Albistea entzun

KRITIKA. Zinema

Aristokratak eta bilauak

Joaquin Phoenix aktorea, <em>Joker</em> filmaren fotograma batean.
Joaquin Phoenix aktorea, Joker filmaren fotograma batean. WARNER BROS / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Gontzal Agote -

2019ko urriak 17

'Joker'

Zuzendaria: Todd Phillips. Aktoreak: Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz, Frances Conroy. Herrialdea: AEB. Iraupena: 121 minutu.

Soilik ezjakintasunez eta hipokrisiaz justifikatzen ahal da Joker filmaren ustezko indarkeriaren apologiari buruzko polemika programatua. Ezjakintasunez, Batmanen unibertsoak bere barnean ezkutatzen duen iluntasuna ez ezagutzea baita, saguzar erraldoia eta haren jokamoldea ez baitira inongo eskola umerik doktrinatzeko modukoak.

Hipokrisiaz, indarkeriarekin —edozein motatako indarkeriarekin— askoz ere jokamolde arriskutsuagoa duten zientoka film estreinatzen baitira urtero. Eta zer esan, aisialdi orduak betetzen dituzten bideo jokoez.

Kontua da indarkeria —ez hemen, ez Gothamen— ez dela beti modu berean neurtzen; nondik datorren eta nora doan zedarritzen du haren gaineko epai morala. Baita haren gaineko oihartzun mediatikoa ere, jakina.

Hor dago koska, eta hipokrisia hori da Todd Philipsen filmak erabat biluzi duena. Ez ondorengo zalaparta histerikoan, filmean bertan baizik. Izan ere, Joker, bere bertute zinematografiko ugariez gain, historiaren zein istorioen ohiko ikuspuntua iraultzen duen tresna arriskutsua da.

Betidanik argi izan dugu superheroia nor den eta bilaua nor den, baita batek zein besteak izan beharreko ezaugarriak ere. Bada, orain, ustezko errealitate horri begiratzeko beste proposamen bat luzatzen digu Joker-ek, gurtu dugun orbanik gabeko ispilua hamaika zatitan txikituz.

Batman ez zen superheroi jaio, superheroi egin zuten. Eta Joker ere sistemaren asmazio bat da, beharrezkoa den etsaia, kontzientzia lasaigarria. Gertatzen dena da saguzarra aberaskumea dela, bestea historiarik gabeko hondakin bat dela, defendatzeko eskubiderik ez duen pieza ordezkagarria.

Horren ondorioz, batak indarkeriaren monopolioa izan du jaio zutenetik, bere balio eta nahien arabera justizia egiteko monopolioa. Hala izan da luzaroan. Kontua da, 80 urte geroago, Joker matxinatu dela eta berea dena eskatzera etorri dela. Hortik hipokrisia, hortik zalaparta.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Labeguerieren eskaintzak presoen seme-alabei

Olatz Enzunza Mallona - Mikel P. Ansa

Aurtxo-aurtxoa sehaska kanta grabatu zuen Mixel Labegueriek 1963an. Rafa Albisu ETAko kide atxilotuaren seme-alabei eskaini zien, eskuz, haien etxera diskoa bidalita. Beste atxilotu batzuen senideei ere bidali zien. «Betidanik jakin izan dugu abesti hori guri eskainia zegoela, baina gure buruari galdetzen genion: nori axola zaio?», kontatu dio BERRIAri Ane Albisuk.

Kultur ekitaldi bat, udan. ©Gorka Rubio, Foku

Pandemiak kulturan izandako eragina aztertzeko mintegia BERRIAn

Berria

Urtebetean COVID-19ak Euskal Herrian izan duen eragina aztertzeko bigarren online mintegia egingo du BERRIAk hilaren 10ean, 19:00etan: Sortzaileak garai pandemikoan. Izena emateko epea irekita dago, eta hori egiten dutenek galderak egiteko aukera izango dute. 

Guztira, 150 bat argazki eta hainbat dokumentu pertsonal bildu dituzte erakusketan. Zatirik handiena inoiz erakusgai jarri gabea da. ©GORKA RUBIO / FOKU

Beltzaren barneko argiak

Itziar Ugarte Irizar

Margaret Watkinsi eskainitako lehen atzera begirakoa ireki du Arteguneak, Donostian. Argazkilari aitzindariaren eta haren obraren «aldarria» izan nahi du, eta maiatzaren 30era arte egongo da zabalik.

Irati Goikoetxea idazleak <em>Herriak ez du barkatuko</em> eleberria aurkeztu zuen atzo, <em>online</em> egindako prentsaurrekoan. ©JON URBE / FOKU

Hitzen bitartez mina lantzen

Olatz Enzunza Mallona

Irati Goikoetxeak 'Herriak ez du barkatuko' eleberria plazaratu du. Duela bi urte Igartza literatur beka irabazi ostean ondu du lana, eta indarkeriak eragindako mina hartu du ardatz

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna