituko du. Bilboko Udalak sustatu du programa, eta Alicia Otxandategi jaialdiko zuzendariak egarria igarri du. «Jende asko geratzen ari da kanpoan, eta ikuslea sarrerak lortzeko mugitzen ari da. Oso gogotsu dago jendea».

Pandemiaren eraginez sortzaileak «estutasun larrian» gelditu direla adierazi zuen Gonzalo Olabarria Bilboko Udaleko Kultura eta Gobernantza Saileko zinegotziak. Euren eskariak entzutearen garrantzia nabarmendu zuen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Aitak oparitutako gitarrak jarri zuen Aurora Beltran musikaren bidean, duela 50 urte. Tahures Zurdos taldeak markatu du bide hori, nahiz eta musikariak bakarrik grabatu dituen bere azken diskoak. Tahures 2019an itzuli zen; Beltran ez da inoiz joan.

1 ©RAUL BOGAJO / @FOKU

Artea hezkuntzari so

Aitor Biain

'Pentsatzeko leku bat. Arte eskola eta praktika esperimentalak Euskal Herrian 1957-1979' erakusketa jarri du Artiumek. Ekainaren 5era arte egongo da zabalik
<em>Zura eta ura</em> egitasmoaren sortzaile eta sustatzaileak, Aquariumeko atzoko aurkezpen agerraldian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Itsas portuen erradiografia bat

Alex Uriarte Atxikallende

Argazkilaritza eta literatura uztartzen dituen 'Zura eta ura' egitasmoa aurkeztu dute Aquariumean
Langile bat Donostiako Trueba zinema aretoak desinfektatzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Kulturak 2021ean emandakoaren errepasoa dakar 'Jakin' berriak

Erredakzioa

Ismael Manterolak eta Ainhoa Urienek idatzi dituzte 247. zenbakiko artikulu nagusiak. Beste hainbat sinadura ere bildu dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.