Albistea entzun

Urdaibaiko Guggenheim, berriro hizpide

Museoaren bi egoitza berri egin nahi dituzte: bata, Muruetako ontziolan, eta bestea, Gernika-Lumoko Dalia lantegian. «Bide berde» batek lotuko lituzke
Gernikako Dalia lantegi zaharra, atzo hartutako irudi batean.
Gernikako Dalia lantegi zaharra, atzo hartutako irudi batean. BUSTURIALDEKO HITZA Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren - Amaia Igartua Aristondo -

2021eko ekainak 9

Juan Ignacio Bidarte Guggenheimeko zuzendariak 2018an iragarri zuen museoa zabaltzeko lekuen bila ari zirela Gernika-Lumo (Bizkaia) inguruan. Horri lotuta, herenegun jakinarazi zuten azken erabakia: Guggenheimi bi kimu egiteko asmoa dute, Urdaibain (Bizkaia): bata, Gernika-Lumon, Dalia lantegi zaharraren orubean, eta bestea, Muruetako ontziolan. Lotuta egongo lirateke bi guneok, «bide berde» baten bitartez, museoaren fundazioaren patronatuan esan zutenez.

«Museo eredu berri bat izango da: ekoizpen artistikoa, ekologia, teknologia, lotura soziala eta ikerketa uztartuko ditu; bisitariari esperientzia berri bat eskainiko dio; eta Bilboko Guggenheim museoaren osagarria izango litzateke». Natura eta artea lotuko lituzkete museook, adierazi dutenez. Izan ere, ez litzateke oinarrituko eraikin berezietan, baizik eta «paisaia ikoniko» batean. Horretarako, nazioarteko lehiaketa bat antolatzeko asmoa dute, munduko artista, paisaiagile, arkitekto eta ekologo taldeek ideiak plazara ditzaten. Urdaibai biosferaren erreserba izendatu zuten 1984. urtean, eta Hegaztien Babeserako Zona Berezien egitasmoan dago 1994tik. Museoko arduradunek esan dute Urdaibaiko egoitzek eskualdeko jarduera ekonomikoa suspertzea espero dutela, «ingurumena errespetatuta».

«Bide berde» horretan, arte instalazioak eta bestelako artelanak jarriko lituzkete, bi eraikinak lotzeko. Denera, erakusketarako 3.000 metro koadro irabazteko asmoa dute, kanpoaldea galeria bihurtuta. Oinez joan beharko lukete bisitariek, baina garraiobide elektriko batzuk jartzea ere pentsatu dute, hala nola bizikletak edo autobusak.

Egoitza berriak Europako Batasuneko Next Generation funtsekin ordaintzea espero dute. Eusko Jaurlaritzak sartua du egitasmoa EBko diru laguntzak jasotzeko zerrendan. Zabalkuntzaren aurrekontua 120 milioi eurokoa da: horietatik 81 EBtik letorzke, eta gainerakoa, tokiko erakundeetatik eta inbertsore pribatuetatik. Bost urte iraungo lukete lanek. Urtean 140.000 bisitari jasotzea espero dutela adierazi dute.

Proiektuaren joan-etorriak

2008. urtean proposatu zuten lehenbizikoz Bilboko Guggenheim museoaren beste egoitza bat zabaltzeko proiektua. Hasieran, museo berria Sukarrietan (Bizkaia) zabaltzea proposatu zuten, Ricardo Bastida arkitektoaren 1925eko eraikin bat zegoen tokian —BBK-k antolatutako udalekuak egiten diren lekuan, hain zuzen—. Bizkaiko Foru Aldundiko garai hartako ahaldun nagusia, Jose Luis Bilbao, izan zen proiektuari hauspoa eman ziona bereziki, baina Eusko Jaurlaritzak ez zuen aldeko jarrera hain argirik agertu. 2009an, PSE-EE alderdiko Patxi Lopez izendatu zuten lehendakari, eta hura esplizituki agertu zen proiektuaren aurka. Hala ere, urte horretan bertan plana abiaraztea erabaki zuten Bizkaiko Foru Aldundiak eta Guggenheim museoak, Eusko Jaurlaritzaren babes ekonomikorik ez zuten arren. Jaurlaritzaren jarreraren ondorioz, proiektua bazterrean geratu zen orduan.

2018an, egitasmoa berriro azaleratu zen, 2020ra bitarteko museoaren plan estrategikoan sartu baitzuten. 2020ko abenduan, Europako funtsak jasotzeko Jaurlaritzak eginiko proiektuen zerrendan ageri zen Guggenheim Gernika, Bilboko Guggenheim museoaren zabalkuntza berdea.

«Bide luzea du egiteko»

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaile eta Kultura sailburuaren hitzetan, proiektuak «bide luzea egin du orain arte, eta oraindik ere bide luzea du egiteko». Atzoko Gobernu Kontseiluaren osteko agerraldian onartu zuenez, «lehenengo eta behin jakin behar da ea aukera izango duen Europako funtsak jasotzeko, eta proiektua puntuz puntu zehaztea ere falta da». Funtsik jaso ezean, ez zuen baztertu egitasmoak beste finantza bide bat izan dezakeenik, baina ezta baieztatu ere: «Kasuan-kasuan, datozen hilabeteetan ikusi beharko da proiektuetako zeintzuek egingo duten aurrera eta zeintzuek ez. Ogasun Sailak ikusi beharko du funtsak nola txertatzen diren».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...