Albistea entzun

Koronabirusa

Zainduz elkartea sortu dute, zahar etxeetako egoera salatzeko asmoz

«Opakutasuna» eta «baliabiderik eza» kritikatu dituzte Nafarroako 30 bat egoiliarren senideek. Batzar irekia eginen dute datorren asteartean
Zainduz elkarteko kideak, atzo, Iruñeko Gazteluko plazan eginiko agerraldian.
Zainduz elkarteko kideak, atzo, Iruñeko Gazteluko plazan eginiko agerraldian. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2020ko urriak 20 - Iruñea

Ohartarazi dute Nafarroako zahar etxeetako egoera «jasangaitza» dela: egunero urratzen direla egoiliarren «eskubideak, duintasuna eta bizi kalitatea», eta senideei ezer gutxi kontatzen dietela barruan direnen bizi baldintzei buruz, «datuen babeserako legea aitzakiatzat hartuta». Kezka dute, kezka bizia. Horregatik sortu dute Zainduz elkartea: egoera salatzeko eta «hartu beharreko neurriak hartzeko».

Oraingoz, 30 bat familiak osatzen dute elkartea: zahar etxeetako egoiliarren senideez gain, tartean daude pandemia hasi zenetik egoitzetan hil direnen eta osasun arreta etxean jasotzen duten adinekoen familiak ere. Orain arte «babesgabe» sentitu direla salatu zuten atzo Sergio Gomezek, Mikel Auzak eta Amaia Agirrek, elkartearen izenean, eta kudeatzaileen «opakutasun erabatekoa» azpimarratu zuten.

Kalteak aurten azaleratu badira ere, elkarteko kideek uste dute arazoak erro sakonak dituela: «Murrizketak aurrekontuetan, zerbitzuen pribatizazioa, langile falta, lan baldintzen prekaritatea, ikuskatze lanak bertan behera utzi izana... Horrek guztiak hondoratu egin du zerbitzuaren kalitatea. COVID-19ak eragindako krisiak agerian utzi ditu gabezia horiek», azaldu zuen Auzak.

Egungo egoera «pribatizazio eta ekonomizismo nahiaren ondorio» dela nabarmendu zuen egoiliarren senideen bozeramaileak; haren ustez, osasunaren gainetik «errentagarritasun ekonomikoa lehenesten duen negozio eredu bat» gailendu da, izatez.

Hala ere, Zainduz elkarteko kideek azaldu dutenez, murrizketek eta prekaritateak egoiliarrei bakarrik ez, zaintza lanez arduratzen diren beharginei ere kalte egin diela: «Zahar etxeak bakartze gune bihurtuta, erabiltzaileen eta langileen eskubideak urratzen ari dira». Are: «tratu txar instituzional» gisara definitu dute zahar etxeetako egoiliarrek eta langileek bizi duten egoera.

Horrez gain, Osasunbideari leporatu diote zahar etxeen gaineko kontrolari eta zaintzari uko egin izana: «Utzikeria horren ondorioz, egoitzetan ematen duten arreta, pribatua izateaz gain, oso eskasa da, eta horrek kalte egiten dio bertan bizi direnen osasunari». Zahar etxeetan bizi direnen arreta osasun etxeetan bermatu beharko litzatekeela gaineratu dute Zainduz elkarteko kideek. «Eskatzen dugu kalitatezko eredu bat, irizpide argiak eta banakako arreta planak izanen dituena».

Bestalde, adinekoen egoitzetako «bidegabekeriak» salatu dituzten egoiliarrek «errepresaliak» jaso izan dituztela ere salatu du Sergio Gomezek: «Ez dugu halakorik onartuko. Zahar etxean senideren bat galdu dugunok ez gara errepresalien beldur. Segituko dugu murrizketa eta eskubide urraketa guztiak agerian uzten, eta prest gaude erakundeen aurka auzitara jotzeko, adinekoen osasunaren negozioan konplize izan direlako».

Azkenik, zahar etxeetako egoiliarrei, langileei eta senideei eskatu diete «antolatzeko» eta datozen asteetan antolatuko dituzte protesta ekintzetara batzeko. Horiek zehazte aldera, batzar irekia eginen du Zainduz elkarteak hilaren 27an, 18:00etan, Iruñeko Kondestablearen jauregian. Helbide elektroniko bat ere eman dute, atxikimenduak jasotzeko: zainduz-cuidando@gmail.com.

Bizkaiko pentsiodunak

Hilaren 31n, bestalde, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako zahar etxeetako egoera salatuko dute egoiliarren senideek eta beste zenbait eragilek, Bilbon, Donostian eta Gasteizen eginen dituzten manifestazioetan. Protestarekin bat egin zuen atzo Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak ere.

«Bigarren olatuan gaude jada, baina zahar etxeetan kutsatzeek eta heriotzek ez dute etenik», adierazi zuen Andrea Uña Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduko bozeramaileak. Salatu zuen talde politikoek ez dietela orain arte pentsiodunen proposamenei erantzunik eman.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sagardui, duela egun batzuk egindako agerraldian. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Intzidentzia tasa jaitsi dela esan du Sagarduik, baina «zuhurtzia» eskatu du

Jone Arruabarrena

Osasun sailburuak adierazi du Osakidetza «beharrezkoak diren proba guztiak» egiten ari dela. Ospitaleratzeen datuek, berriz, gora egin dute
Lorea Agirre, Igone Lamarain, Alaitz Aizpuru eta Saioa Rodriguez, atzo, Donostiako San Telmo museoan. ©JON URBE / FOKU

«Intelektual engaiatuaren» betaurrekoak

Julen Aperribai

Txillardegik euskalgintzaz eta gizartearekiko konpromisoaz idatzitako hainbat testu bi liburutan plazaratu ditu Jakinek, eta haren pentsamenduaren inguruko bilduma osatu
Emakume bat, Bilbon, George Floyden hilketa salatzeko protesta batean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Begiradetan ere sumatzen dute

Maite Asensio Lozano

Sare sozialetan zabaltzen diren albiste faltsuek eta kontakizunek etorkinengan zer eragin duten aztertu du SOS Arrazakeriak, eta ondorioztatu du eguneroko bizimoduan nabaritzen dutela, bai beren eskubideak betetzeko zailtasunetan, bai pertenentzia sentimendua garatzeko ezintasunetan.
Manu Cabacas eta Fina Lizeranzu, Iñigo Cabacas semea gogoratzeko ekitaldi baten. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Cabacasen gurasoek auziari buruzko txostenak eskatu dizkiote Erkorekari

Edurne Begiristain

Komunikabideetara igorritako gutunean, esan dute «samina» eragin diela Ertzaintzak barne ikerketa itxi izanak. Bilera eskatu diote Erkorekari

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.