Noiz sortua: 2019-11-23 00:30:00

Migratzaileak. Lesbos

SOS dei bat Lesbostik

Lesbosko errefuxiatuei laguntzen jarraitzen du Zaporeak proiektuak. Urrian haiekin boluntario aritutako ataundar batek eman dio BERRIAri haien lanaren berri. Egoerak ez du hobera egin: 16.000 pertsona daude 3.000rentzat egokitutako tokian.
Migratzaileek Lesboseko kostaldean utzitako flotagailu bat.
Migratzaileek Lesboseko kostaldean utzitako flotagailu bat. JESUS AIZPURUA

Arantxa Elizegi -

2019ko azaroak 23

Udazken honetan Lesbos uhartean izan da Jesus Aizpurua ataundarra. Zaporeak proiektuarekin joan da hara, errefuxiatuen kanpamenduetan lagundu nahian. Argi du bi asteko egonaldiak ez duela konponduko arazoa. Baina haiek mugiarazteko lehen urratsa gizartea bera iratzartzea da, eta ulertaraztea mendez mende milioika izan direla arrazoi batengatik edo bestearengatik mugak zeharkatzea beste aukerarik izan ez dutenak, eta tartean direla euskaldunak ere, «guztiok baikara etorkin».

Goizean goiz hasten da eguna Lesbosen, eta lehen orduak baliatzen ditu Aizpuruak. Kostaldera joaten da, Turkiatik Lesbos aldera jo ohi duten errefuxiatu afganiar, siriar, irakiar, iraniar, yemendar, somaliar, kongotar, kurduen aztarnarik ba ote den arakatzeko. Itsaslasterren menpe dagoen bidaia bat da, ustezko eta ametsezko Europa desiratuaren bila.

Zazpi kilometroko tartea dago Lesbostik Turkiara. Lesbos iparraldetik, ordea, bost kilometrokoa soilik da tartea. Gandua da nagusi Turkia aldean, baina hango mendi lerroak erraz suma daitezke.

Aurreko gauean izan da mugimendurik. Flotagailu bat eta nahita txiki-txiki egindako patera zahar bat daude harkaitzetan. Iritsitakoak, agintaritzak identifikatuak izan ondoren, Moriako «kontzentrazio eremuan» daude jadanik. 16.000 pertsona dituzte 3.000 lagunentzat prestatutako lekuan. Haietatik %35 inguru adingabeak dira. Gainera, azken datuen arabera, iazko urriarekin alderatuta, %126 handitu da Lesbosera heldu den migratzaile kopurua. Iazko urrian 1.256 pertsona iritsi ziren; aurten, 3.075. Greziako uharteetan 35.700 migratzaile daude 9.209 lagunentzat prestatutako kanpalekuetan.

Goizeko hamar eta erdiak aldera, Zaporeak elkarteak Moriatik hurbil duen sukaldera joaten dira boluntarioak eguneroko otordua prestatzera. 1.235 anoa dira oraingo honetan. Bezperan erabakitzen dute biharamunekoa. Bidean Jalal balutxistandar errefuxiatua jaso dute; Team Humanity gobernuz kanpoko erakundeak lo egiteko lekua utzi dio, eta, trukean, sukaldean laguntzen die boluntarioei.

Jalalek ez daki zenbat urte dituen, baina bai sukaldari izan nahi duela. Balutxistango herri askotan —Pakistanen, Afganistanen eta Iranen menpe dago egun eskualdea— ez dago jaiotza erroldarik. Dena den, Jalalek uste du 27-30 urte dituela. Pozik dago. Biltegian aritu da lanean beste boluntarioekin batera, janaria antolatzen. Eltze erraldoi batzuetan ari da lanean, espezieak botaz, nahastuz eta dastatuz; gatz zalea da, eta ugari botatzen du lapikoetara. Gainontzeko errefuxiatuek ere oso gogoko dute. Hauxe eguneko menua: dilistak barazkiekin (tipula, piperra, azenarioa eta patata), pita ogi erdia eta sagar bana.

Ordu bietan da bazkalordua, eta otordua batera egiten dute errefuxiatuek eta boluntarioek. Bazkaldu ostean, elikagaiak banatzera joaten dira Zaporeak proiektuko kideak. Moriarako bidean, jende asko dabil errepide bazterretan, atzera eta aurrera noraezean. Eremu militar izandako gune bat da Moria. Ezin da barrura sartu. Polizia dago atarian, eta jende ugari inguruan, zain.

Boluntarioek hiru-lau lekutan banatu behar dute janaria. Bada gune bat gehienbat emakume eta haurrak bizi direna, eta hara joaten dira lehenik. Hormaren kontra emakumezko ilara luzea dago, gehienak buruko zapiarekin. Batzuek jaioberriak dituzte besoetan. Inguruan adin guztietako haurrak dabiltza jolasean. Furgoneta ikusi dutenenean, saltoka eta alai inguratu zaizkie haurrak.

Banaketa ez da arazorik gabea izaten. Errefuxiatu boluntarioen laguntzaz bideratzen dute guztia. Batzuk familiari dagokion anoa kopurua zehazten duen paper batekin gerturatzen zaizkie. Fruta nahi izaten dute gehienek; haurrek batez ere. Anoak, ordea, amaitu egiten dira, eta jendeak ilaran jarraitzen du. Azkenean, baina, moldatu dira boluntarioak, eta lortu dute denentzako adina jaki.

Lana amaituta, haurrekin jolasean ibili dira: harrapaketan, korruan eta kalejiran. Gero, berriz ilara osatzera, otorduen ostean arropa banaketaren txanda baitator.

Esker oneko keinuak dituzte aurpegietan, baina begietan besterik ere ikus daiteke: hotza, iluna eta ezina, bizi diren egoera gogorraren ondorio. Lesbosera heltzen direnean, migratzaileek aukera dute Europako herrialderen batean asiloa eskatzeko, eta hala egiten dute. Erantzuna, baina, ez da berehala heltzen, eta urteak ere igaro ditzakete zain. Eta, hala ere, haietako asko Turkiara kanporatzen dituzte prozesua amaitutakoan.

«Guk geurea egin dugu; ez dago gure esku arazoa konpontzea», dio Aizpuruak, baina ezin du burutik kendu ikusitakoa. «Zenbat jende igaro ote da lurralde honetatik gaur egungo Europarantz? Euskaldunon arbasoen arbasoak ere hemendik igarotakoak dira. Hala ere, oraindik bada jendea guztiok migratzaile eta etorkin garela ulertzen ez duena».

Kexu da ataundarra, komunikabideek oso urritan ematen dutelako arazoaren berri, nahiz eta guztiengan duen eragina. «Europak eta nazioarteak ezin diote uko egin giza eskubideen gaineko erantzukizunari interes ekonomiko eta estrategikoen aitzakian. Duintasuna beharrezkoa da, bai jaioterrian, bai beste edonon».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 29an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan lau pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 22 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.107 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.056 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Lanbide arduratuko da errenta berria banatzeaz. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Iritsi da bizitzeko gutxieneko diru sarrera, muturreko pobrezia murrizteko

Irune Lasa

Espainiako Gobernuak diru saria onartu du, eta ekainean bertan hasiko da ordaintzen. Hegoaldean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kudeatuko dute

Donostiako Zurriola hondartza, atzo. ©Gorka Rubio / FOKU.

Murgak ohartarazi du ezin direla errepikatu azken egunotan hondartzetan ikusi diren irudiak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Jende pilaketak saihesteko eta hondartzen erabilera «dinamikoa» egiteko eskatu du Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Aisialdirako bada, garraio publikoa ez erabiltzeko eskatu du, «jende asko dagoenean».

<b>Bisitak.</b> Senideen eta egoiliarren arteko bisitak, atzo, Andoainen. ©BERRIA

Egoiliarrak eta senideak, hormaren alde banatan

Irati Urdalleta Lete

Gipuzkoako zahar etxeetan dauden egoiliarren senideak ezin dira barrura sartu, eta atarian ari dira bisitak egiten, horma batek bereizita. Orain arteko egoera ikusita, gustura daude aurrez aurre egoteko daukaten aukerarekin.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna