Albistea entzun

BAKARRIZKETA

Jokoa izan dadila errenta

ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2021eko azaroak 28

1. «Jokoa ez da errenta», esaten zidan aitak pilotalekura joaten nintzen bakoitzean, eskuetan gin-tonica izateko, baina ez besterik. Eta zuk, ordea, kontrakoa... Ez da nire asmoa etxetik ikasitakoen aurka egitea; hori, izatekotan, zure lana da. Esan nahi nuen bakarra da jokoaren errenta bermatzeko modu berri bat sortu dutela: aseguru bat.

2. Askotan entzun dut gizakiaren asmakizunerako gaitasunak ez duela mugarik, baina aseguru bat jokoan? Non dago orduan jokoaren grazia? Kasu honetan, grazia da ogasunari ezer ez ordaindu behar izatea. Izan ere, Beco 187 enpresa espainiarrak aseguru bat sortu du zori jokoetako sariak oso-osorik jaso ahal izateko. Laguinda marka komertziala erabiltzen du Espainiako Loterian, Primitivan, Bonoloton eta El Gordo de la Primitivan irabaziaren %100 sarituarentzat dela ziurtatzeko.

3. Sariak ez dira beti irabazlearentzat? Bai, baldin eta irabazlea beti jokoa antolatzen duena dela kontuan hartzen baduzu. Kasu honetan, Espainiako Estatua.

4. Bale, hainbesterako badakit, banka dela beti irabazlea eta hori guztia. Baina zertarako behar duzu aseguru bat? Kontua da 2012an Espainiako Gobernua, bere kutxak hutsik zituenean, zerga berri bat asmatu zuela defizitaren zati bat estali eta Bruselako beltzezko gizon-emakumeak pozik uzteko. Loteria eta apustu jakin batzuetako sarien gaineko karga berezia du izena, euskara txukunean. Cristobal Montoro Espainiako orduko Ogasun ministroak agindu zuen pare bat urterako besterik ez zela izango, eta gero kenduko zuela.

5. Eta ez zuen kendu, noski? Ez, eta erraza da ulertzen: 2017an, 483 milioi euro eman zizkion Espainiako Ogasunari; eta 2018an, 417 milioi. Horiek batu behar zaizkio loteriaren salmentak berak emandakoei; Gabonetako loteriak, bere kabuz, 2.600 milioi eurotik gora. Zati txikiagoa eskuratzen dute foru ogasunek, haiek ez dutelako loteriaren salmentatik ezer lortzen, baina zergak aurten jada 10,5 milioi eman dizkie Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ogasunei.

6. Zenbatekoa da zerga? Hasieran, 2013tik 2018ra, 2.500 eurotik gorako sari guztiei %20eko zerga ezartzen zieten, baina asko arindu da orduz gero; 2018ko uztailean, 10.000 eurotik gorako sariei ezartzen hasi ziren, eta, 2019an, berriz, 20.000 eurotik gorakoei. 2020ko urtarrilaren 1ez geroztik, 40.000 eurotik gorako sariak dira zergapetuak, %20ko tasarekin.

7. Hau da, 100.000 euro irabazten badituzu, 20.000 doazela ogasunera? Ez, lehen 40.000 euroak salbuetsita daudenez, kasu horretan 60.000 euro dira zergapetu behar direnak. Kasu horretan, 12.000 euro jasoko ditu ogasunak.

8. Eta nola funtzionatzen du aseguruak? Loteria edo beste joko bateko txartela erosi ondoren, Laguinda-ren aplikazioan eskaneatu behar da txartel hori, eta diru gutxiren truke, aseguru bat kontratuko du erosleak: Gabonetako Loteriaren kasuan, hiru eurokoa da asegurua, baina nabarmen merkeagoa da beste jokoetan: 0,25 zentimo Primitivan, 0,15 Bonoloton...

9. Eta sari bat irabaziz gero? Ogasunak automatikoki atxikitzen du zergaren zatia, baina sarituak osorik jasoko du ondoren, Axa aseguru etxearen bitartez.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Agintari politikoak, asteazken honetan Karrantzan eginiko ekitaldian. ©Berria

Esne kooperatibek 100 milioi inbertituko dituzte isuriak murrizteko

Jokin Sagarzazu

Hego Euskal Herriko, Kataluniako eta Kantabriako 603 etxaldek parte hartuko dute egitasmoan. Europako funtsak erakarri nahi dituzte.

Elma Saiz Ekonomia kontseilaria Nafarroako Parlamentuan. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Nafarroak pandemia aurreko urtean baino %5,8 gehiago bildu du 2021ean

Xabier Martin

2020an baino %15 gehiago bildu du ogasunak: 4.170,4 milioi euro; alegia, 543,3 milioi gehiago. Zorra ere kitatu du Foru Gobernuak: 465 milioi euro arindu du, eta gaur egun 3.152 milioi euroko zor publikoa dauka.

Langraitzeko enpresaren sarrera. ©FIASA

Langile bati egindako jazarpen sexuala salatu du Fiasako batzordeak

Xabier Martin

ELAk, LABek eta UGTk esan dute enpresak «abusu sexuala ezkutatu» nahi izan duela, eta ez duela «arduraz» jokatu zuzendaritzako kide batek emakume langile bati egindako jazarpenaren aurrean.

Bizkaia dorrea, Bilboko Plaza Biribilean. ©juanan ruiz / foku

Neguriko familien bi funtsek Bizkaia dorrea erosi dute

Iker Aranburu

165 milioi eurotik gora ordainduko dizkiote oraingo jabeari. Solarpacken salmentari esker, 445 milioi euro patrikaratu zituzten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.