Noiz sortua: 2018-06-29 00:30:00

ARGI ALDIAN

Zure geneak bestearen odolean

Jose Antonio Rodriguez -

2018ko ekainak 29

EHUko Genetika irakaslea

Zu konturatu gabe, zure geneak beste pertsona baten odoletik mugitu izan ziren garai batean. Baina ez zaitez kezkatu, denoi gertatzen zaigu. Izan ere, beste pertsona hori gure ama da.

Haurdunaldietan, haurra garatzen den bitartean, fetuaren edota plazentaren DNA molekula batzuk pasatzen dira amaren odol-zirkulaziora. Fetuaren DNA zirkulatzaile horrez gain, fetu-geneen adierazpena (hau da, geneen erabilpena) ere islatzen da amaren odolean. Gene bat erabiltzeko lehenengo pausoa transkripzio prozesua baita. Transkripzioan, genearen DNA sekuentzia eredutzat erabiliz, RNA mezularia (mRNA) sintetizatzen da. Bada, dirudienez, DNA zirkulatzaile-arekin batera fetuaren mRNA molekula batzuk pasatzen dira amaren odolera. Beraz, haur baten genomaren aztarnak aurki ditzakegu aldi batez amaren odolean.

Ikuspegi mediko batetik, oso garrantzitsua da fetuaren DNA eta mRNA zirkulatzaileak amaren odolean detektatu ahal izatea haurdunaldietan. DNAren kasuan, amaren odol-lagin bat hartuta, gaixotasun genetiko asko antzeman daitezke fetuan, amniozentesi bat egiteko beharrik gabe. Horretarako, amaren odolean fetuaren mutazioak bilatzeko prozedurak garatzen aritu dira aspalditik. Prozedura hauek, jaio aurretiko diagnostiko ez inbaditzaile izenekoek, haurraren geneen analisia baimentzen dute, fetua inolako arriskuan jarri gabe. mRNAren analisia, bestalde, DNArena baino askoz zailagoa izaten da. Hala izanik, amaren odolean dagoen mRNA fetala aztertzeko metodoak ez daude oraindik hain aurreratuak. Hala ere, aurrerapausoak ematen ari dira arlo honetan ere. Alde honetatik, haurdunaldiaren jarraipena egiteko mRNA zirkulatzailea erabil daitekeela argitaratu da hilabete honetan Science aldizkarian. Ikerketa honen arabera, adin gestazionala eta erditze goiztiarraren arriskua ezar daitezke plazentako bederatzi geneen mRNA maila neurtuz.

Egileen arabera, analisi molekular honek bi abantaila izan ditzake haurdunaldia jarraitzeko metodo klasikoarekin (hau da, ekografiarekin) alderatuta. Alde batetik, mRNA maila neurtzeko tresneria ultrasoinu ekipoa baino merkeagoa da. Are garrantzitsuagoa, ekografiarekin ezin da erditze goiztiarraren arriskua zehaztu. Erditze goiztiarra arazo mediko nabarmena da. Izan ere, 15 milioi kasu gertatzen dira urtero munduan zehar. Oraindik ikerketa gehiago egin behar badira ere, amaren odolean zehar mugitzen den fetuaren mRNA molekuletan aurkitu liteke erditze goiztiarra hobeto kudeatzeko gakoa.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan COVID-19 gaitzak ez du inor hil du Euskal Herrian, eta hamasei positibo atzeman dituzte PCR probekin. Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Herritarrak paseoan, konfinamendua arintzeko lehen fasean ©Jon Urbe / Foku

Beste hamalau positibo eta hiru hildako jakinarazi dituzte Hego Euskal Herrian

Irati Urdalleta Lete

Murgak iragarri du neurriak areagotzea pentsatzen ari direla azken egunetan festa giroan ikusi diren jende pilaketak «mantenduz eta orokortuz» gero.

Irungo bizilagun batek grabatutako bideoaren irudi bat. ©

Santano: «Asteartean gertatutakoa salbuespena izan da, eta, zoritxarrez, irudi mediatiko bilakatu da»

Bidasoko Hitza

Ekainaren 30ean Irungo Legia kaleko hiru tabernetan gertatutakoaren gainean aritu berri da Jose Antonio Santano alkatea. Ehunka lagunek bete zuten kalea, inongo distantzia eta maskararik gabe, eta tokian bertan grabatutako bideo batek hautsak harrotu ditu.
Irungo bizilagun batek grabatutako bideoaren irudi bat.

Produktibitatea

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna