Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Muxuak zuri

Maite Elizondo - Psikologoa

2021eko ekainak 10

Urruntasun soziala, ukimenaren «arriskuak», ikusmenean mugak...

Haurrek egungo egoera latzera egokitu behar izan dituzte beraien garapen osasuntsurako hain beharrezkoak diren errutinak, beraientzat biziki garrantzitsuak diren zenbait esparru desnaturalizatuz: lagunen arteko jolas librea, konpartitzeko joera, amona-aitonekin aurrez aurreko harremana, eskoletako neurriak...

Umeek egokitzeko gaitasun izugarria dute, baina moldatzeko abilidade hau ez da muxu truk izaten, ondorio ezkorrak ekar ditzake, eta baita zenbait alorretan zauri gordinak ere. COVID-19aren transmisioa zabaldu ez dadin eskoletan eta gizartean haurrei bideratutako zenbait neurrik ondorioak eragin dituzte haur askorengan: 6-12 urte bitarteko haurrak musukoa janztera behartu izanak eskoletan arreta eta kontzentrazioan zailtasunak eragin ditu, besteak beste, irakaslearen ahoa eta ahotsa mugatu direlako; aurpegiaren adierazpena begiradara murrizteak harremantzeko zailtasunak sor ditzake, horrek bakardade sentsazioa areagotu dezake, zuzenki txikien autoestimuan eragin ezkorrari ateak zabalduz.

Azken urte luze honek haurrengan sor ditzakeen talka biopsikosozialak ahalik eta samurrenak izan daitezen inguruan gauden helduok haurrei arreta eskaintzea ezinbestekoa da, lasaitasunez eta gertutasunez zenbait adierazleri erantzuna eskainiz: portaera erregresiboei (ohea busti, gainditutako beldurren esnatzea...), loan edo elikaduran aldaketa nabarmenei, min psikosomatikoei (tripako mina, buruko mina...), emozioetan oszilazio bortitzei... Oraingoan ere komunikazioaren garrantzia azpimarratzekoa da, jakin dezagun gure ttikiak nola dauden, obserbazioa izanik helduon lupa, eta ez galdeketa. Haurrek pentsamendu hipotetiko-deduktiboa garatzear dutenez, errealitatean gertatzen dena bizipen mailan barneratzen dute. Haurrekin partekatzen ditugun uneak kalitatez jantz ditzagun, gure klima emozionala zuzenki xurgatzen baitute.

Saia gaitezen gure haurrei merezi duten atentzioa eskaintzen, osasun neurri orekatuagoak erabakiz, betiere galera-onura balantza onuraren aldera mugitu dadin. Zenbait sektorek udako bultzada izan dezaten neurri batzuk malgutzeko erabakiak hartu dituzuenoi, eskatu nahi dizuet datorren ikasturterako osasun neurri eraginkorragoak erabakitzearen lanketa egiteko, eta horretarako ratioak, mugimendua, musukoa, aire librea... horiek guztiak berrikusteko. Amaitzear dagoen ikasturtea aurrez aurreko eskolak emanez amaitzera goaz; bada lorpen handi eta garrantzitsua. Tamalez, ez da doakoa izan, psikosozialki zenbait galerarekin ordaindu baitute haurrek. María Montessori zientzialari eta hezitzaileak zioen «eskolak haurraren adierazpen aske eta naturalak» baimendu behar dituela. Eman diezaiogun ikasturte berriari osasun maila aberatsago bat, baliabideak eskainiz, adostasunean oinarrituz.

Muxuak zuri, ttiki politt hori!! Muxuak zuei, gizartearen altxor eredugarri zareten haurrei!!

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Berria

Berria, Correo, Deia, Diario Vasco, Diario Noticias de Alava, Diario Noticias de Gipuzkoa, Diario Noticias de Navarra eta Gara egunkarietako zuzendarien agiri bateratua

Gazte bat iturri batean, udan izan diren bero boladetako batean, Berlinen. ©CLEMENS BILAN / EFE

KLIMA LARRIALDIAREN OSASUN LARRITASUNAK

Arantxa Iraola - Jone Arruabarrena

Klima aldaketaren ondoriozko arazoek zuzenean eragiten dute gizakien osasunean ere, eta, horregatik, gero eta premiazkoagoa izango da politikak eta proposamenak egitea ondorio horiei aurre egiteko eta aurrea hartzen ahalegintzeko; osasunaren ikuspegi zabal eta osoa behar da auziari neurria hartzeko.
 ©IÑIGO SIERRA FOTO ISO 100 - BC3

«Egiten den politika orotan lehenetsi behar da osasuna»

A. Iraola

BC3 Klima Aldaketa Ikergai zentroan ari da Chiabai; klima larrialdiarekin batera osasun arloan datozen erronkei erantzute aldera, 'osasun bakarra' deituriko ikuskera ardatz hartuta, giza osasunaren ikuspegi gero eta osoago bat behar dela dio.
Jendearen itzala, uda honetan Iruñean egindako argazki batean. ©JESUS DIGES / EFE

Kezkaren zuztarrak ahantzi gabe

Oihana Teyseyre - Jone Arruabarrena- Arantxa Iraola

Buruko osasuneko ondorioei begira ere aztertu behar da klima aldaketa, sortzen dituen arazoen neurriarengatik eta eragiten dituen duda handiengatik, baina kausak aintzakotzat hartuta beti.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...