Donostiako 68. Zinemaldia. KRITIKA. Sail Ofiziala

Erritmo handiena, erraietan

<em>El Gran Fellove</em> filmaren fotograma bat.
El Gran Fellove filmaren fotograma bat. DONOSTIAKO ZINEMALDIA Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Zumeta -

2020ko irailak 22

'El Gran Fellove'

Zuzendaria: Matt Dillon. Herrialdea: Mexiko-Kuba-AEB. Iraupena: 91 minutu.

Matt Dillon aktoreak, oraingoan pantailaren bestaldera pasatu, eta zuzendari lanak egin ditu aurkeztu duen dokumental musikal ezin interesgarriagoan. Bertan, Francisco Fellove Valdes musikari kubatarraren bizitzaz arituko zaigu.

Dokumentala hasi eta segituan entzungo ditugu baxua, kongak, klabeak, eta sarrera emango zaio bidaiari; hasiera bertatik jazz afrokubatarra entzungo dugu, istorioaren ezinbesteko medio bezala, erritmoa eta musika arnas ditzagun istorioan murgiltzeko.

Dillonek azaltzen duen bezala, aspaldi, Kuban zegoela, Felloveren disko bat entzuteko parada izan zuen. Entzutearekin batera, scat eta jazz kubatar estiloa ulertzeko abeslariak zuen modu bereziarekin liluratu zen. Nor da, baina, Fellove delakoa?

1990eko hamarkadaren buelta da, eta Dillonek New Yorkeko lagun musikari bati Felloveren disko entzun berria ezagutzera eman dio. Zuzendariaren lagunak, musikaria eta ekoizlea dena, kubatar musikariarekin batera disko bat grabatuko nahiko du, eta Dillonek prozesu guztia kamerarekin jaso. 30 urte geroago, zuzendariak diskoaren bueltan grabatutako irudiak erabiliko ditu, artxiboko irudiekin batera. Latin jazz kubatar eszenako musikari esanguratsuen hitzak jasoko ditu. Kubaren historia hurbila ere azalduko zaigu zeharka: pobrezia, arrazakeria eta artista kubatar askoren erbesteratzea Mexikora. Iraultza eta Kuba komunista, ondoren.

Fellovek zera berezia zuen, feeling-a, dioten bezala, irrika berezia; harribitxia zen. Musika ulertzeko modu aurrerakoia zuen. Kuban ez zen aintzakotzat hartu musikarekiko haren ikusmoldea, baina bereak dira Mango Mangue eta El Jamaiquino bezalako klasikoak.

Dokumentalak omenaldia egiten dio laudoriorik ia jaso ez eta ezagutzera gutxi eman den musikariaren lanari, baita musikari berari ere.

Matt Dillon eta Latin Jazza gustuko badituzu, filma ezin galtzekoa da, alaia, bizia, eta musikatzarraz betea dago. Azucar!

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Jon Insaust, Josemi Beltran eta Patxi Presa, gaur goizean, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian. ©Idoia Zabaleta / Foku

Ostiralean abiatuko da Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren 31. Astea

Itziar Ugarte Irizar

Azaroaren 6ra bitarte, 50 proiekzio inguru izango dira: generoko urteko ale nabarmenetako batzuk, klasikoak eta baita beste zenbait jarduera ere. Jaialdiaren egoitza nagusiak Antzoki Zaharra eta Viktoria Eugenia izango dira.

Virginia Woolf idazle ingelesa; jardun betean zegoen 1920. urterako, baina bide oparoago baten atarian oraindik. ©BERRIA

«Negu sasoiko lehen eguna»

Joannes Jauregi

Idazle baten egunerokorik ezagun eta oparoenetako bat izango da Virginia Woolfena, ia bizi osoa eman baitzuen osatzen. Gaur duela ehun urte, astelehenarekin, Woolfek 38 urte zituen; idazle argitaratua zen, baina artean onenak eman gabea. Eta sarrera bat egin zuen egunerokoan.

 ©JON URBE / FOKU

«Tentsioa dakarten lanak falta dira»

Itziar Ugarte Irizar

Formatu bikoitzeko lan batekin itzuli da: 'Unisonoa', lerro bateko poesia liburua eta hamabi soinu pieza. Lengoaia behatzeko eta entzuteko denboratzat du idazketa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna